Dergiler / Dil Araştırmaları / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 26

ALTAY DİLLERİ TİPOLOJİSİNDE ORTAK BİR DİLBİLGİSEL KATEGORİ: YİNELEME

A Common Grammatical Category in Altaic Typology: Reduplication

Sayfa
155–173
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Macarcada da yineleme kategorisinin durumu incelenmiş, diğer Altay dilleri ve özellikle Türkçenin yineleme kategorisi bakımından gösterdiği tipolojik eğilimlerle büyük oranda uyuştuğu sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Altay Dilleri Teorisi bağlamında Altay dillerinde yineleme kategorisinin ses bilgisi ve biçim bilgisi gibi farklı dil bilgisel düzeylerdeki görünümleri ve işlevsel özellikleri ele alınarak karşılaştırılmış ve bu dillerde tespit edilen ortak yönleri dil akrabalığı ve dil ilişkileri bakımından değerlendirilmiş; tam ve parçasal olmak üzere iki genel biçimde ortaya çıkan ve çeşitli biçim-sesbilimsel formları bulunan yinelemenin, Altay dil ailesindeki Türkçe, Korece, Japonca, Moğolca ve Mançu-Tunguzcada hem ses bilgisel ve biçim bilgisel ortaya çıkış süreçlerinin hem de işlevlerinin tipolojik olarak ortaklık gösterdiği ileri sürülmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, Altay Dilleri Teorisi bağlamında Altay dillerinde yineleme kategorisinin ses bilgisi ve biçim bilgisi gibi farklı dil bilgisel düzeylerdeki görünümleri ve işlevsel özellikleri ele alınarak karşılaştırılmış ve bu dillerde tespit edilen ortak yönleri dil akrabalığı ve dil ilişkileri bakımından değerlendirilmiş; tam ve parçasal olmak üzere iki genel biçimde ortaya çıkan ve çeşitli biçim-sesbilimsel formları bulunan yinelemenin, Altay dil ailesindeki Türkçe, Korece, Japonca, Moğolca ve Mançu-Tunguzcada hem ses bilgisel ve biçim bilgisel ortaya çıkış süreçlerinin hem de işlevlerinin tipolojik olarak ortaklık gösterdiği ileri sürülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Macarcada da yineleme kategorisinin durumu incelenmiş, diğer Altay dilleri ve özellikle Türkçenin yineleme kategorisi bakımından gösterdiği tipolojik eğilimlerle büyük oranda uyuştuğu sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada, Altay Dilleri Teorisi bağlamında Altay dillerinde yineleme kategorisinin ses bilgisi ve biçim bilgisi gibi farklı dil bilgisel düzeylerdeki görünümleri ve işlevsel özellikleri ele alınarak karşılaştırılmış ve bu dillerde tespit edilen ortak yönleri dil akrabalığı ve dil ilişkileri bakımından değerlendirilmiş; tam ve parçasal olmak üzere iki genel biçimde ortaya çıkan ve çeşitli biçim-sesbilimsel formları bulunan yinelemenin, Altay dil ailesindeki Türkçe, Korece, Japonca, Moğolca ve Mançu-Tunguzcada hem ses bilgisel ve biçim bilgisel ortaya çıkış süreçlerinin hem de işlevlerinin tipolojik olarak ortaklık gösterdiği ileri sürülmüştür. Macarcada da yineleme kategorisinin durumu incelenmiş, diğer Altay dilleri ve özellikle Türkçenin yineleme kategorisi bakımından gösterdiği tipolojik eğilimlerle büyük oranda uyuştuğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

In this study, in the context of Altaic Language Theory, it wascompared by considering the appearance and functional characteristicsat different grammatical levels such as phonetics and morphology of thereduplication category in Altaic languages, and the common characteristicsdetermined in these languages were evaluated in terms of language affinityand language relations. It has been suggested that reduplication, whichoccurs in two general forms, full and partial, and has various morpho phonological forms, is typologically common in terms of both the processesof phonological and morphological emergence and functions, in Altaiclanguages such as Turkish, Korean, Japanese, Mongolian, Manchu-Tungus.Moreover, in Hungarian, the use of the reduplication category was analyze,and it was deduced that it correspond with to a great extent with thetypological tendencies that other Altaic languages, especially Turkish has.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AĞCA, M. (2022). ALTAY DİLLERİ TİPOLOJİSİNDE ORTAK BİR DİLBİLGİSEL KATEGORİ: YİNELEME. Dil Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 26, 155–173. https://ajindex.com/articles/488249

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. AĞCA, Mustafa (2017). “Türkçede Bir Söz Türetim Yöntemi ve Gramatikal İşaretleyici Olarak Yineleme”, Türkbilig, S: 34, s. 89-104.
  2. AN, Young-Ran (2006). Identity Avoidance in Korean Reduplication, Ms. Stony Brook University. BERTA, Árpád-A. Róna-Tas (2002). “Old Turkic Loan Words in Hungarian”, Acta Orientalia, Volume 55, 43-67.
  3. BICKEL, Balthasar (2007). “Typology in the 21st Century: Major Current Developments”. Linguistic Typology, 11, s. 239-251.
  4. BRDAR, Mario (2013). “Adjective reduplication and diagrammatic iconicity”. Liović, Marica (Ed.), Sanjari i znanstvenici. Zbornik u čast 70-godišnjice rođenja Branke Brlenić-Vujić, Osijek: Sveučilište Josipa Jurja Strossmayera, Filozofski fakultet, 489-514.
  5. BRDAR, Mario-Rita Brdar Szabo (2014). “Syntactic Reduplicative Constructions in Hungarian (and elsewhere): Categorization, Topicalization and Concessivity Rolled into One”, Selected Papers from the 4th UK Cognitive Linguistics Conference, s. 36-51.
  6. CHUNG, Chin Wan (1998). “A Constraint-Based Approach to Reduplication of Non-Ideophonic Words in Korean”, Mid-America Linguistics Conference, Southern Illinois University, October 23-24.
  7. COMRIE, Bernard (2005), Dil Evrensellikleri ve Dil bilim Tipolojisi (Çev. İsmail ULUTAŞ), Ankara:
  8. Hece Yayınları.
  9. DEMİR, Nurettin-Emine Yılmaz (2002). “Ural-Altay ve Altay Dil Teorisi”, Türkler, C. I, 393-401, Ankara:
  10. Yeni Türkiye Yayınları.
  11. DEMİR, Nurettin-Emine Yılmaz (2014).
  12. Türk Dili El Kitabı, Ankara:
  13. Grafiker Yayınları.
  14. DİLÇİN, Cem (2010). Fuzulî’nin Şiiri Üzerine İncelemeler, Ankara:
  15. Kabalcı Yayınevi.
  16. FRAMPTON, John (2004).
  17. Distributed Reduplication, Cambridge, Mass.: MIT Press.
  18. FUJIMURA, Yuko (2017). “Reduplication in Standard Malay and Japanese”, Journal of Modern Languages, C. 13, s. 65-92.
  19. GHANİABADİ, Saeed-Nima Sadat-Tehrani (2006). “Reduplication in Persian: A Morphological Doubling Approach”, Ed. In Claire Gurski ve Milica Radisic, Proceedings of the 2006 Annual Conference of the Canadian Linguistic Association. GORELOVA, Liliya M. (2002).
  20. Manchu Grammar, Brill, Leiden-Boston-Köln. GÖKÇE, Faruk (2014). “Altay Dillerinde Ortak Bir Gramatikal Morfem {Zarf-Fiil Eki/Mastar Eki + Gör-} Üzerine”, Türkblig, S. 27, s. 1-12,
  21. Ankara.
  22. GÖKSEL, Aslı-Celia Kerslake (2005). Turkish: A Comprehensive Grammar, London and New York: Routledge. GÜLER, Selda (2003). A Study on Turkish Reduplications: Some Observations on Form and Function of Reduplication, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. HARR