Dergiler / Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi / 2022 / Cilt: 38 - Sayı: 105

İkinci Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye’de Beden Eğitimi ve Spor (1939-1945)

Physical Education and Sports in Turkey During World War II (1939-1945)

Sayfa
179–224
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Savaş döneminde BTGM’nin icraatları sayısal verilerle tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İkinci Dünya Savaşı’nın gerçekleştiği 1 Eylül 1939 ile 2 Eylül 1945 tarihleri arasında Türkiye’de beden eğitimi ve spor alanında yapılan faaliyetler çalışmanın konusunu ortaya koymaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Akabinde ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirilen müsabakalarla halkevleri etkinlikleri sporla ilgili ikinci önemli adımı teşkil etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Savaş döneminde BTGM’nin icraatları sayısal verilerle tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İkinci Dünya Savaşı’nın gerçekleştiği 1 Eylül 1939 ile 2 Eylül 1945 tarihleri arasında Türkiye’de beden eğitimi ve spor alanında yapılan faaliyetler çalışmanın konusunu ortaya koymaktadır. Makale, İkinci Dünya Savaşı Dönemi’nde beden eğitim ve spor çalışmaları adı altında tek dönem dâhilinde ele alınmıştır. Bu dönem: Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğünün (BTGM) faaliyetleri; Ülke içerisinde gerçekleştirilen spor müsabakaları; Yurt dışında iştirak edilen müsabakalar; Halkevleri aracılığıyla spora yapılan yardımlar ve bunlarla ilgili yazışmalar; Spora tahsis edilen alanlar olarak beş alt başlık hâlinde toplanmıştır. Savaş döneminde BTGM’nin icraatları sayısal verilerle tespit edilmiştir. Çalışmanın kaynakçasını, Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi Belgeleri; Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi ve kanunlar dergisi; Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazetesi ve dönemin süreli yayınları meydana getirmektedir. Bu dönemde yabancı ülkelerle yapılan müsabakalar sayesinde sporda yaşanan gelişmeler belirlenip gerekli açıklamalarda bulunulmuştur. Çalışmanın neticeleri şunlardır: İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türk ekonomisi sıkıntılı bir sürece girmesine rağmen BTGM bütçesine her yıl düzenli ödenekler tahsis edilmesi, sporun geliştirilerek yatırımların yapılması yönünde ilk adımı oluşturmuştur. Akabinde ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirilen müsabakalarla halkevleri etkinlikleri sporla ilgili ikinci önemli adımı teşkil etmiştir. Dahası dünyada yaşanan ikinci büyük harbin askerlikle sporu ilişkilendirmenin önünü açması ve sağlam zihin sağlam vücutta bulunur anlayışının ülkede hâkim bir unsur hâline gelmesi, Türkiye’de spor faaliyetlerine önem verilip beden ve ruh sağlığı bakımından sıhhatli gençler yetiştirilmesine önemli ölçüde katkı sağlamıştır.

Abstract

This study addresses physical education and sports activities in Turkey during the Second World War (from September 1, 1939 to September 2, 1945). The study focuses on one period under six headings: (1) activities of the General Directorate of Physical Training (GDPT), (2) domestic sporting events, (3) competitions attended abroad, (4) promotion of sports through community centers (halk evleri) and related correspondence, and (5) areas allocated to sports. The activities of the GDPT during the Second World War were numerically analyzed. Data were collected from the Presidency Republican Archive Documents, Memorandum Diary of the Grand National Assembly of Turkey, journal on laws, Official Gazette of the Republic of Turkey, and periodicals published during the Second World War. The study focuses on competitions between Turkey and foreign countries during the war and determines the developments in sports in Turkey and makes explanations about them. The results are as follows: Although the Turkish economy was in dire straits during the Second World War, the GDPT was regularly funded every year, resulting in the development of sports and an increase in investments in sports in Turkey. The second important step towards the development of sports in Turkey was national and international sporting events, activities of community centers. Moreover, World War II led to the linking of military activities with sports, and the understanding of “a sound mind in a sound body” became the dominant discourse in Turkey. Consequently, Turkey attached more and more importance to sports and physical activities and focused on turning the youth into a physically and mentally healthy generation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YURTOĞLU, N. (2022). İkinci Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye’de Beden Eğitimi ve Spor (1939-1945). Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: 38 - Sayı: 105, 179–224. https://ajindex.com/articles/415503

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. “10. Balkan Oyunları”, Cumhuriyet, 9 Ekim 1939, No: 5536, s.1, 6. “11. Balkan Oyunları Dün Muvaffakiyetle Neticelendi”, Vakit, 7 Ekim 1940, No: 8170, s.6. “12. Balkan Kongresi”, Tasviri Efkâr, 8 Ekim 1940, No: 4509, s.4. “12. Balkan Kongresinin Bugünkü Celsesi Münakaşalı Geçti”, En Son Dakika, 7 Ekim 1940, No: 399, s.1-2. 1959
  2. İstatistik Yıllığı, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Yayın No: 380, Ankara 1959. Açık Hava Spor Alanları Krokileri ve İzahı, CHP Genel Sekreterliği, Ankara 1945.
  3. Akgül, L. Hilal, “Cumhuriyet Dönemi Spor Adamlarından: Burhan Felek”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C 17, S 49, Yıl: 2001, s.203-236. “Altı Bölge Sporcuları Adana’da Karşılaşacak”, Türksözü, 19 Eylül 1940, No: 4836, s.2. “Ankara’da Mühim Spor Temasları Oldu; Edirne Bölgesi Atıcılıkta Birinciliği Kazandı”, Anadolu, 15 Eylül 1941, No: 8650, s.4. “Ankara’daki Maç”, Son Telgraf, 30 Kasım 1941, No: 1699, s.4. “Ankara-İstanbul Boks Müsabakaları Dün 19 Mayıs Stadında Yapıldı”, Ulus, 15 Eylül 1941, s.5. Aşeni, Ahmet Fetgeri, “Serbest Güreş Bize Avrupa’dan Gelmemiştir”, Türkiye Spor Ansiklopedisi, C 1, S 2, 28 Şubat 1943, s.8-9,31. Aşeni, Ahmet Fetgeri, “Türk’ün Öz Malı Bu Spordan İki Usül”, Türkiye Spor Ansiklopedisi, C 1, S 1, 31 Ocak 1943, s.6-7.
  4. Atabeyoğlu, Cem, “Tanzimat’tan Cumhuriyete Spor”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, Haz. Murat Belge, Fahri Aral, C 6, İletişim Yayınları, İstanbul 1985, s.1474-1518. “Atatürk Ankara Halkevinde”, Ulus, 10 Mart 1938, s.1. Atatürk’ün Sırdaşı Kılıç Ali’nin Anıları, Der. Hulusi Turgut, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 20. Basım, İstanbul 2017. “Atletlerimiz Atina’ya Hareket Ettiler”, Son Posta, 30 Eylül 1939, No: 3295, s.9. Ayerdem, Ali Hikmet, “Sporun Ehemmiyeti”, Türk Spor Kurumu Dergisi (1936-1938)
  5. Seçilmiş Spor Makaleleri, Haz. Suat Karaküçük, Ankara 1992, s.2-6.
  6. Baba, Nüzhet, “Bir Beden Terbiyesi Enstitüsü Esasları”, Ülkü, C 16, S 92, Ekim 1940, s.123. “Balkan Oyunları Bitti”, Tan, 9 Ekim 1939, No: 1806, s.1. “Balkan Oyunları”, Akşam, 30 Eylül 1939, No: 7523, s.9. “Balkan Oyunları”, Yenigün, 9 Ekim 1939, No: 2300, s.2. “Balkan Oyunlarına Atina’da Devam Ediliyor”, Ulus, 9 Ekim 1939, s.5. “Balkan Oyunlarında Takımımızın Aldığı Teknik Dereceler”, Tan, 9 Ekim 1939, No: 1806, s.6. “Başvekilimizin Değerli Nutku”, Cumhuriyet İzcileri Spor ve Gençlik Mecmuası, S 18, Yıl: 2, 28 Şubat 1941, s.1. “Beden Terbiyesi Kanunu Hükümleri Tatbik Ediliyor”, Türkdili, 10 Ekim 1939, No: 2503, s.2. “Beden