KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 23 - Sayı: 1

KİRA HUKUKUNA İLİŞKİN ÖRNEK KARARLAR IŞIĞINDA MECELLE-İ AHKÂM-I ADLİYE’NİN NİZÂMİYE MAHKEMELERİ UYGULAMASI

Aslıhan NESLİ
Sayfa
751–792
Yayın Tarihi
2021-05-24
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bunun yanında Temyiz Mahkemesi hâkimleri örf, kıyas gibi hukukun diğer kaynaklarından yararlanmak sûretiyle Mecelle’nin uygulama alanını genişletmişlerdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye, Osmanlı Devleti tarafından Tanzimat döneminde çıkarılan ve bazı İslâm özel hukuku hükümlerinin Hanefî mezhebinin görüşleri doğrultusunda derlendiği bir kanun kitabıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Söz konusu mahkeme kararları incelendiğinde, genel anlamda Mecelle’nin uygulamada etkin bir kanun olduğunu ve hüküm tesisinde hâkimler tarafından dikkate alındığını belirtmek mümkündür.
💡
Sonuç & Katkı:Bunun yanında Temyiz Mahkemesi hâkimleri örf, kıyas gibi hukukun diğer kaynaklarından yararlanmak sûretiyle Mecelle’nin uygulama alanını genişletmişlerdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mecelle · Tanzimat · Nizamiye Mahkemeleri

Özet

Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye, Osmanlı Devleti tarafından Tanzimat döneminde çıkarılan ve bazı İslâm özel hukuku hükümlerinin Hanefî mezhebinin görüşleri doğrultusunda derlendiği bir kanun kitabıdır. Osmanlı Devleti Mecelle’ye kadar İslâm hukuku kurallarını, fıkıh kitapları ve buradaki hükümlerin somut uygulamalarını gösteren fetva kitapları çerçevesinde tatbik etmiştir. Mecelle’yle birlikte fıkıh kitaplarındaki hükümler bir kanun şeklinde tedvin edilmiş ve mahkeme hâkimlerinin uygulamasına sunulmuştur. Bu çalışmada Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye’nin nizâmiye mahkemelerindeki uygulanışı, kira hukuku ile sınırlı olmak üzere, araştırma konusu yapılmaktadır. Söz konusu mahkeme kararları incelendiğinde, genel anlamda Mecelle’nin uygulamada etkin bir kanun olduğunu ve hüküm tesisinde hâkimler tarafından dikkate alındığını belirtmek mümkündür. Bunun yanında Temyiz Mahkemesi hâkimleri örf, kıyas gibi hukukun diğer kaynaklarından yararlanmak sûretiyle Mecelle’nin uygulama alanını genişletmişlerdir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

NESLİ, A. (2021). KİRA HUKUKUNA İLİŞKİN ÖRNEK KARARLAR IŞIĞINDA MECELLE-İ AHKÂM-I ADLİYE’NİN NİZÂMİYE MAHKEMELERİ UYGULAMASI. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 23 - Sayı: 1, 751–792. https://ajindex.com/articles/416147

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Acar, Kadir: “Osmanlı’da Taşra Meclislerinin Mülkî ve Hukukî Görevlerinin Ayrılması”, Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, C. 2, S. 2, s. 23-42.
  2. Akgündüz, Ahmed: Karşılaştırmalı Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye (Mecelle Ta’dilleri ve Gerekçeleriyle Birlikte), OSAV, İstanbul, 2017.
  3. Akman, Mehmet: Mecelle’de Âriyet Sözleşmesi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul, 1989.
  4. Akman, Mehmet: “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Osmanlı Hukuk Mevzuatı, I. Tertip Düstûr’un Tarihî Fihrist ve Dizini”, Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, S. 3, 2007 (Bahar), s. 67-224, (Fihrist). Ali Haydar Efendi, Dürer’ül-Hükkâm Şerh-u Mecellet’il-Ahkâm, C. 2, Şerh-u Kitâb’ül-İcâre, İstanbul, 1316. Ali Haydar, “Mehâkim-i Nizâmiye Vezâifinin Takyîdi”, Ceride-i Adliye, S. 1, 5 Kânunuevvel 1325, s. 25-27.
  5. Araz, Yunus: “İslam Hukuku Açısından Menfaat ve Menfaat İçerikli Bazı Tasarruflar”, İLTED, S. 46, Erzurum, 2016/2, s. 81-129.
  6. Arı, Abdüsselâm: “Mahiyeti Yansıtıp Yansıtmaması Açısından Bazı Hanefî Kaynakları ve Muâsır İslâm Hukuku Eserlerindeki Akid Tanımları Üzerine Bir İnceleme”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, S. 26, 2015, s. 523-538.
  7. Arsebük, Esat: “Hususi Akit Tipleri Etrafında İncelemeler”, AÜHFD, C. 6, S. 1, 1949, s. 3-69.
  8. Aydın, M. Âkif: “Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye” maddesi, DİA, C. 28, Ankara, 2003, s. 231-235, (“Mecelle”). Aydın, M. Âkif: Türk Hukuk Tarihi, Tıpkı 11. Baskı,
  9. Beta, İstanbul, 2013, (Hukuk Tarihi). Aydın, Mehmet Âkif: “Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye” maddesi, DİA, C. 9, İstanbul, 1994, s. 387-388, (Divan). Aydın, Mehmet Âkif: “Mecelle’nin Hazırlanışı”, Osmanlı Araştırmaları IX, (Ed. Halil İnalcık, Nejat Göyünç ve Heath W. Lowry), İstanbul, 1989, s. 31-50, (Mecelle). Aykanat, Mehmet: “Mecelle’de İş Sözleşmesi”, Kamu-İş, C. 13, S. 4, 2014, s. 57-78, (İş Sözleşmesi). Aykanat, Mehmet: Mecelle’de İş Akdi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Konya, 2011.
  10. Bardakoğlu, Ali: “İcâre” maddesi, DİA, C. 21, İstanbul, 2000, s. 379-388.
  11. Bozkurt, Gülnihâl: Batı Hukukunun Türkiye’de Benimsenmesi, Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne Resepsiyon Süreci (1839-1939),
  12. Türk Tarih Kurumu, Ankara, 1996. Ceride-i Mehâkim, C. 1, S. 17, 18 Cemaziyelahir 1290. Ceride-i Mehâkim, C. 1, S. 2, 1 Rebiülevvel 1290. Ceride-i Mehâkim, C. 1, S. 24, 7 Şaban 1290. Ceride-i Mehâkim, S. 83, 9 Rebiulevvel 1298. Cevdet Paşa: Tezâkir, Tetimme, (haz. Cavid Baysun), Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1986. Ceylan,