Dergiler / Dil Araştırmaları / 2018 / Cilt: 0 - Sayı: 22

BİLEŞİK SÖZCÜKLERİN YAZIMINDA BİLİMSEL ÖLÇÜTLER SORUNU VE BİR ÇÖZÜM ÖNERİSİ

Sayfa
135–158
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç bölümünde, bileşik sözcüklerin yazımı ile ilgili Yazım Kılavuzu’nda ve alanyazında ortaya konan açıklama ve görüşleri de göz önünde bulundurarak öneri niteliğinde bazı çıkarımlara ve bir çözüm önerisine yer verilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Türk Dil Kurumunun Yazım Kılavuzu’nda (2012) bileşiklerin yazımı için ortaya konan kurallar sorgulanmış ve bunların gerekçeleri anlaşılmaya çalışılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda, doğası gereği her zaman tartışmalı olan anlambilimsel ölçütlere dayalı açıklamalar (“anlam değişimi”, “anlam kaybı” vb.) yerine, sınanabilir olma niteliği daha yüksek olan dilbilgisel ölçütler üzerinde durulması gerektiği savlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç bölümünde, bileşik sözcüklerin yazımı ile ilgili Yazım Kılavuzu’nda ve alanyazında ortaya konan açıklama ve görüşleri de göz önünde bulundurarak öneri niteliğinde bazı çıkarımlara ve bir çözüm önerisine yer verilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2012 Verileri
⚙️Değişkenler:türkçe · bileşik sözcük · dilbilgisel ölçüt

Özet

Bu çalışmada, Türk Dil Kurumunun Yazım Kılavuzu’nda (2012) bileşiklerin yazımı için ortaya konan kurallar sorgulanmış ve bunların gerekçeleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Ardından, yalnızca dilin söz varlığında bulunan değil dilde gelecekte ortaya çıkacak potansiyel bileşikleri de içine alan kapsayıcı ve sınanabilir ölçütlerin ortaya konması gerektiği üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda, doğası gereği her zaman tartışmalı olan anlambilimsel ölçütlere dayalı açıklamalar (“anlam değişimi”, “anlam kaybı” vb.) yerine, sınanabilir olma niteliği daha yüksek olan dilbilgisel ölçütler üzerinde durulması gerektiği savlanmıştır. Bu temel üzerinde bazı dilbilgisel ölçütlerin sunumu yapılmış ve bunların ne oranda açıklayıcı ve kanıtlanabilir olduğuna ilişkin bir değerlendirme yapılmıştır. Söz konusu amaçlar doğrultusunda, sırasıyla; bileşik sözcüğün tanımı, bileşik sözcüğü oluşturan yapılar üzerinde durulduktan sonra Yazım Kılavuzu’nda bileşiklerin yazımı ile ortaya konan ölçütler üzerinde eleştirel bir değerlendirme yapılmış, ardından bileşiklerin yazımında daha az tartışmalı kurallar ortaya çıkaracağını varsaydığımız dilbilgisel kodlamalar, örnekler üzerinden ele alınmıştır. Sonuç bölümünde, bileşik sözcüklerin yazımı ile ilgili Yazım Kılavuzu’nda ve alanyazında ortaya konan açıklama ve görüşleri de göz önünde bulundurarak öneri niteliğinde bazı çıkarımlara ve bir çözüm önerisine yer verilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SEBZECİOĞLU, T. (2022). BİLEŞİK SÖZCÜKLERİN YAZIMINDA BİLİMSEL ÖLÇÜTLER SORUNU VE BİR ÇÖZÜM ÖNERİSİ. Dil Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 22, 135–158. https://ajindex.com/articles/488277

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. SARI, İsa (2016). “Türkiye Türkçesindeki Birleşik Sözcüklerin Merkezlilik Odağında Sınıflandırılması”, Dil Araştırmaları, S. 18 (Bahar 2016), Ankara, s. 199-217.
  2. SEBZECİOĞLU, Turgay (2016). Dilbilim Kavramlarıyla Türkçe Dilbilgisi, İstanbul:
  3. Kesit Yayınları.
  4. SİNANOĞLU, Samim (1958). “Dilbilgisi Konuları: Bileşik Kelimeler ve Yazılışları Üzerine Deneme”, Türk Dili (Dil ve Edebiyat Dergisi), C: VIII, S: 85, Ankara, s. 7-12. TDK=Türk Dil Kurumu (2017). Sözlükler, www.tdk.org.tr (erişim tarihi: 19.11.2017). TDK=Türk Dil Kurumu (2012).
  5. Yazım Kılavuzu, Ankara:
  6. TDK. TEKİN, Talat (1990). “Birleşiklerin Tanımı ve Yazılımları”, IV. Dilbilim Sempozyumu Bildirileri (17- 18 Mayıs 1990). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, s.1-9.