Dergiler / Zemin: Edebiyat dil ve kültür araştırmaları / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 2

Türkçe Adlaştırıcıların Kiple İzahına Dair

Against the Mood Account of Turkish Nominalizers

Sayfa
162–182
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sonuca, (i) bu iki adlaştırıcının, başında önerme ya da olay/durum ifade eden adların bulunduğu birleşiklerde yer alma dağılımındaki farklılıklar, (ii) isteme kipi gerektiren yüklemlerin seçim davranışları, ve (iii) söz konusu adlaştırıcıların özne konumunda yer alabilme imkânı değerlendirilerek varılmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Türkçenin adlaşmış tümceciklerinde, adlaştırıcı seçimini neyin tayin ettiği konusu ele alınmakta ve alanyazında geniş kabul gören -DIK ile -mA adlaştırıcılarının sırasıyla bildirme ile isteme kiplerini kodladığı yaklaşımının yetersizliği ortaya konmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öte yandan, çalışmamızda -DIK’ın eklendiği tümceciği bir önerme olarak kodladığına, mA’nın ise bir olay/durum okumasına yol açtığına işaret eden bir dizi kanıt sunulmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sonuca, (i) bu iki adlaştırıcının, başında önerme ya da olay/durum ifade eden adların bulunduğu birleşiklerde yer alma dağılımındaki farklılıklar, (ii) isteme kipi gerektiren yüklemlerin seçim davranışları, ve (iii) söz konusu adlaştırıcıların özne konumunda yer alabilme imkânı değerlendirilerek varılmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada, Türkçenin adlaşmış tümceciklerinde, adlaştırıcı seçimini neyin tayin ettiği konusu ele alınmakta ve alanyazında geniş kabul gören -DIK ile -mA adlaştırıcılarının sırasıyla bildirme ile isteme kiplerini kodladığı yaklaşımının yetersizliği ortaya konmaktadır. Öte yandan, çalışmamızda -DIK’ın eklendiği tümceciği bir önerme olarak kodladığına, mA’nın ise bir olay/durum okumasına yol açtığına işaret eden bir dizi kanıt sunulmaktadır. Bu sonuca, (i) bu iki adlaştırıcının, başında önerme ya da olay/durum ifade eden adların bulunduğu birleşiklerde yer alma dağılımındaki farklılıklar, (ii) isteme kipi gerektiren yüklemlerin seçim davranışları, ve (iii) söz konusu adlaştırıcıların özne konumunda yer alabilme imkânı değerlendirilerek varılmaktadır.

Abstract

This paper addresses the issue of what determines the choice of nominalizer in Turkish nominalized clauses and presents data that discredits the account that the Turkish nominalizers -DIK and -mA mark indicative and subjunctive moods respectively. It then presents several pieces of evidence suggesting that -DIK marks the clause as a proposition, whereas -mA induces an eventive/stative reading. This conclusion is drawn from (i) the contrasting distribution of either nominalizer in the non-head position of compounds headed by proposition- vs event-denoting nominals, (ii) the selectional behavior of predicates that require subjunctive complements, and (iii) the (im)possibility of either form to occur in the subject position.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TURGAY, T. (2022). Türkçe Adlaştırıcıların Kiple İzahına Dair. Zemin: Edebiyat dil ve kültür araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 2, 162–182. https://ajindex.com/articles/426115

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Asher, Nicholas. “Events, Facts, Propositions, and Evolutive Anaphora.” In Speaking of Events, edited by James Higginbotham, Fabio Pianesi and Achille C. Varzi, 123-50. Oxford: Oxford University Press, 2000. Reference to Abstract Objects in Discourse. Dordrecht: Kluwer, 1993.
  2. Aygen, Gülşat. Finiteness, Case and Clausal Architecture. (Doctoral dissertation) Harvard University, 2002.
  3. Belletti, Adriana, and Luigi Rizzi. “Psych-verbs and θ-theory.” Natural Language & Linguistic Theory 6, no. 3 (1988): 291-352. Csató, Éva Á. “Non-finite Verbal Constructions in Turkish.” In Altaica Osloensia: Proceedings of the 32. Meeting of the Permanent International Altaistic Conference. edited by Bernt Brendemoen, 75-88. Oslo: Universitetsforlaget, 1990. Two Types of Complement Clauses in Turkish. Vol. 82, in Turcologica, 107-22. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2010.
  4. Demirok, Ömer. “A Semantic Characterization of Turkish Nominalizations.” In Proceedings of the 36th West Coast Conference on Formal Linguistics, edited by Richard Stockwell, Maura O’Leary, Zhongshi Xu and Z. L. Zhou, 132-42. Somerville: Cascadilla Proceedings Project, 2019.
  5. Dowty, David. “Thematic Proto-roles and Argument Selection.” Language 67, no. 3 (1991): 547-619.
  6. Erguvanlı-Taylan, Eser. “Türkçede -DIK Ekinin Yantümcelerdeki İşlevi Üzerine.” Dilbilim Araştırmaları Dergisi 3 (1993): 161-71. “What Determines the Choice of Nominalizer in Turkish Nominalized Complement Clauses?” In Proceedings of the 16th International Congress of Linguists, edited by Bernard Caron. Oxford: Pergamon, 1998.
  7. Göksel, Aslı, and Celia Kerslake. Turkish: A Comprehensive Grammar. London: Routledge, 2005.
  8. Grimshaw, Jane. Argument Structure. Cambridge: MIT Press, 1990.
  9. Gundel, Jeanette K., Nancy Hedberg, and Ron Zacharsky. “Cognitive Status and the Form of Referring Expressions in Discourse.” Language 69, no. 2 (1993): 274-307.
  10. Hegarty, Michael. “Semantic Types of Abstract Entities.” Lingua 113 (2003): 891-927.
  11. Heim, Irene, and Angelika Kratzer. Semantics in Generative Grammar. Oxford: Blackwell, 1998.
  12. Iskender, Halil I. “Türkçede Üçüncü Çoğul Şahıs İyelik Ekinin Biçimbilimsel Gösterimi.” In KLU TDE Bölümü 2009’dan 2019’a 10. Yıl Hatıra Kitabı, 213-26. Istanbul: Akademik Kitaplar, 2019.
  13. Johanson, Lars. “Selection of Subjunctors in Turkic Non-finite Complement Clauses.” Bilig 67 (2013): 73-90.
  14. Kornfilt, Jaklin. Case Marking, Agreement and Empty Categories in Turkish. (Doctoral dissertation) Harvard University, 1984. “On Some In