Dergiler / Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 42

İLKOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ BİLGİLENDİRİCİ METİNLERDE GEÇEN SÖZCÜKLERİN KÖKENLERİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ

A STUDY ON THE ORIGIN OF WORDS IN THE INFORMATIVE TEXTS IN PRIMARY SCHOOL TURKISH TEXTBOOKS

Sayfa
292–303
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapılan incelemelerin sonucunda bilgilendirici metinlerde geçen sözcüklerin %28,27’sinin yabancı kökenli olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkçemiz uzun süre Arapça ve Farsçanın etkisinde kalmış, son yüzyılda özellikle İngilizce başta olmak üzere batı dillerinin etkisi altına girmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu durumdan en çok etkilenecek grubun çocuklar olacağı bir gerçektir.
💡
Sonuç & Katkı:Yapılan incelemelerin sonucunda bilgilendirici metinlerde geçen sözcüklerin %28,27’sinin yabancı kökenli olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türkçemiz uzun süre Arapça ve Farsçanın etkisinde kalmış, son yüzyılda özellikle İngilizce başta olmak üzere batı dillerinin etkisi altına girmiştir. Bu durumdan en çok etkilenecek grubun çocuklar olacağı bir gerçektir. Ana dili öğretiminde önemli bir dönem olan ilkokul ve ortaokul ders kitaplarında yer alan metinlerdeki yabancı kökenli sözcükler çocuğun sözcük varlığını etkileyecektir. Bu araştırmada, ilkokul dördüncü sınıf düzeyindeki Türkçe ders kitaplarında yer alan bilgilendirici metinlerde geçen sözcüklerin kökenleri bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın modeli, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak tercih edilmiştir. Çalışmada ver toplama tekniği olarak doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu tarafından ders kitabı olarak kabul edilen ilkokul dördüncü sınıf Türkçe ders kitaplarındaki zorunlu temalarda yer alan bilgilendirici metinler yazılı materyaller olarak kullanılmıştır. Toplanan verilerin çözümlenmesinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Seçilen ilkokul dördüncü sınıf Türkçe ders kitabındaki bilgilendirici metinlerde yer alan sözcükler çözümlemeye alınmıştır. Yapılan incelemelerin sonucunda bilgilendirici metinlerde geçen sözcüklerin %28,27’sinin yabancı kökenli olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca incelenen metinlerde geçen Arapça, Farsça ve Fransızca kökenli sözcüklerin daha çok olduğu tespit edilmiştir. Temalar açısından inceleme yapıldığında oran olarak yabancı kökenli sözcüklerin daha çok bulunduğu metinlerin Millî Mücadele ve Atatürk temasında, yine oran olarak Türkçe sözcüklerin daha fazla bulunduğu metinlerin ise Erdemler temasında yer aldığı bulunmuştur. Bu sonuçlara göre Türkçe ders kitabında yer alan metinlerdeki sözcük seçiminde daha bilinçli olunması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract

Turkish, which has been under the influence of Arabic and Persian for a long time, has been under the influence of western languages, especially English, in the last century. It is a fact that the group that will be affected the most by this situation will be children. Foreign words in the texts in primary and secondary school textbooks, which are an important period in mother language teaching, will affect the child's vocabulary. The aim of this research is to investigate the words in informative texts in Turkish textbooks at the fourth grade of primary school in terms of their origins. Accordingly, the research model was chosen as a case study among qualitative research methods. In the study, document analysis method was used as data collection technique. The informative texts included in the compulsory themes in the fourth-grade Turkish textbooks accepted by the Ministry of National Education Board of Education were used as written materials. Content analysis was used to analyze the collected data. The words in the informative texts in the chosen primary school fourth grade Turkish textbook were analyzed. As a result of the examinations, it was determined that 28.27% of the loanwords in the informative texts. As a result of the examinations, it was determined that the ratio of loanwords having 28.27% in informative texts. It was concluded that the loanwords in the analyzed texts are mostly Arabic, Persian and French origin. When examined in terms of themes, it was found that the texts with more loanwords were found in the National Struggle and Atatürk theme, and the texts with more Turkish words were found in the Moralities theme. According to these results, it is thought that it is necessary to be more conscious in choosing the words in the texts in the Turkish textbooks.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BULUT, B., KARASAKALOĞLU, N. (2022). İLKOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ BİLGİLENDİRİCİ METİNLERDE GEÇEN SÖZCÜKLERİN KÖKENLERİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 42, 292–303. https://ajindex.com/articles/453934

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Akçay, A. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının yabancı kökenli bilişim terimlerinin Türkçe karşılıklarını bilme yeterliklerinin çeşitli değişkenlerden açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 1-19.
  2. Aslan, C. (2006). Türkçe ders kitaplarında “Türkçe olmayan sözcükler”in kullanımı üzerine bir inceleme. Dil Dergisi, 133, 7-19.
  3. Celep, C. (2002). Sınıf yönetimi ve disiplini yöntemleri (2. bs.). Anı. Demirel, Ö., & Kıroğlu, K. (2020). Ders kitabı incelemesi (4. bs.). Pegem Akademi Denzin, N. K., & Lincoln, Y. S. (2011). The Sage handbook of qualitative research (4th ed.). Sage. Diakidoy, I. N., Stylianou, P., Karefillidou, C., & Papageorgiou, P. (2005). The relationship between listening and reading coniprehension of different types of text at increasing grade levels. Reading Psychology, 26(1), 55-80.
  4. Eroğlu, E. (2010). Eğitim ortamlarında etkili iletişim ve boyutları. U. Demiray (Ed.), Etkili iletişim içinde (ss. 223-242).
  5. Pegem Akademi Erol, B. & Kıroğlu, K. (2012). Hayat bilgisi ders kitaplarının dil ve anlatım yönünden değerlendirilmesi. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 32, 155-176.
  6. Glesne, C. (2013). Nitel araştırmaya giriş (A. Ersoy & P. Yalçınoğlu, Çev.). Anı. Günay, D. (2007).
  7. Metin bilgisi. Multilingual Güneş, F. (2014). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Pegem. Gürbüz, A. (2012). İlköğretim 7. sınıf Türkçe ders kitabında geçen yabancı kökenli kelimeler üzerine bir inceleme. International Journal of Social Science, 5(7), 375- 390. Karababa, Z. C., & Yıldız, K. (2018). 5. ve 6. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan yabancı kökenli sözcüklerin incelenmesi. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 4(3), 160-174.
  8. Karadağ, Ö. (2005). İlköğretim I. kademe öğrencilerinin kelime hazinesi üzerine bir araştırma (Tez No. 160509) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi-Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. Kavcar, C. (2002). Türkçenin güncel sorunları. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 27, 13-17.
  9. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook-qualitative data analysis (2. ed.). Sage Millî Eğitim Bakanlığı (2017). Türkçe dersi öğretim programı. Millî Eğitim Basımevi. Mert, E. L. (2013). Türkçe ders ve çalışma kitaplarının sözcüksel görünümlerine ilişkin örnek bir uygulama. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 17, 152-168.
  10. Oğuzkan, F. (1993). Eğitim terimleri sözlüğü (3 bs.). Emel. Pehlivan, A. (2003). Türkçe kitaplarında sözcük dağarcığının geliştirme sorunu ve çözüm yolları. Dil Dergisi, 122, 84-