Dergiler / ANASAY / 2021 / Sayı: 18

BEYKOZ MİRİ DEBBAĞHANELERİ

An Avaluation On Kara Budak In Dede Korkut

Zeki Tekin(Kayseri University)0000-0001-8292-3578
Emre Karakaya(İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4831-8205
Dergi
ANASAY
Sayfa
1–22
Yayın Tarihi
2021-11-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Beykoz debbağhanesi bünyesinde sosyal dayanışmayı sağlamak adına yardım sandığı kurulmuş, çalışanlara borçlar verildiği gibi maddi durumları zayıf olan ailelere de yardımlar yapılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sümerbank Beykoz Deri ve Kundura Fabrikasının temelini oluşturan Beykoz Miri Debbağhaneleri Sultan II.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mahmut zamanında Beykoz deresinin Boğaza döküldüğü noktada inşa edilmiştir.1810 yılında tesis edilen ve her geçen gün gelişen debbağhane, ordunun ihtiyaçlarını karşılamak üzere Harbiye Nezaretine devredilince daha da büyüyerek imparatorluğun en büyük deri üretim merkezi haline gelmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Beykoz debbağhanesi bünyesinde sosyal dayanışmayı sağlamak adına yardım sandığı kurulmuş, çalışanlara borçlar verildiği gibi maddi durumları zayıf olan ailelere de yardımlar yapılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Beykoz · Debbağhane · Deri

Özet

Sümerbank Beykoz Deri ve Kundura Fabrikasının temelini oluşturan Beykoz Miri Debbağhaneleri Sultan II. Mahmut zamanında Beykoz deresinin Boğaza döküldüğü noktada inşa edilmiştir.1810 yılında tesis edilen ve her geçen gün gelişen debbağhane, ordunun ihtiyaçlarını karşılamak üzere Harbiye Nezaretine devredilince daha da büyüyerek imparatorluğun en büyük deri üretim merkezi haline gelmiştir. Yeni kurulan bu tesisin ismi Tabakhane-i Klevhane-i Amire olarak değiştirilmiş 1826 yılına kadar ordu için palaska, çizme, kütüklük, koşu takımları gibi askeri malzemeler üretmiştir. Ayrıca Debbağhane-i Amire ’ye 1842 yılından itibaren buhar kazanı, buhar makinası, Taş Değirmen’in yanında 70 değirmen ilave edilerek tesisin makinalaşması sağlanmıştır. Harbiye Nazırı Mahmut Şevket Paşa’nın 1912 yılındaki girişimleri neticesinde Avrupa’dan getirtilen debagat makinaları sayesinde tesis yeniden modernleştirilmiştir. Beykoz Debbağhanesi ülkedeki deri üretiminde hem kapasite hem de kalite ve standart oluşturmada söz sahibi konumundadır. Zaman içerisinde büyük üretim kapasitesine erişen Beykoz Debbağhanelerinin malzeme temininde kullanılan finansman, ülke genelindeki çeşitli sancakların gelirlerinden karşılanmaktadır. Beykoz Debbağhanesinin deri ihtiyacı büyük oranda ülkenin iç pazarlarından temin edilirken dış pazarlardan da deri getirtildiği görülmektedir. Deri tabaklamada ihtiyaç duyulan malzemelerin başında palamut gelmektedir. Ülkenin çeşitli bölgelerinden alımı yapılan palamut ve çam kabuğunun vaktinde toplanması ve hızlıca İstanbul’a ulaştırılmasına hassasiyet gösterilirdi. Beykoz debbağhanelerinde usta ve amele olarak çalışan kişiler, üretim kapasitesine göre dönemsel olarak artıp azalmaktadır. Burada hademesinden müdürüne kadar çalışan herkes askeri personel olup disipline de çok önem verilmiştir. Beykoz Debbağhanesi üretim merkezi olmanın yanında iyi bir staj ve eğitim merkezi konumunda da olmuştur. Yeni teknikleri öğrenmek üzere öğrenci, kalfa ve ustalar gönderildiği gibi merkezden ustaların gönderilmesi de talep edilmiştir. Ayrıca bu özelliğini bir ileri düzeye taşıyarak deri sanatlarını öğreten bir de mektep kurulmuştur. Beykoz debbağhanesi bünyesinde sosyal dayanışmayı sağlamak adına yardım sandığı kurulmuş, çalışanlara borçlar verildiği gibi maddi durumları zayıf olan ailelere de yardımlar yapılmıştır.

Abstract

Epics are related to both history and literature. Turks have a rich epic tradition. Dede Korkut Epics; have an important place in Turkic epics; are a reflection of ancient Turkic life; contain important information about Turkic history, geography, language, literature, culture, art and many more. Many people are mentioned in Dede Korkut. One of the people mentioned in Dede Korkut is Kara Budak. Kara Budak’s name is mentioned in four epics in The Book of Dede Korkut. Although he is known as the son of Kara Gune, Kara Budak is actually the son of Bayındır Han. Kara Budak is married to the daughter of Salur Kazan and also plays an important role in the cooperation of Bayındır Han and Salur Kazan. Kara Budak is also included in the Turkmen variant of Dede Korkut and given a place in Dede Korkut’s newly discovered manuscript. There are several historical layers in Kara Budak. Kara Budak is in many ways a reflection of ancient Turkic history and an example of ancient Central Asian Turkic heroes. In this article, Kara Budak in Dede Korkut; his name, his family, his place in history and Dede Korkut were examined.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tekin, Z., Karakaya, E. (2021). BEYKOZ MİRİ DEBBAĞHANELERİ. ANASAY, Sayı: 18, 1–22. https://doi.org/10.33404/anasay.992478

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. BOA. Osmanlı Arşivi. Cevdet Askeriye. [C. (AS)] No. 65, Gömlek No.3069
  2. BOA. Osmanlı Arşivi. İrade Dahiliye. [İ. (DH)] No. 596, Gömlek No.41524
  3. BOA. Osmanlı Arşivi. Dahiliye İdare. [DH. (İD)] No. 41, Gömlek No.3
  4. BOA. Osmanlı Arşivi. Zabtiye. [ZB] No. 484, Gömlek No.87
  5. BOA, ZB: 494/43 BOA. Osmanlı Arşivi. Zabtiye. [ZB] No. 494, Gömlek No.43
  6. BOA, Osmanlı Arşivi. Bâb-ı Asâfî Mektubî Kalemi. [A. (MKT.MHM)]. No. 316, Hüküm No.76
  7. BOA, Osmanlı Arşivi, Bab-ı Ali Evrak Odası. [BEO], No.3573, Gömlek No,267966
  8. 8 BOA, Osmanlı Arşivi. Bâb-ı Âsâfî Mektubî Kalemi. [A. (MKT.MVL)]. No. 96, Hüküm No,35.
  9. BOA, Osmanlı Arşivi. Bâb-ı Asâfî Mektubî Kalemi. [A. (MKT.MHM)]. No. 382, Hüküm No.80
  10. BOA, Osmanlı Arşivi. Bâb-ı Asâfî Mektubî Kalemi. [A. (MKT.MHM)]. No. 431, Hüküm No.13
  11. BOA, Osmanlı Arşivi. Bâb-ı Asâfî Mektubî Kalemi. [A. (MKT.MHM)]. No. 762, Hüküm No.60
  12. BOA, Osmanlı Arşivi. Bâb-ı Asâfî Mektubî Kalemi. [A. (MKT.MHM)]. No. 364, Hüküm No.96
  13. BOA, Osmanlı Arşivi. Şura-yı Devlet. [ŞD]. No.1904, Gömlek No. 20
  14. BOA, Osmanlı Arşivi, Cevdet İktisat, [C. (İKTS)]. No.263
  15. BOA, Osmanlı Arşivi. Bâb-ı Asâfî Mektubî Kalemi. [A. (MKT.MHM)]. No. 279, Hüküm No.100
  16. BOA. Osmanlı Arşivi. Cevdet İktisat. [C. (İKTS)] No. 683,
  17. BOA. Osmanlı Arşivi. Cevdet İktisat. [C. (İKTS)] No. 4530
  18. BOA. Osmanlı Arşivi. Cevdet Belediye. [C. (BLD)] No. 349
  19. BOA, Osmanlı Arşivi. Bâb-ı Asâfî Mektubî Kalemi. [A. (MKT.MHM)]. No. 47, Hüküm No.10
  20. BOA. Osmanlı Arşivi. Cevdet İktisat. [C. (İKTS)] No. 1774
  21. BOA, Osmanlı Arşivi, Sadaret Amedî Kalemi Evrakı. [A.(AMD)]. No.63, Hüküm No.9
  22. BOA, Osmanlı Arşivi, Hariciye Nezareti Mektûmi Kalemi, [HR (MKT)], No. 37 Hüküm No, 34
  23. BOA. Osmanlı Arşivi. Cevdet Askeriye. [C. (AS)] No. 19133
  24. BOA. Osmanlı Arşivi. Cevdet Askeriye. [C. (AS)] No. 25585
  25. BOA. Osmanlı Arşivi. Cevdet İktisat. [C. (İKTS)] No. 811
  26. BOA, DH. İ. UM: 81-1BOA, Osmanlı Arşivi, Dahiliye Nezareti İdare-i Umumiyye, [DH (İ.UM)]. No.81 Hüküm No.1
  27. BOA, Osmanlı Arşivi, Cevdet İktisat, [C.(İKTS)].No.1220
  28. BOA, HR. MKT: 21/4 BOA, Osmanlı Arşivi, Hariciye Nezareti Mektûmi Kalemi, [HR (MKT)], No. 21 Hüküm No.4
  29. Koçu, Reşat Ekrem, “Beykoz Debbağhanesi”, İstanbul Ansiklopedisi, 5/2649, İstanbul, 2011
  30. Toprak, Zafer, “Tanzimat’ta Osmanlı Sanayii”, Tanzimat’tan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi,5/1347, İstanbul, 1985
  31. Öğreten, Ahmet. “Ereğli Kömür madeni Havzasında İlk üretim”, AÜ, Türkiyat Araştırmaları Dergisi,31 / (2006),153.
  32. Küçükerman, Önder, “Beykoz Deri ve Kundura Fabrikası”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi,1/197, İstanbul, 2000
  33. Yerlitaş, Onur. Osmanlıdan Cumhuriyete Sümerbank Beykoz Deri Fabrikası. İstanbul. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2013
  34. Büğüş, Nuri. Beykoz Ayakkabı Fabrikası ve Deri İmalatı, İstanbul, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2001