KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkbilig / 2020 / Sayı: 40

Arapça ve Farsça’dan Türkçe’ye Alınan Kelimelerdeki Fonetik Uyarlanma Değişmeleri

PHONETIC RENDERINGS IN TURKISH ARABISMS AND FARSISMS

Kamil STACHOWSKI
Sayfa
23–47
Yayın Tarihi
2020-12-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Odak noktası, süreçler veya fonetik çevrenin etkisinden ziyade bireysel ses birimlerinin tercümeleri üzerinedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz: Bu çalışmada, Arapça ve Farsça’dan Türkçe’ye alınan kelimelerde geçen fonetik uyarlanma değişmeleri toparlanıp tartışılır. 1748 alıntıya dayanarak, her iki grupta da hangi uyarlamaların tipik ve hangilerinin olağandışı olduğuna dair genel bir bakış sunar.
📊
Temel Bulgular & Veri:İkincisi için, özel durumlar listelenir ve kısaca tartışılır.
💡
Sonuç & Katkı:Odak noktası, süreçler veya fonetik çevrenin etkisinden ziyade bireysel ses birimlerinin tercümeleri üzerinedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türkçe · Arabizm · Farsizm

Özet

Öz: Bu çalışmada, Arapça ve Farsça’dan Türkçe’ye alınan kelimelerde geçen fonetik uyarlanma değişmeleri toparlanıp tartışılır. 1748 alıntıya dayanarak, her iki grupta da hangi uyarlamaların tipik ve hangilerinin olağandışı olduğuna dair genel bir bakış sunar. İkincisi için, özel durumlar listelenir ve kısaca tartışılır. Odak noktası, süreçler veya fonetik çevrenin etkisinden ziyade bireysel ses birimlerinin tercümeleri üzerinedir.

Abstract

The paper is a summary of phonetic renderings found in borrowings from Arabic and Persian in Turkish. Based on 1748 loanwords, it gives an overview of which adaptations are typical in both groups, and which are unusual. For the latter, the specific cases are listed and briefly discussed. The focus is on renderings of individual phonemes rather than processes or the influence of the phonetic surrounding.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

STACHOWSKI, K. (2020). Arapça ve Farsça’dan Türkçe’ye Alınan Kelimelerdeki Fonetik Uyarlanma Değişmeleri. Türkbilig, Sayı: 40, 23–47. https://ajindex.com/articles/419812

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. AKIN, Cüneyt, (2011). “Kırgız Türkçesinde Alıntı Kelimelerde Ses Değişmeleri”, Turkish Studies, 6(1): 621-635.
  2. AL-HASHMI, Shadiya, (2016). The phonetics and phonology of Arabic loanwords in Turkish: residual effects of gutturals, Unpublished doctoral dissertation, University of York, York, United Kingdom. BARAN, Burhan, (2019). “Farsça Birleşik Sözcüklerin Türkiye Türkçesindeki Kullanilişlari Üzerine”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 62: 60–65.
  3. CUMAKUNOVA, Gülzura, (2008). “Kırgız Türkçesinde Arapçadan Alıntı Kelimeler”, Türkiyat Araştırmaları, 9: 101–117.
  4. ERDEM, İlhan, (2013). “Konuşma Dili Açısından Arapça ve Farsça Alıntı Kelimelerin Bugünkü Durumu”, Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1): 92–100.
  5. EREN, Hasan, (21999). Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü. Ankara: Bizim Büro Basım Evi. GTS = “Türk Dil Kurumu: Güncel Türkçe Sözlük”, https://sozluk.gov.tr.
  6. İŞLER, Emrullah, (2008). “Türkçedeki Arapça Alıntı Kelimelerde Ses Değişiklikleri”, Ekev Akademi Dergisi, 35: 187–196.
  7. KARACA, Veysel İbrahim, (2012). “Türkiye Türkçesindeki Alıntı Sözcüklerde Görülen Ses Olayları Üzerine Bir İnceleme”, Turkish Studies, 7/4: 2059–2090.
  8. KARASOY, Yakup, (1998). “Türkmen Türkçesinde Arapçadan Geçen Ayın’lı Kelimelerdeki Ses Değişmeleri”, Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 5: 397–432.
  9. KORKMAZ, Feryal, (2007). “Alıntı Kelimelerin Türkçeleşme Surecinde Bazı Arapça Kelimelerin Görev Değişikliğine Uğraması Üzerine”, İlmî Araştırmalar, 23: 103–112.
  10. NİŞANYAN, Sevan, (on-line), “Nişanyan Sözlük”, https://www.nisanyansozluk.com.
  11. OYTUN ALTUN, Hilal, (2012). “Türkiye Türkçesindeki Arapça Alıntı Kelimelerde Ünlü Uyumsuzlukları”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 32: 55–71.
  12. OYTUN ALTUN, Hilal, (2015). “Arapça Alıntı Kelimelerin Kazak Türkçesine Uyarlanması”, Türkiyat Araştırmaları, 22, 167–201.
  13. ÖZKAN, Nevzat, (2011). “Türkçedeki Yabancı Unsurları Tasnif Denemesi”, 38. ICANAS, (Vol.3; Ed. Z. Dilek et al.), Ankara:
  14. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, 1343–1359.
  15. ÖZTEKTEN, Özkan, (2001). “Türkçedeki Arapça Alıntıların Fonolojisi Üzerine”, Ege Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 10: 315–320.
  16. ÖZTEKTEN, Özkan, (2013). “Osmanlı Türkçesindeki Arapça Alıntılarda Yapımlık Ses Değişiklikleri. İlletli Kökler”, Yalım Kaya Bitigi. Osman Fikri Sertkaya Armağanı, (Ed. H. Şirin User & B. Gül), Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1–12.
  17. PEKAÇAR, Çetin, (2006). “Kumuk Türkçesine Arapça ve Farsçadan Geçen Kelimelerdeki Ses Olayları”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırm