KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkbilig / 2016 / Sayı: 31

Eski Anadolu Türkçesi Satırarası Kur’an Tercümesi’nin Topkapı Nüshası Sözvarlığı Üzerine Notlar

Some Notes On The Vocabulary Of Interlinear Kor’an Translation Into Old Anatolian Turkish

Yaşar ŞİMŞEK
Sayfa
153–170
Yayın Tarihi
2016-01-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu tercüme, sözvarlığında görülen farklar ile Anadolu sahasında yapılan satırarası Kur’an tercümeleri arasında ayrı bir yere sahiptir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kur’an-ı Kerim’in Türkçeye yapılan ilk tercümeleri, Karahanlı Türkçesine, satırarası yöntemle yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Anadolu sahasındaki satırarası tercümeler ise sayıca fazla, sözvarlığı açısından Arapça ve Farsçanın etkisi altındadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu tercüme, sözvarlığında görülen farklar ile Anadolu sahasında yapılan satırarası Kur’an tercümeleri arasında ayrı bir yere sahiptir
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kur’an-ı Kerim · Kur’an Tercümesi · Satırarası Kur’anTercümesi

Özet

Kur’an-ı Kerim’in Türkçeye yapılan ilk tercümeleri, Karahanlı Türkçesine, satırarası yöntemle yapılmıştır. Bu tercümeler, sayıca az olmalarına rağmen Türkçe sözvarlığı araştırmaları için oldukça ehemmiyetli eserlerdir. Anadolu sahasındaki satırarası tercümeler ise sayıca fazla, sözvarlığı açısından Arapça ve Farsçanın etkisi altındadır. Bu yazıda, Topkapı Sarayı Müzesi Koğuşlar Kitaplığı K. 252 numarada muhafaza edilen satırarası Kur’an tercümesinin sözvarlığından ilgi çekici bazı örneklere yer verilecektir. Bu tercüme, sözvarlığında görülen farklar ile Anadolu sahasında yapılan satırarası Kur’an tercümeleri arasında ayrı bir yere sahiptir

Abstract

The first Turkish translations of Kor’an, into Karakhanid Turkish, was made by interlinear translation. These translations, though few in number, are significant works for the Turkish vocabulary studies.The interlinear translations in the Anatolian field are high in number, however; they are under the influence of Arabic and Farsi in terms of vocabulary. In this article, some interesting examples of the vocabulary of interlinear Koran translations which are kept in Topkapı Sarayı Müzesi Koğuşlar Kitaplığı numbered K. 252 are going to be shown. This translation, with its vocabulary, has an important place among the interlinear Kor’an translations made in the Anatolian field

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞİMŞEK, Y. (2016). Eski Anadolu Türkçesi Satırarası Kur’an Tercümesi’nin Topkapı Nüshası Sözvarlığı Üzerine Notlar. Türkbilig, Sayı: 31, 153–170. https://ajindex.com/articles/419843

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. ARAT R. R. (1947),
  2. Kutadgu Bilig I Metin, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.
  3. ARAT R. R. (1959),
  4. Kutadgu Bilig II Tercüme, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara. ATA A. (1997a), Nāśırü’d-dįn Bin Burhānü’d-dįn RabŞūzį Ķıśaśü’l-Enbiyā (Peygamber Kıssaları) I Giriş-Metin-Tıpkıbasım, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. ATA A. (1997b), Nāśırü’d-dįn Bin Burhānü’d-dįn RabŞūzį Ķıśaśü’l-Enbiyā (Peygamber Kıssaları) II Dizin, Türk Dil Kurumu Yayınları,
  5. Ankara.
  6. ATA A. (1998), Nehcü’l-Ferâdîs Uştmahlarnıng Açuk Yolı-Cennetlerin Açık Yolu III Dizin-Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları,
  7. Ankara.
  8. ATA A. (2013), Karahanlı Türkçesinde İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası, Giriş- Metin-Nolar-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları,
  9. Ankara.
  10. ATALAY B. (1945), Et-Tuḥfetu’z-Zekiyye fi’l- LuŞati’t-Türkiyye, Türk Dil Kurumu Yayınları, İstanbul. Azǝrbaycan Dilinin İzahlı Lüğǝti (2006), Azǝrbaycan Milli Elmlǝr Akademiyası, Nǝsimi Adına Dilçilik İnstitütü, Bakı. BOROVKOV A. K. (2002), Orta Asya’da Bulunmuş Kur’an Tefsirinin Söz Varlığı (XII- XIII. Yüzyıllar, (Rusçadan Çevirenler: Ebulfeyz Amanov, Halil İbrahim Usta), Türk Dil Kurumu Yayınları,
  11. Ankara.
  12. CLAUSON G. (1972), An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish, Oxford. DANKOFF R. - KELLY J. (1985), Maĥmūd al-Kāšγarī Compendium of the Turkic Dialects (Dīwān Luγāt at-Turk), Part III, Sources of Oriental Languages and Literatures 7, Turkish Sources, Harvard. DANKOFF R. - KELLY J.(1984), Maĥmūd al-Kāšγarī Compendium of the Turkic Dialects (Dīwān Luγāt at-Turk), Part II, Sources of Oriental Languages and Literatures 7, Turkish Sources, Harvard. DANKOFF R. - KELLY J., (1982), Maĥmūd al-Kāšγarī Compendium of the Turkic Dialects (Dīwān Luγāt at-Turk), Part I, Sources of Oriental Languages and Literatures 7, Turkish Sources, Harvard. Derleme Sözlüğü (1993),
  13. Türk Dil Kurumu Yayınları,
  14. Ankara.
  15. ELMALI M. (2009), Daśakarmapathaavadānamālā Giriş-Metin-Çeviri-Notlar-Dizin- Tıpkıbasım, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Dili Ve Edebiyatı Anabilim Dalı Türk Dili Bilim Dalı, (Doktora Tezi), İstanbul.
  16. EMİNOĞLU E. (2011), Abbas İbni Hamza es-Sabrani Kitabü’l-Efal Kıpçakça Satır Arası Sözlük, Akçağ Kitabevi, Ankara. ERCİLASUN A. B. – AKKOYUNLU Z. (2014), Dîvânu Lugâti’t-Türk (Giriş-Metin-Çeviri- Notlar-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları,
  17. Ankara.
  18. ERCİYAS O. (2015), Eski Anadolu Türkçesi Metinlerinden Ferec BaǾde’ş-Şidde’nin Söz Varlığı (15. YY. Budapeşte Nüshası) Atasözü, Deyim, Kelime ve Kalıp Sözler, Kesit Yayınları, İstanbul