Dergiler / Dil Araştırmaları / 2017 / Cilt: 0 - Sayı: 20

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE BİR EDATLAŞMA ÖRNEĞİ OLARAK "adına"

A New Postposition in Modern Turkish: "adına" (on behalf of)

Sayfa
203–212
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada bir süredir dikkatimizi çeken ve esasen iyelikli bir isim kökünün yönelme hâlindeki şekli olan ve genellikle zarf olarak kullanılan "adına" sözünün edat olma yolunda nasıl ilerlediği, taranan metinlerden örneklerle incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk dilinin gramerini konu edinen kitaplarda ve edat üzerine yazılan pek çok müstakil eserde edatın tanımı, çeşitleri, kapsamı ve sınırları konusunda farklı düşünceler ileri sürülmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Başlangıçta anlamlı olup kalıplaştıktan sonra işlevleriyle öne çıkan ve çok geniş bir kullanım sahasına sahip olan edatların oluşma süreci, yazılı ilk Türkçe belgelerden bugüne kadar açıkça izlenebilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada bir süredir dikkatimizi çeken ve esasen iyelikli bir isim kökünün yönelme hâlindeki şekli olan ve genellikle zarf olarak kullanılan "adına" sözünün edat olma yolunda nasıl ilerlediği, taranan metinlerden örneklerle incelenecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türk dilinin gramerini konu edinen kitaplarda ve edat üzerine yazılan pek çok müstakil eserde edatın tanımı, çeşitleri, kapsamı ve sınırları konusunda farklı düşünceler ileri sürülmüştür. Başlangıçta anlamlı olup kalıplaştıktan sonra işlevleriyle öne çıkan ve çok geniş bir kullanım sahasına sahip olan edatların oluşma süreci, yazılı ilk Türkçe belgelerden bugüne kadar açıkça izlenebilmektedir. Bu çalışmada bir süredir dikkatimizi çeken ve esasen iyelikli bir isim kökünün yönelme hâlindeki şekli olan ve genellikle zarf olarak kullanılan "adına" sözünün edat olma yolunda nasıl ilerlediği, taranan metinlerden örneklerle incelenecektir.

Abstract

The postposition issue has been considered by its different aspects until today like its definition, variety, content and limits on Turkish grammar books and independent works. Formerly meaningful but standing out henceforth with their functions, postpositions have a wide area of use which complicates to determine their limits. Even so, the formation process of a postposition can be clearly followed since the very first Turkish inscriptions. The aim of this paper is to draw attention on how the word "adına" (on behalf of) used generally as an adverb, is evolving into a postposition in modern Turkish.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KABAKÇI, E. (2022). TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE BİR EDATLAŞMA ÖRNEĞİ OLARAK "adına". Dil Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 20, 203–212. https://ajindex.com/articles/488323

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (42)

  1. ADALI, Oya (1979).
  2. Türkiye Türkçesinde Biçimbirimler, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi. AHMET CEVDET PAŞA; Fuat Paşa (2000). Kava'id-i Osmaniyye, (Haz. Doç. Dr. N. Özkan), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. ÂLİ, Sabahattin (2000).
  3. İçimizdeki Şeytan, İstanbul:
  4. YKY. ANAR, İhsan Oktay (2015).
  5. Puslu Kıtalar Atlası, İstanbul:
  6. İletişim Yayınları.
  7. ATAY, Oğuz (2004).
  8. Tehlikeli Oyunlar, İstanbul:
  9. İletişim Yayınları.
  10. ATAY, Oğuz (2012).
  11. Tutunamayanlar, İstanbul:
  12. İletişim Yayınları.
  13. ATILGAN, Yusuf (2016).
  14. Aylak Adam, İstanbul:
  15. YKY. AYVERDİ, İlhan (2005).
  16. Misalli Büyük Türkçe Sözlük, Kubbealtı Lugati, 1 A-G, İstanbul:
  17. Kubbealtı Neşriyatı. BANGUOĞLU, Tahsin (2011).
  18. Türkçenin Grameri, Ankara:
  19. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  20. BERKİL, Özgür Semih (2003). Türkmen Türkçesindeki Edatlarla Türkiye Türkçesindeki Edatların Karşılaştırmalı İncelemesi, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. DEMİRAY, Kemal (1968). "Edatlar Üzerine", Türk Dili Aylık Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt XVIII, Sayı:199, Ankara: Ankara Üniversitesi Basım Evi. DEMİRAY, Kemal; ALAYLIOĞLU, Ruşen (1964).
  21. Ansiklopedik Türkçe Sözlük, İstanbul:
  22. İnkılap Yayınevi.
  23. DEMİRAY, Kemal (1988).
  24. Temel Türkçe Sözlük, İstanbul:
  25. İnkılap Yayınevi.
  26. DENY, Jean (2012). Türk Dil Bilgisi, (Çev. Ahmet BENZER), İstanbul:
  27. Kabalcı Yayınları.
  28. DEVELLİOĞLU, Ferit; KILIÇKINI, Neval (1975),
  29. En Yeni Büyük Türkçe Sözlük, İstanbul:
  30. Rafet Zaimler Kitabevi.
  31. DOĞAN, Mehmet D., (2008). Büyük Türkçe Sözlük, 4. Basım, İstanbul:
  32. Pınar Yayınları.
  33. ERDAL, Marcel (2000). "Clitics in Turkish", Studies on Turkish and Turkic Languages, Proceedings of the Ninth International Conference on Turkish Linguistics, Lincoln College, Oxford, August 12-14 1998, (Edited by Aslı Göksel and Celia Kershlake), Wiesbaden, Harrasowitz Verlag. EFENDİOĞLU, Süleyman (2007). "Edatların Sınıflandırılması", Erciyes Dergisi, Yıl: 30, Sayı: 353, Kayseri, s.27-29.
  34. EKER, Süer (2010). Çağdaş Türk Dili, 6. Baskı, Ankara:
  35. Grafiker Yayınları.
  36. ERGİN, Muharrem (2003).
  37. Türk Dil Bilgisi, İstanbul:
  38. Bayrak Yayınları.
  39. GENCAN, Tahir Nejat (1967). "Edat Tümleçleri", Türk Dili Aylık Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt XVI, Sayı:192, Ankara: Ankara Üniversitesi Basım Evi. GENCAN, Tahir Nejat (1971).
  40. Dilbilgisi, Gözden Geçirilmiş 2. Baskı, İstanbul:
  41. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  42. GÖKÇE, Faruk (2013). Gramerleşme Teorisi ve Türkçe Fiil Birleşmeleri, Oğuz Türkçesine Dayalı Tarihsel-Karşılaştırmalı Bir İnceleme, Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.