Dergiler / Bilimname / 2017 / Cilt: 2017 - Sayı: 34

Kuzey Afrika Tasavvuf Düşüncesinde Semâ

Sayfa
227–246
Yayın Tarihi
2017-10-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Şâzilî-Zerrûkî ekolün temsilcileri mutlak semânın hakikate eriştireceğini belirtmekle birlikte müzikli semâyı haram addederek mensuplarına yasaklamış ve genel olarak semâ hakkında olumsuz kanaat beyan etmişlerdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Tasavvufun bir ilim dalı olarak teşekkülünden itibaren her devirde semâ tartışılan bir konu olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlılar döneminde bu tartışmalar fakihler ile sûfîler arasında çok ileri boyutlara varmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Şâzilî-Zerrûkî ekolün temsilcileri mutlak semânın hakikate eriştireceğini belirtmekle birlikte müzikli semâyı haram addederek mensuplarına yasaklamış ve genel olarak semâ hakkında olumsuz kanaat beyan etmişlerdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Kuzey Afrika · Tasavvuf · Semâ

Özet

Öz Tasavvufun bir ilim dalı olarak teşekkülünden itibaren her devirde semâ tartışılan bir konu olmuştur. Bazı âlimler semâyı haram saymış, bazıları ise semâyı savunmuş ve semânın önemini anlatan eserler yazmışlardır. Osmanlılar döneminde bu tartışmalar fakihler ile sûfîler arasında çok ileri boyutlara varmıştır. Kuzey Afrika’da ise semâ tartışmaları, nazari boyutta ve hoşgörü çerçevesinde, daha çok sûfîler arasında cereyan etmiştir. Kuzey Afrika sûfîleri semâ konusunu: semânın mahiyeti, semâ ehli ve semânın hükmü başlıkları etrafında ele almışlardır. Semânın mahiyeti konusunda en detaylı açıklama İbnü’l-Arabî tarafından yapılmıştır. O, semânın ehli ve hükmü hususunu da semânın mahiyeti noktasından değerlendirmiştir. Ebû Medyen ve Ahmed Zerrûk semâya mahiyetinden ziyade, ehli ve hükmü açısından yaklaşmıştır. Kuzey Afrika tasavvuf düşüncesinde Medyenî-Ekberî ekolün temsilcileri olan sûfîler hakîkati duyma anlamındaki mutlak semâyı vazgeçilmez saymış, müzikli semâ meclislerini mübah görmekle birlikte uygun bulmamışlardır. Şâzilî-Zerrûkî ekolün temsilcileri mutlak semânın hakikate eriştireceğini belirtmekle birlikte müzikli semâyı haram addederek mensuplarına yasaklamış ve genel olarak semâ hakkında olumsuz kanaat beyan etmişlerdir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ULUPINAR, H. (2017). Kuzey Afrika Tasavvuf Düşüncesinde Semâ. Bilimname, Cilt: 2017 - Sayı: 34, 227–246. https://ajindex.com/articles/43784

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. AMBROSİO, A.-ZARCONE, Th., “Samā‘ and Sufi Dance: A Selected Bibliography”, Journal of the History of Sufism, Paris 2003-2004, sayı: 4, s. 199-208. ACLÛNÎ, İsmâil b. Muhammed, Keşfü’l-Hafâ ve Müzîlü’l-İlbâs, haz. Ahmed el-Kalâs, Beyrut 1399/1979.
  2. ARPAGUŞ, Sâfi, “Hüccetü’s-Semâ‘: XVII. Yüzyıl Osmanlı Toplumunda Mûsikî, Semâ’ ve Devran Hakkındaki Dinî Tartışmalar ve İsmâil Ankaravî’nin Semâ’ Müdâfaası”, Marife: Bilimsel Birikim, 2007, c. VII, sayı: 3, s. 369-399.
  3. BARDAKÇI, M. Necmettin, Endülüslü Sufi İbnü’l-Arîf ve Mehâsinü’l-Mecalis, Bursa 2005.
  4. CEBECİOĞLU, Ethem, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, Ankara 1997.
  5. CEYHAN, Semih, “Semâ‘ın Mahiyetine Dair Bir Karşılaştırma: Aziz Mahmûd Hüdayî ve İsmail Ankaravî”, Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, 2008, c. IX, sayı: 23, s. 206-217.
  6. CEYHAN, Semih, “Semâ”, DİA, İstanbul 2009, c. XXXVI. CORNELL, Vincent J., The Way of Abû Madyan: Doctrinal and Poetic Works of Abû Madyan Shu’ayb al-Husayn al-Ansârî (c. 509-594/1115-1198), Cambridge 1996 (“Onüçüncü Yüzyılda Mağrib Tasavvufu ve Ebû Medyen” Tasavvufî Hikmet ve Risâleler, haz. Kadir Özköse, Konya 2008).
  7. DEMİRCİ, Mustafa, Semâ Risâleleri (yüksek lisans tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 1996.
  8. DÜLGER, Yusuf, Semâ Risâleleri (yüksek lisans tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 1998. EBÛ MEDYEN, Şuayb b. Hüseyin, Bidâyetü’l-Mürîd, Beyazıd Devlet Ktp., nr. 7886 (Tasavvufî Hikmet ve Risâleler, haz. Kadir Özköse, Konya 2008). EBÛ MEDYEN, Şuayb b. Hüseyin, Ünsü’l-Vahîd ve Nüzhetü’l-Mürîd fî İlmi’t-Tevhîd, Süleymaniye ktp., Hacı Mahmud Efendi 2310, vr.: 53-58.
  9. GRİBETZ, Arthur, “Semâ Tartışması”, Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, çev. Hüseyin Akpınar, Ankara 2003, c. IV, sayı: 10, s. 399-416.
  10. GÜRER, Dilaver, “Osmanlılar’da Semâ, Devrân, Raks Tartışmaları ve İki Şeyhülislâm Risâlesi”, Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, 2010, c. II, sayı: 26, s. 1-23.
  11. GÜVEN, Mustafa Salim, Ebu’l-Hasan Şâzilî ve Şâziliyye (Doktora Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 1999. HUCVİRÎ, Ali b. Osman Cüllâbî, Keşfu’l-Mahcûb Hakikat Bilgisi, haz. Süleyman Uludağ, İstanbul 1996.
  12. İBN ASKER, Muhammed el-Hasenî eş-Şefşâvenî, Devhatü'n-Nâşir li-Mehâsin men Kâne bi'l-Mağrib min Meşâyihi’l-Karni’l-Âşir, thk. Muhammed Haccî, Rabat 1977.
  13. İBN KUNFÜZ, Ebu’l-Abbâs el-Hatîb el-Kasantînî, Ünsü’l-Fakîr ve İzzü’l-Hakîr, nşr. Muhammed el-Fâsî-Adolf Fur, Rabat 1965. İBNÜ’L-ARABÎ, Muhyiddîn, Fütühât-ı Me