Dergiler / Türk İslam Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi / 2018 / Cilt: 13 - Sayı: 25

İLHANLILAR DÖNEMİ TARİH YAZICILIĞININ ÖZELLİKLERİ

Features of Ilkhanid Period Historiography

Sayfa
95–108
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu konuya girmeden önce İran coğrafyasında bu devirdenönceki tarih yazıcılığına da göz atacağız.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İran Moğolları ve Batı Moğolları olarak da anılan İlhanlılar, İran coğrafyasını elegeçirip devletlerini sağlamlaştırdıktan sonra bu bölgenin gelişmesi için çaba sarfetmişler.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca budönemin sonraki döneme etkisi anlatılacak ve Timurlu Dönemi tarih yazıcılı ilekarşılaştıracağız.
💡
Sonuç & Katkı:Bu konuya girmeden önce İran coğrafyasında bu devirdenönceki tarih yazıcılığına da göz atacağız.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İran Moğolları ve Batı Moğolları olarak da anılan İlhanlılar, İran coğrafyasını elegeçirip devletlerini sağlamlaştırdıktan sonra bu bölgenin gelişmesi için çaba sarfetmişler. Bu ilk başlarda bu devletin diğer uluslar ve devletler ile savaş halindeolduğu için çok belirgin değildir. Ancak İlhanlıların en parlak dönemini GâzânHan devrinde ekonominin gelişmesi, halk refahının artması, yollarda emniyetinsağlanması, ülkenin imarı, bilimin önceki dönmelere göre daha önemsenmesi vebirçok hususta ülkede yapılan reformlar ile görmekteyiz. İlhanlılar iktidarlarınıilk kurulduğu günlerden beri en önem verdiği bir konu da tarih yazıcılığıdır.Moğolların İran’ı istilasının ardından buradaki tarih yazıcılığı geleneği önemliölçüde değişme uğramıştır. Biz bu çalışmamızda İlhanlılar Dönemi’nde İrancoğrafyasında yazılan tarihi kitapların özellikleri üzerinde duracağız. Ayrıca budönemin sonraki döneme etkisi anlatılacak ve Timurlu Dönemi tarih yazıcılı ilekarşılaştıracağız. Bu konuya girmeden önce İran coğrafyasında bu devirdenönceki tarih yazıcılığına da göz atacağız.

Abstract

Ilkhanids, mentioned as Iranian Mongolians, had endeavoured in order to develop this region after conquering Iran and establishing their state. This process couldn’t be achieved very rapidly in the earlier ages because of battling with other states and nations. But in the era of Ghâzân Khan, the most powerful era of Ilkhanids, it can be seen that the welfare of the people had been increased, security had been provided in the roads, the country had been reconstructed and science had been considered more important. Beginnig from the first ages of Ilkhanid sovereignty, one of the issues that Ilkhanids had given importance mostly, is historiography. In this text, which we will emphasize on the features of historical books written in the era of Ilkhanids in Iran, we will also deal with the tradition of historiography before the era of Mongolians in Iran. And then we will compare the historiography in the era of Ilkhanids and Timurids.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KHELEJANİ, A. H. (2018). İLHANLILAR DÖNEMİ TARİH YAZICILIĞININ ÖZELLİKLERİ. Türk İslam Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, Cilt: 13 - Sayı: 25, 95–108. https://ajindex.com/articles/417058

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. AKA, İ., 1994, “Mirza Şahruh ve Zamanı (1405–1447)”, Ankara.
  2. AKA, İ., 2005, “Moğollar ve Timurlular Devri ile İlgili Türk Kaynakları”, Makaleler 3, haz. Semih Yalçın; Şakira Gedikli, Ankara, ss. 23-33. AMMARÎ, H., 1374 hş., “Âl-ı Ziyâr”, Dâiretü’l-Maârîf-i Büzürg-i İslâmî (DMBİ), Cilt 2, Tahran, ss. 19-23. ARIAN RÂD, E., 1395 hş., “Berresi-i ‘İlel-i Zaaf-ı Târîh-Nigârî der Kalemrev-i Selcukiyân”, Pejuhişhay-ı Târîhi, Sayı 30, İsfahan, ss. 133-148.
  3. BILGIN, O., 1993, “Atâ Melik Cüveynî”, TDVİA, Cilt 8, İstanbul, ss. 140-141.
  4. CAHEN, C., 1969, “Selçuklu Devri Tarih Yazıcılığı”, Çev: Nejat Kaymaz, Tarih Araştırmaları Dergisi, Sayı 12, Ankara, ss. 193-221.
  5. CAHEN, C., 1975, “Selçuklu Devri Tarih Yazıcılığı”, Çev: İsmet Kayaoğlu, Mehmet Dağ, İslam İlimleri Enstitüsü Dergisi, Sayı 2, Ankara, ss. 175-198.
  6. CEVDET, A., 1983, “Târîh-i Cevdet”, Sadeleştiren: Dündar Günday, Cilt 1, Üçdal Neşriyat, İstanbul. CÛRFADEKÂNÎ, E. N., 1374 hş., “Tercüme-i Târîh-i Yemînî”, nşr. Cafer Şuâr, ‘İlmî ve Ferhengî yayınevi, Tahran. EJDERÎ, N., 1380 hş., “Gâzân-Nâme-i Manzûm”, nşr. Mahmûd Müdebbirî, Bünyâd-i Mevkûfât-ı Dr. Mahmûd Afşâr, Tahran. el-BEYHAKȊ (İbn-i Funduk), E. Â., 1361 hş., “Târîh-i Beyhakȋ”, nşr. Ahmed Behmenyâr, Tahran. el-KAFÎCÎ, M., 1990, “el-Muhtasar fî ‘İlmi’t-Târîh”, nşr. Muhammed Kemâleddîn İzzeddîn, Beyrut. ENSÂRÎ, H., 1377 hş., “Istılah-i Milli-i İran ve İhya-i Dubare-i An der Âsr-ı İlhânân-ı Moğol”, Maârif, Sayı 43-44, Tahran, ss. 190-198. es-SEHÂVÎ, Ş., 1986, “el-İlân Bi’t-Tevbîh li-Men Zemme Ehle’t-Târîh”, nşr. Franz Rosenthal, Tahkik: Salih Ahmed el-‘Âlâ, Beyrut. es-SUYUTÎ, C., (tarihsiz), “eş-Şemarih fî ‘İlmi't-Târîh”, nşr. Âbdurrahmân Hasan Mahmûd, Kahire. GIBB, H. A. R., 1979, “Tarih”, İA, Cilt 11, İstanbul, ss. 777-799.
  7. GÜNALTAY, Ş., 1991, “İslâm Tarihinin Kaynakları-Tarih ve Müverrihler”, haz. Yüksel Kanar, İstanbul. HÂDÎ, Y., “Beyhakȋ”, 1383 hş., Dâiretü’l-Maârîf-i Büzürg-i İslâmî (DMBİ), Cilt 13, Tahran, ss. 482-485. HÂFIZ-I EBRÛ, 1375 hş., “Coğrafya-yı Hâfız-i Ebrû”, nşr. Sâdık Seccâdî, Cilt 1, Tahran. HÂFIZ-I EBRÛ, 2001, “Zübdetü’t-Tevârîh”, nşr. Seyyid Kemâl Hac Seyyid Cevâdî, Cilt 1, Tahran. HALAÇOĞLU, Y.- M. Â. Aydın, 1993, “Cevdet Paşa”, TDVİA, Cilt 7, İstanbul, ss. 443-450. İBN-I HALDÛN, 2004, “Mukaddime”, Çev: Halil Kendir, Cilt 1, Ankara. İBNÜ'L-ESÎR, İ., 1383 hş., “Târîh-i Kâmil”, Çev: Seyyid Muhammed Hüseyîn Ruhânî, Cilt 1, Tahran. İBNÜ'L-FUVATÎ, K. E. Â., 1374 hş.(1415 h.), “Mecma'u'l-Âdâb fî Mu'cemi'l-Elkâb”, Cilt 3, Tahkik: Muhammed el-Kaz