Dergiler / Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi / 2021 / Cilt: 21 - Sayı: 2

XIX. YÜZYIL MISIR’INDA YAYINLANMIŞ ARAPÇA BİR MAKTELDE MÜCEDDİDÎ HÂLİDÎ YORUMUN MUHTEMEL ETKİLERİ ÜZERİNE: NÛRU’L-‘AYN FÎ MEŞHEDİ’L HÜSEYN’İN YAZIM SÜRECİNE DAİR BAZI MÜLAHAZALAR

On the Possible Effects of the Mujaddidī-Khālidī Interpretation in an Arabic Maqtal Published in the 19th Century Egypt: Some Considerations on the Writing Process of Nūr al-ʿAyn fī Mashhad al-Ḥusayn

Sayfa
639–669
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ardından karşılaştırmalı yöntem kullanılarak Arapça makteller içinde kendine özgü yönlerinden hareketle eserin yazıldığı dinî ve kültürel çevreyle ilgili varsayımlarda bulunulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:On dört asırlık İslam tarihinde çok az olay 10 Muharrem 61 (10 Ekim 680) yılında vukû bulmuş Kerbelâ Vak‘ası kadar dinî-siyasî etkileri açısından tartışılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sosyo-kültürel tarih açısından yeterli incelemeye tâbî tutulmamış Arapça maktellerden biri Şâfiî-Eş‘arî alimi Ebû İshâk el-İsferâyinî’ye (ö. 418/1027) ait olduğu ileri sürülen Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn’dir.
💡
Sonuç & Katkı:Ardından karşılaştırmalı yöntem kullanılarak Arapça makteller içinde kendine özgü yönlerinden hareketle eserin yazıldığı dinî ve kültürel çevreyle ilgili varsayımlarda bulunulacaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam tarihi · Kerbelâ · Hz. Hüseyin

Özet

On dört asırlık İslam tarihinde çok az olay 10 Muharrem 61 (10 Ekim 680) yılında vukû bulmuş Kerbelâ Vak‘ası kadar dinî-siyasî etkileri açısından tartışılmıştır. Tarihi süreç içerisinde Kerbelâ olayı Müslüman halkların edebiyatında başlı başına bir tür olarak “Maktelü’l-Hüseyn”lerin oluşmasına sebep olmuştur. Sosyo-kültürel tarih açısından yeterli incelemeye tâbî tutulmamış Arapça maktellerden biri Şâfiî-Eş‘arî alimi Ebû İshâk el-İsferâyinî’ye (ö. 418/1027) ait olduğu ileri sürülen Nûru’l-‘ayn fî meşhedi’l-Hüseyn’dir. Bu makalede doküman analizi metodu kullanılarak Nûru’l-‘ayn’ın literatüre geçtiği dönem tespit edilecek, aynı zamanda mevcut yazma ve matbû nüshalarının tarihlerinden hareketle yazıldığı süreç ortaya konmaya çalışılacaktır. Ardından karşılaştırmalı yöntem kullanılarak Arapça makteller içinde kendine özgü yönlerinden hareketle eserin yazıldığı dinî ve kültürel çevreyle ilgili varsayımlarda bulunulacaktır.

Abstract

During the fourteen centuries of Islamic history, only a few events have been discussed regarding their religious-political effects as much as the Karbalā Event (Muḥarram 10, 61/October 10, 680). In the historical process, the Karbalā Event has caused the formation of Maqtal al- Ḥusayn genre as a specific literary genre within the literature of the Muslim peoples. One of the Arabic maqtals that have not been subjected to sufficient investigation in terms of socio-cultural history is Nūr al-ʿAyn fī Mashhad al-Ḥusayn, attributed to the Shāfiʿī-Ashʿarī scholar Abū Isḥāq al-Isfarāinī (d. 418/1027). Applying the document analysis method, the article attempts to determine the period in which the maqtal was written, based on the dates of its appearing in the literature, its manuscripts and printed copies. Using the comparative analysis method, the article makes assumptions about the religious and cultural environment in which the maqtal was written based on its peculiar aspects among the Arabic maqtals.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AZİZOVA, E. (2022). XIX. YÜZYIL MISIR’INDA YAYINLANMIŞ ARAPÇA BİR MAKTELDE MÜCEDDİDÎ HÂLİDÎ YORUMUN MUHTEMEL ETKİLERİ ÜZERİNE: NÛRU’L-‘AYN FÎ MEŞHEDİ’L HÜSEYN’İN YAZIM SÜRECİNE DAİR BAZI MÜLAHAZALAR. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 21 - Sayı: 2, 639–669. https://ajindex.com/articles/488988

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Abdullah b. Muhammed. Kurretü’l-‘ayn fî ahzi se’ri'l-Hüseyn. Tunus: Matba‘atü’l-Menâr, 1960.
  2. Abdullatipov, Abdul-Kadyr I͡usupovich. “Shikhammat Kadi Baĭbulatov iz Ėrpeli”. Sufizm na Kavkaze: Sbornik stateĭ. 27-40. Makhachkala: T͡sentr iranistiki fakulʹteta vostokovedknii͡a DGU, 2009.
  3. Ahlwardt, Wilhelm. Die Handschriften – verzeichnisse der Königlichen Bibliothek zu Berlin: verzeichniss der Arabischen handschriften. 1-10 Cilt. Berlin: A.W. Schade’s Buchdruckerei, 1887-1899.
  4. Akça, Hakan. “Kumuk Türkçesiye Yazılmış Bir Kerbelâ Mersiyesi: ‘Kurûbü’l-belâ’”. Milli Folklor 18/69 (2006), 28-37.
  5. Akça, Hakan. Kumuk Türkçesiyle Bir Kerbela Mersiyesi Kurubü’l-Bela: İnceleme-Metin-Gramatikal Indeks. Ankara:
  6. Gazi Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2000.
  7. Algar, Hamid. “Hâlidiyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15/295-296. İstanbul: TDV Yayınları, 1997.
  8. Algar, Hamid. “Kürdî, Muhammed Emîn”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 26/564-565. Ankara: TDV Yayınları, 2002.
  9. Algar, Hamid. “Mektûbât”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 29/11-12. Ankara: TDV Yayınları, 2004.
  10. Aliyev, Abdul Ali. Dağıstan’da Ziyaret Fenomeni Üzerine Bir Dinler Tarihi Araştırması. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2015.
  11. Ayğan, Fadıl. Muhammed b. Ca‘fer es-Sanhaci’nin “Şehru Akideti Ebî İshak el-İsferayini” Adlı Eserine Göre Ebu İshak el-İsferayini’nin Kelami Görüşleri. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006. Azi̇zova, Elnura. “Ebû Mihnef’ten Ebû İshâk el-İsferâyinî’ye Arapça Bir Maktelin Anatomisi: Nûru’l-Ayn fî Meşhedi’l-Hüseyn Üzerine Bazı Tespitler”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 22/42 (2020), 315-341. https://doi.org/10.17335/sakaifd.769861
  12. Azizova, Elnure. Kerbelâ Vak’ası. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2001. Bağdatlı İsmail Paşa. Hediyyetü’l-‘ârifîn. ed. Kilisli Rıfat Bilge - İbnülemin Mahmud Kemal İnal. 1-2 Cilt. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı, 1951-1955.
  13. Baybolatoğlu, Şihammat Kadı. Hüseyinni Kitabı. Timurhan Şûrâ, y.y., 1329/1911.
  14. Brockelmann, Carl. Geschichte der Arabischen Litteratur Supplementband. 1-3 Cilt. Leiden: E.J.Brill, 1937-1942.
  15. Browne, Edward G. Descriptive Catalogue of the Oriental MSS. Cambridge: the University Press, 1932. Câfer Sâdık. Misbâhu’ş-şerî‘a. Beyrut: Müessesetü’l-a‘lemî li’l-matbûât, 1980. Cûde el-Mehdi, Ahmed el-Bedevî. “Mısır’da Nakşibendîlik”. Doğumunun 200. Yılı Hatırasına Uluslararası Gümüşhân