Dergiler / Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi / 2013 / Cilt: 13 - Sayı: 1

İBN HALDUN'UN İSLAM FİLOZOFLARINA YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİLER: METAFİZİK ÖRNEĞİ

Ibn Khalduns's Criticism Of The Muslim Philosophers: The Case Of Metaphysics

Sayfa
101–130
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Aksine, felsefenin epistemolojik omurgasını tümüyle ele almaya ve felsefi düşüncenin temel öncüllerinin neliğini eleştirel açıdan göstermeyi hedefler.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslam düşünürlerinin birçoğu felsefeyi eleştirmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Küfre götürdüğü veya bizzat küfür olduğu için fakihler tarafından takınılan karşıt tutuma ilaveten, kelamcılar da kendilerine göre dinin bildirdiğine muhalif görüş belirten filozoflara ilgili mevzularda reddiye yazmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Aksine, felsefenin epistemolojik omurgasını tümüyle ele almaya ve felsefi düşüncenin temel öncüllerinin neliğini eleştirel açıdan göstermeyi hedefler.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İslam düşünürlerinin birçoğu felsefeyi eleştirmiştir. Küfre götürdüğü veya bizzat küfür olduğu için fakihler tarafından takınılan karşıt tutuma ilaveten, kelamcılar da kendilerine göre dinin bildirdiğine muhalif görüş belirten filozoflara ilgili mevzularda reddiye yazmışlardır. İbn Haldûn ise felsefeye karşı yeni ve orijinal bir tutum sergiler. Onun tutumu, filozofların ilahiyatı dayadıkları epistemolojik ilkeleri mantıki bir şekilde eleştirme temeline dayanır. Eleştirisini yaparken gayet açık pozitif bir eğilime sahip olduğunu göstermiştir. İbn Haldûn felsefeyi tam anlamıyla fıkıhçı bir zihniyetle toptan reddetmediği gibi, felsefi yahut kelami bir tutumla bazı problemlerine karşıt olduğunu da belirtmez. Aksine, felsefenin epistemolojik omurgasını tümüyle ele almaya ve felsefi düşüncenin temel öncüllerinin neliğini eleştirel açıdan göstermeyi hedefler.

Abstract

Many of the Muslim thinkers have criticized philosophy. In addition to the antiphilosophical attitude taken up by the theologians on the account that philosophy is thought to lead to infidelity or to be itself infidelity, the theologians composed some refutations against the philosophers who set forth views which they consider to be in conflict with religion. Ibn Khaldun, however, displays a new and original attitude to philosophy. His attitude rests on a logical critique of the epistemological premises on which philosophers build their metaphysics. He shows a quite clearly positive inclination towards philosophy during his critique of philosophy. Ibn Khaldun not only avoids rejecting philosophy as a whole like a legalist, but also avoids taking a negative attitude towards the problems of philosophy with a philosophical and theological position; on the contrary, he aims at examining the epistemological principles of philosophy and producing a critical analysis of the nature of the basic premises of philosophical thought.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

OCAK, H. (2022). İBN HALDUN'UN İSLAM FİLOZOFLARINA YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİLER: METAFİZİK ÖRNEĞİ. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 13 - Sayı: 1, 101–130. https://ajindex.com/articles/489267

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. ALTINTAŞ, Hayrani, İbni Sina Metafiziği, Ankara, 1992.
  2. ADJUKİEWİCZ, Kazimerz, Felsefeye Giriş, (Temel Kavramlar ve Kurumlar), çev. Ahmet Cevizci, Gündoğan Yay., Ankara, 1994
  3. AKYOL, Aygün, İbn Haldun'un İlim Anlayışında Felsefe Ve Tarih Tasavvuru, Hitit Üniversi- tesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2011/2, c. 10, sayı: 20 ARDIÇ, Nurullah, İslâmî ve Batılı Epistemolojik Yaklaşımlar: İbn Haldun ve Weber Örneği, Geçmişten Geleceğe İbn Haldun Sempozyumu Sonuç Bildirileri, İsam yay., Anka- ra, 2006.
  4. ARİSTOTELES, Metafizik, çev. Ahmet Arslan, Sosyal Yay., İstabul, 1996.
  5. ARSLAN, Ahmet, İbn Haldun'un İlim ve Fikir Dünyası, Vadi Yay., Ankara, 1997. ________, İslam Felsefesi Üzerine, Vadi Yay., Ankara, 1999.
  6. BAYRAKTAR, Mehmet, İslam Felsefesine Giriş, AÜİF Yay., Ankara, 1997. ________, İslam'da Bilim ve Teknoloji Tarihi, Türkiye Diyanet Vakfı, Ankara 1985
  7. BEDİR, Murtaza, İslâm Düşünce Geleneğinde Naklî İlim Kavramı ve İbn Haldun, İslâm Araştırmaları Dergisi, Sayı 15, 2006
  8. ÇUBUKÇU, İbrahim Agah, İslam Düşünürleri, AÜİF Yay., Ankara, 1983.
  9. CABİRİ, Muhammed Abid, Felsefi Mirasımız ve Biz, çev. Said Aykut, Kitabevi Yay., İstan- bul, 2000. ________, Niçin İbn Haldun?, çev. Harun Yılmaz, DÎVÂN İlmî Araştırmalar S. 21 (2006/2), CEYHAN, Semih, İbn Haldun'un Tasavvuf Kritiği, Geçmişten Geleceğe İbn Haldun Sem- pozyumu, Ankara, 2006 ________, İbn Haldun'un Sufîlere ve Tasavvufa Bakışı: Umranda Tasavvuf İlmi, İslâm Araştırmaları Dergisi, Sayı 15, 2006
  10. DUMAN, Abdullah, İbn Haldun'a Göre Haberlere Yalan Karışma Sebepleri ve Bunları Orta- ya çıkarma Metotları, Ekev Akademi Dergisi Yıl: 14 Sayı: 42 (Kış 2010) EFLÂTUN, Şölen, Çev: Birdal Akar, Şule Yayınları, 2009.
  11. FAHRİ, Macit, İslam Felsefesi Tarihi, çev. Kasım Turhan, İklim Yay., İstanbul, 1992. ________, İslam Felsefesi Kelamı ve Tasavvufuna Giriş, çev. Şahin Filiz, İnsan Yay., İstan- bul, 1998. FARÂBÎ, Ebu Nasr Muhammed b. Tarkhan b. Uzluğ, İlimlerin Sayımı, çev.Ahmet Ateş, İstanbul, 1955. ________, et-Tenbih ala Sebili's-Saade, nşr.Krm: Dairetü'l-Maarif, Haydarabat, 1346 h./ ________, Mutluluğun Kazanılması, çev. Ahmet Arslan, Vadi Yay., Ankara,1992. ________, Ağrad Ma Ba'de't-Tabia, nşr. Krm: Dairetü'l-Maarif, Haydarabat, 1349 h. ________, Kitâbü'l-Mille ve nüsusun uhrâ, nşr. Muhsin Mehdî, Dârü'l-Meşrik, Beyrut, 1986. GAZÂLÎ, Ebu Hâmid Muhammed b. Muhammed, Tehâfütü'l- felâsife, thk. Süleyman Dünya, Kahire, trz. GÖRGÜN, Tahsin, "İbn Haldun", TDVİA, İstanbul, 1999, c. XIX. ________, Tarih ve Toplum Araştırmalarında Bir Yöntem Kay