Dergiler / Dilbilim Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 29 - Sayı: 1

Türk İşaret Dili'nin Öz Dağarcığındaki Bileşik Sözcükler: Baş değiştirgenine göre bir sınıflandırma

Native Compounds in Turkish Sign Language (TİD): A classification based on headedness

Sayfa
1–28
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: (i) İçbaşlı bileşiklerin çoğunluğunun başı sonda; (ii) Dışbaşlı bileşiklerde baş ilk sırada; (iii) Anlamsal ulam sırayı etkilemekte.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk İşaret Dili’nde (TİD) 127 bileşik sözcüğün yapısını, ulamsal başın konumu ve anlamsal başın varlığı açısından inceledik.
📊
Temel Bulgular & Veri:Olası dil etkileşimi etkenlerini elemek için yalnızca TİD’de iki kökten oluşup Türkçe karşılığı tek kök olan kavramları incelemeye aldık.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: (i) İçbaşlı bileşiklerin çoğunluğunun başı sonda; (ii) Dışbaşlı bileşiklerde baş ilk sırada; (iii) Anlamsal ulam sırayı etkilemekte.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türk İşaret Dili’nde (TİD) 127 bileşik sözcüğün yapısını, ulamsal başın konumu ve anlamsal başın varlığı açısından inceledik. Olası dil etkileşimi etkenlerini elemek için yalnızca TİD’de iki kökten oluşup Türkçe karşılığı tek kök olan kavramları incelemeye aldık. Bulgular: (i) İçbaşlı bileşiklerin çoğunluğunun başı sonda; (ii) Dışbaşlı bileşiklerde baş ilk sırada; (iii) Anlamsal ulam sırayı etkilemekte. Ayrıca bağımlı köklerden oluşan ve ‘açıklayıcı’ (descriptive) adını verdiğimiz iki tür bileşik sözcük tanımladık. Baş değiştirgeninin bileşik sözcük ve öbek yapılarında benzerliğini bulguladık.

Abstract

This paper investigates the position of the structural head and itsconnection to the semantic head in 127 compounds in Turkish Sign Language(TİD). To eliminate language contact effects, we selected compounds thathave monomorphemic counterparts in Turkish. The findings are: (i)Endocentric compounds tend to be head-final, (ii) Exocentric compounds tendto be head-initial, (iii) compound internal order, in some well-defined cases, isaffected by the lexical semantics of one of the components. In addition, weidentify two classes of compounds, cranberry compounds and descriptivecompounds, and finally, point to the similarities between compound andphrase structure with respect to the head parameter.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÖKSEL, A., TAŞÇI, S. S. (2022). Türk İşaret Dili'nin Öz Dağarcığındaki Bileşik Sözcükler: Baş değiştirgenine göre bir sınıflandırma. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Cilt: 29 - Sayı: 1, 1–28. https://ajindex.com/articles/488412

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Arık, E. (2013). Introduction: Previous and current research on Turkish Sign Language (TİD). In E. Arik (Ed.), Current directions in Turkish Sign Language research (pp. 1-17).
  2. Newcastle upon Tyne, UK: Cambridge Scholars Publishing. Arık, E. (2016). Geçmişten geleceğe Türk İşaret Dili araştırmaları [Previous and current research on Turkish Sign Language]. In E. Arık (Ed.), Ellerle Konuşmak: Türk İşaret Dili Araştırmaları (pp. 7-22). İstanbul:
  3. Koç Üniversitesi Yayınları.
  4. Açan, Z. (2007). A linguistic analysis on basic sentence types in Turkish Sign Language (TİD) with reference to non-manual activity. PhD Dissertation. Hacettepe University, Ankara.
  5. Ariel, M. (1991). The function of accessibility in a theory of grammar. Journal of Pragmatics, 16(5), 443-463.
  6. Aronoff, M., Meir, I. & Sandler, W. (2005) The paradox of sign language morphology. Language, 81(2), 301–344.
  7. Bauer, A. (2014). The use of signing space in a shared sign language of Australia. Boston/Berlin: Walter de Gruyter, Lancaster: Ishara Press.
  8. Bauer, L. (2009). Typology of compounds. In R. Lieber & P. Štekauer (Eds.), The Oxford Handbook of Compounding (pp. 343-356). Oxford: Oxford University Press.
  9. Battison, R. M. (1978). Lexical borrowing in American Sign Language. Silver Spring, MD: Linstok Press.
  10. Bisetto, A., & Scalise, S. (2005). The classification of compounds. Lingue e Linguaggio, 4(2), 319-332.
  11. Booij, G. (2010). Construction Morphology. Oxford: Oxford University Press.
  12. Brennan, M. (1990). Word Formation in British Sign Language. Stockholm: University of Stockholm. Ceccagno, A., & Basciano, B. (2009). Sino-Tibetan: Mandarin Chinese. In R. Lieber & P. Štekauer (Eds.), The Oxford Handbook of Compounding (pp. 478-490). Oxford: Oxford University Press.
  13. Dikyuva, H., Makaroğlu, B., & Arık, E. (2015). Türk İşaret Dili Dilbilgisi Kitabı [Turkish Sign Language Grammar Book]. Ankara: TC Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. Dikyuva, H., & Zeshan, U. (2008). Türk İşaret Dili - Birinci seviye [Turkish Sign Language - Level One]. Nijmegen: Ishara Press.
  14. Di Sciullo, A.- M., & Williams, E. (1987). On the definition of word (Vol. 14). Cambridge, MA: MIT press. European Sign Language Center (2010). Spreadthesign.com. Co-ordinator: T. LydellOlsen. Turkish Sign Language signs from Mert Öztüre İşitme Engelliler Lisesi, İzmir. Co-ordinator: G. Kaya, Teachers: C. Kaya, İ. Şimşek. Frishberg, N. (1975). Arbitrariness and iconicity: historical change in American Sign Language. Language, 696-719. Givón, T. (1983). T