Dergiler / Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2011 / Cilt: 11 - Sayı: 2

Avrupa Birliği üyesi ülkelerde çevre vergisi reformları ve Türkiye'deki Durumun değerlendirilmesi

Environmental tax reforms in European countries and an evaluation of Turkish case

Sayfa
97–120
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ancak vergi mevzuatımızda bu amaca hizmet edebileceği düşünülen bir takım düzenlemeler mevcuttur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çevre vergileri “negatif dışsallıkların” içselleştirilmesinde kullanılan en önemli maliye politikası araçlarından birisidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle 1980’li yılların başlarından itibaren çevresel sorunların çözümünde fiyat temelli maliye politikası araçlardan yararlanılması görüşü ağırlık kazanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ancak vergi mevzuatımızda bu amaca hizmet edebileceği düşünülen bir takım düzenlemeler mevcuttur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Çevre vergileri “negatif dışsallıkların” içselleştirilmesinde kullanılan en önemli maliye politikası araçlarından birisidir. Özellikle 1980’li yılların başlarından itibaren çevresel sorunların çözümünde fiyat temelli maliye politikası araçlardan yararlanılması görüşü ağırlık kazanmıştır. Ardından 1990’lı yılların başında İskandinav ülkeleri emek ve sermaye üzerindeki vergi yükünü çevreyi kirleten kaynaklara kaydırmak amacıyla bir dizi çevre vergisi reformları gerçekleştirmiştir. Onları 1990’lı yılların sonlarına doğru Hollanda, İngiltere ve Almanya gibi diğer Avrupa ülkeleri takip etmiştir. Bu gün gelinen noktada çevreye verilen zararların “kirletene ödettirilmesi” ve “kaynak dağılımında etkinliğin sağlanması” amacı ile birçok OECD üyesi ülke vergi sistemlerini yeniden gözden geçirmektedir. Türkiye henüz bu anlamda bir çevre vergisi reformu gerçekleştirmemiştir. Ancak vergi mevzuatımızda bu amaca hizmet edebileceği düşünülen bir takım düzenlemeler mevcuttur.

Abstract

Environmental taxes are one of the main operational tools of public finance for internalizing negative externalities. Since the beginning of the early 1980s price-based tools have been used to solve environmental problems. At the beginning of 1990s Scandinavian countries established some environmental tax reforms (ETR) and shifted the tax burden from earned income and capital to environmental pollution sources that they created. Likewise, some other EU countries, such as Holland, England and Germany implemented similar tax reforms. Nowadays many of the OECD countries have revised their tax laws according to pollution pay principles and shifted tax burden from good economic activities to emissions. Turkey has not managed to accomplish ETR yet; nevertheless, there are some arrangements that are expected to serve for this purpose in the tax laws.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇELİKKAYA, A. (2022). Avrupa Birliği üyesi ülkelerde çevre vergisi reformları ve Türkiye'deki Durumun değerlendirilmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 11 - Sayı: 2, 97–120. https://ajindex.com/articles/438889

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Agnolucci Paolo (2009). The Effect of the German and British Environmental Taxation Reforms: A Simple Assessment. Energy Policy 37 (8): 3043-3051. Belediye Gelirleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (1993). (3914 Sayılı Kanun, RG. Tarih: 24/07/1993, RG. No: 21647). BovenbergA. Lans, Frederic Van Der Poleg (1998). Consequences of Environmental Tax Reform for Unemployment and Welfare. Environmental and Resource Economics, 12: 137-150.
  2. Bruvoll, Annegrete (2009). On the Measurement of Environmental Taxes, Discussion Papers No. 599, Statistic Norway Research Department, Oslo: 1-19.
  3. CESinfo (2007). Environmental Taxes”, Direct Report, 3/2007: 46-47.
  4. Cıorcırlan Crıstına A, Bruce Yandle (2003). The Political Economy of Green Taxation in OECD Countries. European Journal of Law and Economics 15: 203-218.
  5. Clerq, M. D. (1996). The Political Economy of Green Taxes: The Belgian Experience. Environmental and Resource Economics 8: 273-291.
  6. Çevre Kanunu (1983). (2872 Sayılı Kanun, RG. Tarih, 11/08/1983; RG. No: 18132). Çiftlikli Mehmet (1993). Çevre Temizlik Vergisi. Ekoloji Çevre Dergisi 8: 50-51. Değirmendereli,Ali (2003). Türk Vergi Sisteminde Uygulanan Bazı Vergilerin Çevresel Vergi Kavramı Açısından Değerlendirilmesi. Vergi Sorunları Dergisi 174 (3): 115-128.
  7. Economist (1992). Clean and Green, or Lean and Mean?. 325 (7789). Economist (2008). Taking Another Road. 388 (8594). Edizdoğan Nihat ve Ali Çelikkaya (2010). Vergilerin Ekonomik Analizi. Dora Yayıncılık, Bursa. Ekins, Paul (1999). European Environmental Taxes and Charges, Recent Experience, Issues and Trends. Ecological Economics 31(1): 39-62.
  8. Ekins, P., Harold, K., Sarah, B., Andrew, V. (2010). Two Unannounced Environmental Tax Reforms in the UK: The Fuel Duty Escalator and Income Tax in the 1990s, Ecological Economics 69, 1561-1568. Elektrik Piyasası Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (2008). (5784 Sayılı Kanun, RG.Tarih:26/07/2008, RG. No: 26948). Hanson Craig and David Sandalow (2006).
  9. Greening The Tax Code, Tax Reform, Energy and The Environment Policy Brief. (WRI) 1. Hoeller Peter veMarkkuWallin (1991).
  10. Energy Prices, Taxes and Carbon Dioxide Emissions, OECD Economics and Statistic Department Working Papers No. 106, Paris 1991.
  11. Katma Değer Vergisi Kanunu (1984). (3065 Sayılı Kanun, RG. Tarih, 02/11/1984; RG. No: 18563). Lutz Christian and Bern Meyer (2010). Environmental Tax Reform in the European Union: Import on CO2 Emissions and The Economy. Z.Energiewirstseh 34:1-10.