Dergiler / Dil Araştırmaları / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: 25

ESKİ UYGURCA CHENG WEISHI LUN TEFSİRİNE AİT BELGELER

Old Uyghur Documents of A Commentary of Cheng weishi lun (14th and 15th Leaves)

Sayfa
115–137
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kitsudō tarafından Xuanzang’ınCheng weishi lun adlı eserinin Queiji tarafından yazılmış bir tefsirinin EskiUygurcaya tercümesi olarak tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Budist külliyata ilişkin birçok metnin tercümesini ihtiva eden EskiUygurca Orta Asya Türk Budizminin anlaşılabilmesinde önemli bir yeresahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın konusunu oluşturan ve şimdiye kadarneşredilmemiş Eski Uygurca iki fragman Mainz 692 (T I D 5) ve Mainz701 (T I D 4) arşiv numaralarıyla bugün Berlin Turfan Koleksiyonu’ndasaklanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Kitsudō tarafından Xuanzang’ınCheng weishi lun adlı eserinin Queiji tarafından yazılmış bir tefsirinin EskiUygurcaya tercümesi olarak tespit edilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Budist külliyata ilişkin birçok metnin tercümesini ihtiva eden EskiUygurca Orta Asya Türk Budizminin anlaşılabilmesinde önemli bir yeresahiptir. Muhtelif dillerin ve dinlerin tesiri altında Eski Türkçenin bir kolunuoluşturan Eski Uygurca söz yapımı özellikleri ve söz varlığı ile Türkçenintarihi ve modern dönemlerindeki birçok meselenin anlaşılmasında köşe taşıgörevi görmektedir. Bu çalışmanın konusunu oluşturan ve şimdiye kadarneşredilmemiş Eski Uygurca iki fragman Mainz 692 (T I D 5) ve Mainz701 (T I D 4) arşiv numaralarıyla bugün Berlin Turfan Koleksiyonu’ndasaklanmaktadır. Bu iki fragman Çin Faxiang ekolüne ilişkin metinleriihtiva eden derleme biçimindeki bir Eski Uygurca yazmanın 21. bölümüneaittir. Bu yazmanın mezkur 21. bölümü K. Kitsudō tarafından Xuanzang’ınCheng weishi lun adlı eserinin Queiji tarafından yazılmış bir tefsirinin EskiUygurcaya tercümesi olarak tespit edilmiştir. Bu çalışmada kullanılan Mainz692 (T I D 5) arşiv numaralı fragman her iki yüzünde 36 olmak üzere toplam72 satır ihtiva eder. Mainz 701’de (T I D 4) ise ön yüzünde 36 arka yüzünde37 olmak üzere toplam 73 satır bulunmaktadır. Bu yazı Xuanzang’ın Chengweishi lun’u hakkında kısa bilgi veren giriş bölümüyle başlayacak ve bunuEski Uygurca metnin yazı çevirimi ve harf çevirimi, metinlerin Türkçeyeçevirisi, metne ilişkin notları ve dizin ve bağlamlı sözlüğü takip edecektir.Bu çalışmayı mevzubahis metnin ilgili bölümüne ilişkin başka yapraklarınneşri izleyecektir.

Abstract

Old Uyghur, which includes the translation of many texts relating to the Buddhist canon, has an important place in understanding Central Asian Turkish Buddhism. Under the effect of diverse languages and religions, Old Uyghur, which forms a brach of Old Turkic, has a cornerstone function in enlightening many problems in the historical and modern periods of Turkic with its vocabulary and features of word formation. Two Old Uyghur fragments, which have not been published so far and are the subject of this paper, are located in the Berlin Turfan Collection with the archive numbers Mainz 692 (T I D 5) and Mainz 701 (T I D 4). These two fragments belong to chapter 21 of a compiled manuscript in Old Uyghur containing texts from the Chinese Faxiang school. This chapter of the manuscript in question was identified by K. Kitsudō as a translation into Old Uyghur from a commentary to Xuanzang’s Cheng weishi lun by Queiji. Mainz 692 (T I D 5), that is used in this study, contains a total of 72 lines, 36 on both sides. Mainz 701 (T I D 4) has 73 lines in total, 36 on recto and 37 on verso. This paper will begin with an introductory section on Xuanzang’s Cheng weishi lun, in the following sections it will be presented the transcription and transliteration of Old Uyghur text, translation into Turkish, textual notes, and a glossary with analytical index. This work will be followed by the edition of other leaves related to this chapter in question.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

UZUNKAYA, U., KARAAYAK, T. (2022). ESKİ UYGURCA CHENG WEISHI LUN TEFSİRİNE AİT BELGELER. Dil Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 25, 115–137. https://ajindex.com/articles/488255

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. CLAUSON, S. G. (1972). An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. Oxford: Oxford at the Clarendon Press.
  2. COOK, F. H. (1999). Three texts on Consciousness Only. Demonstration of Consciousness Only by Hsüan-tsang. The thirty verses on Consciousness Only by Vasubandhu. The Treatise in Twenty Verses on Consciousness Only by Vasubandhu. Translated from the Chinese of Hsüan-tsang (Taishō Volume 31, Numbers 1585, 1586, 1590), California. (BDK English Tripiṭaka 60-I, II. Vol. II). DDB = Digital Dictionary of Buddhism, www.buddhism-dict.net (Erişim tarihi: 25.08.2019).
  3. EDGERTON, F. (1953). Buddhist Hybrid Sanskrit Grammar and Dictionary. c. II: Dictionary. New Haven: Yale University Press.
  4. GILES, H. A. (1912). A Chinese-English Dictionary. Part I-II. 2. bs. Shanghai/London: Kelly and Walsh. HIRAKAWA, A. (1997). A Buddhist Chinese-Sanskrit Dictionary. Tōkyō: Reiyukai. Japanese-English Buddhist Dictionary (1979) Tōkyō: Daitō Shunppansha. LA VALLÉE POUSSIN, L. de (1928). Vijñaptimātratāsiddhi, la Siddhi de Hiuan-tsang. c. 1 (1928), c. 2 (1929),
  5. Index (1948). Paris: Librairie Orientaliste Paul Geuthner. LEE, S. (2017). “Redefining the “Dharma Characteristics School” in East Asian Yogācāra Buddhism”, The Eastern Buddhist, 46/2: 41-60. Mainz 692 (T I D 5): [recto:] http://turfan.bbaw.de/dta/mainz/images/mainz0692_seite1.jpg (Erişim tarihi 01.09.2019) ve [verso:] http://turfan.bbaw.de/dta/mainz/images/mainz0692_seite2.jpg (Erişim tarihi: 01.09.2019) Mainz 701 (T I D 4): [recto:] http://turfan.bbaw.de/dta/mainz/images/mainz0701_seite1.jpg (Erişim tarihi 01.09.2019) ve [verso:] http://turfan.bbaw.de/dta/mainz/images/mainz0701_seite2.jpg (Erişim tarihi: 01.09.2019)
  6. MAKEHAM, J. (2014). “Introduction” Transforming Consciousness. Yogācāra Thought in Modern China. ed. John Makeham, New York: Oxford University Press.
  7. MONIER-WILLIAMS, M. (1899). A Sanskrit-English Dictionary. Oxford: Oxford University Press.
  8. ÖLMEZ, M. (2017). “Eski Uygurca İkilemeler Üzerine” Türk Dili Araştırmaları Yıllığı – Belleten, 65/2: 243-311.
  9. RÖHRBORN, K. (1977-1998). Uigurisches Wörterbuch. Sprachmaterial der vorislamischen türkischen Texte aus Zentralasien, 1-6. Wiesbaden: Steiner. RÖHRBORN, K. (2010). Uigurisches Wörterbuch. Sprachmaterial der vorislamischen türkischen Texte aus Zentralasien, Neubearbeitung. I. Verben. Band. 1: ab- - äzüglä-. Stuttgart: Steiner. RÖHRBORN, K. (2015). Uigurisches Wörterbuch. Sprachmaterial der vorislamischen türkischen Texte aus Zentralasien, Neubearbei