Dergiler / Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 0 - Sayı: 11

ABBASİ DEVLET RİCÂLİNE AİT ÖRNEKLER BAĞLAMINDA KLASİK ARAP EDEBİYATININ İLK YAZILI EDEBİ TÜRLERİNDEN “TEVKÎÂT”

“Tawqîât” as an Early Literary Genre in Classical Arabic Literature in the Context of the Examples of Abbasian Statesman

Sayfa
493–527
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Son olarak temalarına göre tasnif edilenbirtakım seçkin örnekler gerekli açıklamalar eşliğinde sunulmuştur

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, klasik Arap edebiyatında halkın şikâyet ve talep gibi muhtelif gayelerledevlet ricâline sunmuş olduğu dilekçelere bizzat onlar yahut onlar adına kâtipleritarafından verilen vecîz cevaplar şeklinde ortaya çıkan ve bilhassa üslupbakımından belâgat ve inşâ sanatının gelişimine büyük katkılar sağlayan “tevkîât”ıkonu edinmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gerek sahip olduğu yüksek edebi değer gerekse İslam siyasetgeleneğinde yöneten-yönetilen ilişkisi hakkında sunduğu ipuçları ile dikkat çekenbu edebi tür, ilk örneklerini Hulefâ-yi Râşidîn Döneminde vermiş, Emevilerle yenişekil ve içerikler kazanarak olgunlaşmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Son olarak temalarına göre tasnif edilenbirtakım seçkin örnekler gerekli açıklamalar eşliğinde sunulmuştur
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makale, klasik Arap edebiyatında halkın şikâyet ve talep gibi muhtelif gayelerledevlet ricâline sunmuş olduğu dilekçelere bizzat onlar yahut onlar adına kâtipleritarafından verilen vecîz cevaplar şeklinde ortaya çıkan ve bilhassa üslupbakımından belâgat ve inşâ sanatının gelişimine büyük katkılar sağlayan “tevkîât”ıkonu edinmektedir. Gerek sahip olduğu yüksek edebi değer gerekse İslam siyasetgeleneğinde yöneten-yönetilen ilişkisi hakkında sunduğu ipuçları ile dikkat çekenbu edebi tür, ilk örneklerini Hulefâ-yi Râşidîn Döneminde vermiş, Emevilerle yenişekil ve içerikler kazanarak olgunlaşmıştır. Makalemize konu edilen Abbasilerdönemi ise tevkîâtın altın çağı olmuştur. Bu dönemde tevkî yazımı için müstakil birbirim olan Dîvânü’t-Tevkîât kurulmuş ve bu birimde maharetli kâtipler istihdamedilerek nitelik ve nicelik bakımından yetkin tevkî örnekleri verilmiştir. Türkakademyasının Arap Dili ve Belagatı sahasında, hakkında yeterince çalışmabulunmayan bu edebi türü tanıtmayı hedefleyen makalemizde sırasıyla tevkîâtıntanımı, tarihçesi ve önemli kaynakları üzerinde durulmuş, akabinde tevkîât şekil,üslup ve muhteva açısından irdelenmiştir. Son olarak temalarına göre tasnif edilenbirtakım seçkin örnekler gerekli açıklamalar eşliğinde sunulmuştur

Abstract

This article is about "tawqîât" which emerges in the form of laconic answers given to the letters presented to the statesmen in classical Arabic literature, and which in particular contributes greatly to the development of rhetoric in terms of style. This literary genre provides important clues about the relationship between the rulers and the ruled in the Islamic political tradition, as well as possesses a great literary value. The first examples of tawqîât were given during the period of Hulefa-i Rashid. Then in the time of Umayyads considerable progress was made, and the Abbasids era was the golden age for tawqîât. In our writing, the definition, characteristics, history and important sources of tawqîât are studied and then the tawqîât is examined in terms of style and content. Finally, some elegant examples that is categorized according to subjects are presented with the necessary explanations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çakır, M. F. (2022). ABBASİ DEVLET RİCÂLİNE AİT ÖRNEKLER BAĞLAMINDA KLASİK ARAP EDEBİYATININ İLK YAZILI EDEBİ TÜRLERİNDEN “TEVKÎÂT”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 11, 493–527. https://ajindex.com/articles/435310

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Âbî, Ebû Sa‘d Mansûr b. el-Hüseyn. Nesrü’d-dürr fi’l-muhâdarât. Thk. Hâlid Abdülğanî Mahfûz. 7 Cilt. Beyrut: Dârü’l-kütübi’l-‘ilmiyye, 2004. Apak, Âdem. Erken Dönem İslam Tarihinde Asabiyet. İstanbul: Düşünce Kitabevi Yayınları, 2004. ‘Askerî, Ebû Hilâl el-Hasen b. Abdullâh b. Sehl. Kitâbü’s-sınâ‘ateyn. Thk. Ali Muhammed Becâvî - Muhammed Ebü’l-Fazl İbrâhîm. Beyrut: elMektebetü’l-‘unsuriyye, 1998. Batalyevsî, Ebû Muhammed Abdullah b. Muhammed. el-İktidâb fi şerhi edebi’l-küttâb. Thk. Mustafa Sakâ - Hâmid Abdülmecîd. 3 Cilt. b.y.: Darü’l-kütübi’l-mısriyye, 1996. Beyhakî, İbrahim b. Muhammed. el-Mehâsin ve’l-mesâvi’. Haz. Friedrich Schwally. b.y.: Walter de Gruyter, 1902. Câhız, Ebû Osman ‘Amr b. Bahr. el-Beyân ve’t-Tebyîn. 3 Cilt. Beyrut: Dârü ve mektebetü’l-hilâl, 2002. Cehşiyârî, Ebû Abdullâh Muhammed b. Abdûs. el-Vüzerâ ve’l-küttâb. Thk. Mustafa Sakâ - İbrahim Enbârî. by.: Matbaatü Mustafa el-Halebî ve evlâdih, 1983. Cevherî, İsmâil b. Hammâd. es-Sıhâh tâcü’l-lüga ve sıhâhü’l-arabiyye. Thk. Ahmed Abdülğafûr Attâr. 6 Cilt. Beyrut: Darü’l-‘ilm li’l-melâyîn, 1987. Dahîl, Muhammed b. Nâsır. “Fennü’t-tevkîâti’l-edebiyye fi’l-asri’l-İslâmî ve’l-Emevî ve’l-Abbâsî”. Mecelletü câmi‘ati ümmi’l-kurâ li-‘ulûmi’ş-şerîa ve’l-lügati’l-arabiyye ve âdâbihâ. 13 (2001): 11. Derûbî, Muhammed - Salah, Cerrâr. Cemheretü tevkîâti’l-’Arab. 3 Cilt. el-Ayn: Merkezu Zayed li’t-türâs ve’t-tarih, 2000. Dûrî, Abdülaziz. “Dîvân” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 9: 386-387. Ankara: TDV Yayınları, 1994. Endelüsî, Ebü’l-Hasen Alî b. Mûsâ İbn Sa‘îd. el-Muktetaf min ezâhiri’z-turaf. Kâhire: Şeriketü Emel, 2004. Ezherî, Muhammed b. Ahmed. Tehzîbü’l-lüga. thk. Muhammed ‘İvaz Mür‘ib. 8 Cilt. Beyrut: Dâru ihyâi’t-türâsi’l-arabî, 2001.
  2. Furat, Ahmet Suphi. Arap Edebiyatı Tarihi I. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi, 1996. Harâhişe, Emîra Abdülmevlâ Hamd. “Edebü’t-tevkîât fi’l-asri’l-‘Abbâsî”. Yüksek Lisans Tezi, Câmiatü âli’l-beyt külliyyetü’l-âdâb ve’l-ulûm kısmü’l-lügati’l-arabiyye, 2004. İbn ‘Abdürabbih, Ebû Ömer Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed. el-‘Ikdü’lferîd. 8 Cilt. Beyrut: Dârü’l-kütübi’l-‘ilmiyye, 1984. İbn Ebû ‘Avn, Ebû İshâk İbrâhîm b. Muhammed b. Ahmed. el-Ecvibetü’lmüskite. Thk. Mey Ahmed Yusuf. Kâhire: ‘Ayn li’d-dirâsât ve’lbuhûsi’l-insâniyye ve’l-ictimâiyye, 1996. İbn Haldûn, Ebû Zeyd Veliyyüddîn Abdurrahmân b. Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Hasen. Mukaddimetü İbn Haldûn. Thk. Abdullah Muhammed ed-Dervîş. 2 Cilt. Dimaşk: Dârü Ya‘rub, 2004. İbn Hallikân, Ebü’l-Abbâs