Dergiler / Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2009 / Cilt: 15 - Sayı: 2

Pasinler (Erzurum) Kuzeyindeki Volkanik Kayaçların Mineral Kimyası ve Jeokimyası

Mineral Chemistry and Geochemistry of Volcanic Rocks in The North of Pasinler (Erzurum)

Sayfa
253–262
Yayın Tarihi
2009-02-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Jeokimyasal veriler kayaçlardaki fenokristal fazların fraksiyonlaşmasının diferansiyasyon sürecinde etkili olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Pasinler (Erzurum) kuzeyinde Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı volkanik kayaçlar yüzeylemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kayaçlar plajiyoklas (An29-80), olivin (Fo65-82), klinopiroksen (ojit), ortopiroksen (enstatit), amfibol (Mg#: 0.57-0.71), biyotit (filogopit: 0.44-0.47, annit: 0.33-0.37), sanidin, kuvars ve opak mineral (titanomanyetit ve ilmenit) içermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Jeokimyasal veriler kayaçlardaki fenokristal fazların fraksiyonlaşmasının diferansiyasyon sürecinde etkili olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Pasinler · Mineral kimyası · Jeokimya

Özet

Pasinler (Erzurum) kuzeyinde Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı volkanik kayaçlar yüzeylemektedir. Bu volkanitler bazaltik andezit, andezit, dasit, riyolit türü lav ve riyolitik piroklastiklerden oluşmaktadır. Kayaçlarda porfirik, mikrolitik porfirik, hyalo-mikrolitik porfirik, vitrofirik, glomeroporfirik, pilotaksitik ve hyalopilitik dokular gözlenmektedir. Kayaçlar plajiyoklas (An29-80), olivin (Fo65-82), klinopiroksen (ojit), ortopiroksen (enstatit), amfibol (Mg#: 0.57-0.71), biyotit (filogopit: 0.44-0.47, annit: 0.33-0.37), sanidin, kuvars ve opak mineral (titanomanyetit ve ilmenit) içermektedir. Kayaçlar kalkalkali karakterli olup, orta-yüksek potasyum içeriğine sahiptirler. Ana oksit ve iz element değişimleri kayaçların gelişimindeki açık sistem mağmatik diferensiyasyona işaret etmektedir. Jeokimyasal veriler kayaçlardaki fenokristal fazların fraksiyonlaşmasının diferansiyasyon sürecinde etkili olduğunu göstermektedir. Fakat buna asimilasyon±mağma karışımının da eşlik etmiş olabileceği düşünülmektedir. Kayaçların yüksek büyük iyon yarıçaplı element (K, Rb, Ba, Th) ve göreceli olarak düşük yüksek alan enerjili element (Nb, Ta, Hf, Zr) içerikleri kayaçların yitim izleri taşıyan bir ana mağmadan oluştuklarına işaret etmektedir.

Abstract

In the north of Pasinler (Erzurum), Upper Miocene-Pliocene volcanic rocks crop out. These volcanites are composed of basaltic andesite, andesite, dacite, rhyolite lavas and rhyolitic pyroclastics. The rocks show porphyritic, microlitic porphyritic, hyalo-microlitic porphyritic, vitrophyric, glomeroporphyritic, pilotaxitic and hyalopilitic textures. The investigated volcanites contain plagioclase (An29-80), olivine (Fo65-82), clinopyroxene (augite), orthopyroxene (enstatite), amphibole (Mg#: 0.57-0.71), biotite (phlogopite: 0.44-0.47, annite: 0.33-0.37), sanidine, quartz and opaque mineral (titano-magnetite and ilmenite). The volcanic rocks are calc-alkaline in character and have medium to high-K contents. Major oxide and trace element variations point out open-system magmatic differentiation in the evolution of rocks. Geochemical data indicate an important role of fractionation of phenocryst phases in the rocks during differentiation process. However, it is considered that assimilation±magma mixing might have accompanied to the process. High LILE (K, Rb, Ba, Th) and relatively low HFSE (Nb, Ta, Hf, Zr) contents of the rocks indicate that these rocks derived from parental magmas carrying subduction signature.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KILIÇ, O., KURT, H., ASAN, K., KANSUN, G. (2009). Pasinler (Erzurum) Kuzeyindeki Volkanik Kayaçların Mineral Kimyası ve Jeokimyası. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt: 15 - Sayı: 2, 253–262. https://ajindex.com/articles/42908

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. hiomteric criteria. Mineral. Mag. (51), 431-435.
  2. Dymek, R.F. 1983. Titanium, aluminum and interlayer cation distributions in biotite from high grade gneisses, West Greenland, Am. Min. (68), 880-899.
  3. Edwards, C., Menzies, M. and Thirwall, M. 1991. Eviden- ce from muriah, ındonesia, for the ınterplay of supra-subduction zone and ıntraplate processes in the genesis of potassic alkaline magmas. J. Pet- rol. (32), 555-592.
  4. Irvine, T. N. and Baragar, W.R.A. 1971. A guide to the chemical classification of common volcanic rocks. canadian journal of earth science. (8), 523-548.
  5. Keskin, M. 1998. Erzurum-Kars platosunun çarpışma kö- kenli volkanizmasının volkano-stratigrafisi ve Yeni K/Ar yaş bulguları ışığında evrimi, Kuzey Anadolu. MTA Derg. (120), 135-157.
  6. Keskin, M. 2003. Magma generation by slab steepening and breakoff beneath a subduction-accretion complex: An alternative model for collision- related volcanism in Eastern Anatolia, Turkey, Geophys. Res. Lett., 30 (24), 8046, doi:10.1029/ 2003GL018019. Keskin, M. 2005. Domal uplift and volcanism in a collisi- on zone without a mantle plume: Evidence from Eastern Anatolia. http://www.mantleplumes. org/Anatolia.html. Keskin, M., Pearce, J.A. and Mitchell, J.G. 1998. Volcano- stratigraphy and Geochemistry of Collision- related Volcanism on Erzurum-Kars Plateau, Nort- heastern Turkey, J. Volcanol. Geotherm. Res. (85), 405-422.
  7. Kılıç, O. 2006. Pasinler (Erzurum) kuzeyindeki volkanik kayaçların petrografik ve jeokimyasal incelenme- si. Selçuk Üni. Fen Bil. Enst., Yüksek Lisans Tezi, 87 s. Le Bas, M.J., Le Maitre, R.W., Streckeisen, A. and Zanet- tin, B. 1986. A Chemical classification of volcanic rocks based on total Alkali-Silica diagram. Journal of Petrology. (27), 745-750.
  8. Leake, B.E., Woolley, A.R., Arps, C.E.S., Birch, W.D., Gil- bert, M.C., Grice, J.D., Hawthorne, F.C., Kato, A., Kisch, H.J., Krivovichev, V.G., Linthout, K., Laird, J., Mandaring, J.A., Maresch, W.V., Nickel, E.H., Rock, N.M.S., Schumacher, J.C., Smith, D.C., Stephenson, N.C.N., Ungaretti, L., Whittaker, E.J.W. and Youzhi, G. 1997. Nomenclature of amphiboles: Report of subcomittee on amphiboles of the ınternational mineralogical association, comission on new mi- nerals and mineral names. Canadian mineralogist. (35), 219-246.
  9. Morimoto, N., Fabries, J., Ferguson, A.K., Ginzburg, I.V., Ross, M., Seifert, F.A., Zussman, J., Aoki, K. and Got- tardi, G. 1988. Nomenclature of pyroxenes. Ameri- can Mineralogist. (73), 1123-1133.
  10. Pearce, J.A. and Cann, J.R