Dergiler / Dil Araştırmaları / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: 24

YÜKLEM KONUMUNDAKİ SIFATLAR İLE FİİLİMSİ TAMLAYICILARI ARASINDAKİ EŞDİZİMLİLİK İLİŞKİLERİ

The Collocational Relations Between Adjectives and Non-Finite Verbal Forms as Their Complements Examining Morphemic Bundles

Sayfa
75–88
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İnceleme neticesinde fiilimsilerin en sık bir araya geldiğisıfatlar sıklık verisiyle birlikte tespit edilmiş, sıfatın özne ve nesne kontrolişleviyle kullanıldığı durumlar gösterilerek söz konusu eşdizimliliklertemelinde oluşan kiplik ve konuşur tutumuyla ilgili anlamlara dikkatçekilmiş, konunun yabancılara Türkçe öğretiminde ele alınışıyla ilgili görüşve önerilerde bulunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada -mAk+sıfat, -mAk-DA+sıfat, -mAk-DAn+sıfat, -mAk-lA+sıfat; -mA-sI+sıfat, -mAyA+sıfat, -mAsInA+sıfat, -mAsIndA+sıfat,-mAsIndAn+sıfat,-mAsIylA+sıfat;-DIğI+sıfat,-DIğInA+sıfat,-DIğIndA+sıfat,-DIğIndAn+sıfat,-DIğIylA+sıfat;-AcAğI+sıfat,-AcAğInA+sıfat, -AcAğIndA+sıfat, -AcAğIndAn+sıfat, -AcAğIylA+sıfatdizilişindeki ek-kelime birlikteliklerinden hareketle sıfatların fiilimsitamlayıcıları ile kurduğu eşdizimlilik ilişkileri üzerinde durulmaktadır.Adlaştırma görevli söz konusu fiilimsi ekleri ile sıfatların kullanımbirliktelikleri düzenli ifade aramaları tekniğiyle ODTÜ Türkçe Derlem’dençıkarılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada -mAk+sıfat, -mAk-DA+sıfat, -mAk-DAn+sıfat, -mAk-lA+sıfat; -mA-sI+sıfat, -mAyA+sıfat, -mAsInA+sıfat, -mAsIndA+sıfat,-mAsIndAn+sıfat,-mAsIylA+sıfat;-DIğI+sıfat,-DIğInA+sıfat,-DIğIndA+sıfat,-DIğIndAn+sıfat,-DIğIylA+sıfat;-AcAğI+sıfat,-AcAğInA+sıfat, -AcAğIndA+sıfat, -AcAğIndAn+sıfat, -AcAğIylA+sıfatdizilişindeki ek-kelime birlikteliklerinden hareketle sıfatların fiilimsitamlayıcıları ile kurduğu eşdizimlilik ilişkileri üzerinde durulmaktadır.Adlaştırma görevli söz konusu fiilimsi ekleri ile sıfatların kullanımbirliktelikleri düzenli ifade aramaları tekniğiyle ODTÜ Türkçe Derlem’dençıkarılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:İnceleme neticesinde fiilimsilerin en sık bir araya geldiğisıfatlar sıklık verisiyle birlikte tespit edilmiş, sıfatın özne ve nesne kontrolişleviyle kullanıldığı durumlar gösterilerek söz konusu eşdizimliliklertemelinde oluşan kiplik ve konuşur tutumuyla ilgili anlamlara dikkatçekilmiş, konunun yabancılara Türkçe öğretiminde ele alınışıyla ilgili görüşve önerilerde bulunulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada -mAk+sıfat, -mAk-DA+sıfat, -mAk-DAn+sıfat, -mAk-lA+sıfat; -mA-sI+sıfat, -mAyA+sıfat, -mAsInA+sıfat, -mAsIndA+sıfat,-mAsIndAn+sıfat,-mAsIylA+sıfat;-DIğI+sıfat,-DIğInA+sıfat,-DIğIndA+sıfat,-DIğIndAn+sıfat,-DIğIylA+sıfat;-AcAğI+sıfat,-AcAğInA+sıfat, -AcAğIndA+sıfat, -AcAğIndAn+sıfat, -AcAğIylA+sıfatdizilişindeki ek-kelime birlikteliklerinden hareketle sıfatların fiilimsitamlayıcıları ile kurduğu eşdizimlilik ilişkileri üzerinde durulmaktadır.Adlaştırma görevli söz konusu fiilimsi ekleri ile sıfatların kullanımbirliktelikleri düzenli ifade aramaları tekniğiyle ODTÜ Türkçe Derlem’dençıkarılmıştır. İnceleme neticesinde fiilimsilerin en sık bir araya geldiğisıfatlar sıklık verisiyle birlikte tespit edilmiş, sıfatın özne ve nesne kontrolişleviyle kullanıldığı durumlar gösterilerek söz konusu eşdizimliliklertemelinde oluşan kiplik ve konuşur tutumuyla ilgili anlamlara dikkatçekilmiş, konunun yabancılara Türkçe öğretiminde ele alınışıyla ilgili görüşve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

This study aims to display the collocational relations between adjectives and non-finite nominalised forms as their complements examining morphemic bundles of -mAk+adjective, -mAk-DA+adjective, -mAk- DAn+adjective, -mAk-lA+adjective; -mA-sI+adjective, -mAyA+adjective, -mAsInA+adjective, -mAsIndA+adjective, -mAsIndAn+adjective, -mAsIylA+adjective; -DIğI+adjective, -DIğInA+adjective, -DIğIndA+adjective, -DIğIndAn+adjective, -DIğIylA+adjective; -AcAğI+adjective, -AcAğInA+adjective, -AcAğIndA+adjective, -AcAğIndAn+adjective, -AcAğIylA+adjective. The collocations between suffixes and adjectives are extracted from METU Turkish Corpus. The outcomes of corpus search provided information on the frequency of these collocations, the complement-control relations between the adjectives and their non-finite complements, and the modal and stance value of these type of collocations. Based on the findings, a framework for collocations of adjectives and their complements is suggested for teaching Turkish as a foreign language.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇALIŞKAN, N. (2022). YÜKLEM KONUMUNDAKİ SIFATLAR İLE FİİLİMSİ TAMLAYICILARI ARASINDAKİ EŞDİZİMLİLİK İLİŞKİLERİ. Dil Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 24, 75–88. https://ajindex.com/articles/488266

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. AISENSTADT, Ester (1979). “Collocability restrictions in dictionaries”, Dictionaries and Their Users, R. R. K. Hartmann (Ed.), Exeter Linguistic Studies, s. 71-74.
  2. ANTHONY, Lawrence (2018). AntConc (Version 3.5.7) [Computer Software], Tokyo, Japan: Waseda University. http://www.laurenceanthony.net/software
  3. AKSAN, Yeşim, AKSAN, Mustafa, KOLTUKSUZ, Ahmet, SEZER, Taner, MERSİNLİ, Ümit, DEMİRHAN, Umut U., YILMAZER, Hakan, ATASOY, Gülsüm, ÖZ, Seda, YILDIZ, İpek (2012). “Construction of the Turkish National Corpus (TNC)”., Proceedings of the 8th International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC 2012),
  4. İstanbul,
  5. Turkiye. PDF ALSARRAY, Maysoon (2015). Türkçe Ulusal Derlemi’nde Yüksek Sıklıkta Kullanılan Adların Eşdizimlilikleri, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
  6. BENSON, Morton, Benson, Evelyn, Ilson, Robert I. (1986). “Lexicographic Description of English”, Studies in Language Companion Series, No: 14, John Benjamins Publishing Company. COWIE, Anthony P. (1994). “Phraseology”, The Encyclopedia of Language and Linguistics, R. E. Asher (Ed.), C. 6, Oxford and New York: Pergamon Press.
  7. CRUSE, David A. (1986). Lexical Semantics. Cambridge: Cambridge University Press. CSATÓ, Eva A. (2010). “Two types of complement clauses in Turkish”, Turcology in Mainz, Boeschoten, Hendrik, Rentzsch, Julian (Ed.), Wiesbaden: Harrassowitz, s. 107-122.
  8. ÇALIŞKAN, Nihal (2014). Yüksek Sıklıktaki Adlar: Zaman Sözcükbiçimi Üzerine Derlem Temelli Bir İnceleme (Eşdizimlilikler, Biçimbirim Dizileri, Dilbilgisel Örüntüler ve Semantik Prozodi). Pegem Akademi Yayınları,
  9. Ankara.
  10. ÇÖLTEKİN, Çağrı (2014). “A Set of Open Source Tools for Turkish Natural Language Processing”, Proceedings of the Ninth International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC 2014) (Ed.) N. Calzolari vd., s. 1079–1086 [pdf] ÇÖLTEKİN, Çağrı (2010). “A Freely Available Morphological Analyzer for Turkish”, Proceedings of the 7th International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC 2010), s. 820-827 [pdf] DOĞAN, Nuh (2016). Türkiye Türkçesinde Fiillerin Eşdizimliliği, Yayınevi 176, Ankara.
  11. DURRANT, Philip (2013). “Formulaicity in an agglutinating language: The case of Turkish”, Corpus Linguistics and Linguistic Theory, C. 9, S. 1, s.1-38.
  12. ERGUVANLI-TAYLAN, Eser (1998). “What determines the choice of nominalizer in Turkish nominalized complement clauses?”, Proceedings of the 16th International Congress of Linguistics, Caron, Bernard (Ed.), Oxford: Pergamon. FE