Dergiler / Türkbilig / 2014 / Sayı: 28

KİTÂB-I \'İLÂC-NÂME (1556) ADLI BİR KEMÂLİYYE NÜSHASI VE ESERİN DİLİ ÜZERİNE

On Kitâb-ı \'İlâc-nâme, a Copy Of Kemaliyye (Book Of Medicine) and its Language

Sayfa
35–75
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

XVI. yüzyılın ikinci yarısına ait olan eser Türkiye Türkçesinin kelime tabanlarındaki ve eklerindeki bazı fonetik gelişmelerini ve değişmelerini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kitâb-ı \'İlâc-nâme 963 (1556) yılında istinsah edilmiş bir tıp metnidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eserin içeriği incelendiğinde bunun Kemâliyye adlı tıp eserinin bir kopyası olduğu fakat farklı adlandırıldığı anlaşılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:XVI. yüzyılın ikinci yarısına ait olan eser Türkiye Türkçesinin kelime tabanlarındaki ve eklerindeki bazı fonetik gelişmelerini ve değişmelerini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Kitâb-ı \'İlâc-nâme 963 (1556) yılında istinsah edilmiş bir tıp metnidir. Eserin içeriği incelendiğinde bunun Kemâliyye adlı tıp eserinin bir kopyası olduğu fakat farklı adlandırıldığı anlaşılmaktadır. XVI. yüzyılın ikinci yarısına ait olan eser Türkiye Türkçesinin kelime tabanlarındaki ve eklerindeki bazı fonetik gelişmelerini ve değişmelerini göstermektedir. Bazı kelime ve ekler \'İlâc-nâme\'de zaman zaman gelişmeli şekilleriyle birlikte kullanılmıştır. Bu yönüyle eser, kalıplaşmış eski imlanın gizlediği bazı dil hususiyetlerini göstermesi bakımından dikkat çekicidir.

Abstract

Kitâb-ı \'İlâc-nâme was a kind of medical book reproduced in 963 (1556). When the content of the book is investigated, it is found out that the work was a copy of Kemâliyye, which was a book of medicine at that time and named differently. Published in the second half of the XVIth Century, the book demonstrates some phonetic changes in the word roots and suffixes in Turkish. Also, the original forms of the words and suffixes were occasionally used together with the changed forms. Therefore, the work draws attention as it shows some language features hidden in the old stereotyped ortography.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YAĞMUR, Ö. (2014). KİTÂB-I \'İLÂC-NÂME (1556) ADLI BİR KEMÂLİYYE NÜSHASI VE ESERİN DİLİ ÜZERİNE. Türkbilig, Sayı: 28, 35–75. https://ajindex.com/articles/418408

Kaynakça (26)

  1. Ada ADAMOVIĆ, Milan, (2001), Das Türkische des 16. Jahrhunderts Nach den Aufzeichnungen des Florentiners Filippo Argenti (1533), Göttingen: Pontus Verlag. AKSULU, Melek, (1998), Mohaç Esiri Bartholomaeus Georgiević (1505-1566) ve Türklerle İlgili Yazıları, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  2. BANGUOĞLU, Tahsin, (2000),
  3. Türkçenin Grameri, Ankara:
  4. TDK. Bay BAYAT, Ali Haydar, (2007), Kemâliyye, İstanbul: Merkezefendi Geleneksel Tıp Derneği. DEVELİ, Hayati, (1995), Evliya Çelebi Seyahatnamesine Göre 17. Yüzyıl Osmanlı Türkçesinde Ses Benzeşmeleri ve Uyumlar, Ankara:
  5. TDK. Dev DEVELLİOĞLU, Ferit, (1999), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, 16. bs., Ankara:
  6. Aydın Kitabevi.
  7. DUMAN, Musa, (2008), \"Klasik Osmanlı Türkçesinde i/e Meselesine Dair\", Eski Türkiye Türkçesinden Osmanlı Türkçesine Makaleler, İstanbul: Kesit Yayınları, 41-74.
  8. DUMAN, Musa, (2000), Birligili Muhammed Efendi Vasiyyet-name, İstanbul:
  9. R Yayınları.
  10. DUMAN, Musa, (1995), Evliya Çelebi Seyahatnamesine Göre 17. Yüzyılda Ses Değişmeleri, Ankara: TDK. RF EBULFEYZ MUSTAFA EFENDİ, (2012), Risâle-i Feyziyye Fî Lügâti\'l-Müfredâti\'t- Tıbbiyye (Yay. Haz. Şaban Doğan), İstanbul:
  11. Değişim Yayınları.
  12. ECKMANN, J, (1953), \"Kelime Ortasında Anorganik B, P ve M\'nin Türemesi\", Türkiyat Mecmuası, İstanbul, X, 313-320.
  13. ERGİN, Muharrem, (2003),
  14. Türk Dil Bilgisi, İstanbul:
  15. Bayrak Yayınları.
  16. GABAIN, A. Von, (2003), Eski Türkçenin Grameri, 4. bs., Ankara: TDK Bar GEORGIEVIĆ, Bartholomaeus, (1544), De Turcarum Ritu et Cereamoniis, Antverpiæ. Gül GÜLENSOY, Tuncer, (2007), Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü, I-II, Ankara:
  17. TDK. GÜLSEVİN, Gürer, (2007),
  18. Eski Anadolu Türkçesinde Ekler, Ankara:
  19. TDK. HAZAI, G., (1973), Das Osmanisch-Türkische Im XVII. Jahrhundert Untersuchungen An Den Transkriptionstexten Von Jacab Nagy De Harsany, Budapest: Akademia Kiado. Cud İBRAHİM CÛDÎ EFENDİ, (2006), Lügat-i Cûdî, (Yay. Haz.:İ. Parlatır, B. Tezcan Aksu, N. Tufar), Ankara:
  20. TDK. İHSANOĞLU, Ekmeleddin (Editör), (1999),
  21. Osmanlı Medeniyeti Tarihi, I, İstanbul.
  22. KARTALLIOĞLU, Yavuz, (2005), Klâsik Osmanlı Türkçesinde Eklerin Ses Düzeni (16., 17. ve 18. Yüzyıl), Basılmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Kar KARTALLIOĞLU, (2010),
  23. Yavuz, Bernardo da Parigi\'nin Söz Kitabı 400 Yıllık İtalyanca-Türkçe Sözlük, Ankara:
  24. Gazi Kitabevi.
  25. KÜLTÜRAL, Zuhal, (2008), Galatât Sözlükleri, 1. bs., İstanbul:
  26. Simurg. LUBENAU, Reinhold, (2012), Reinhold Lubenau Seyahatnamesi, (Çeviren: Türkis Noyan),