Dergiler / International Journal of Social Sciences and Education Research / 2017 / Cilt: 3 - Sayı: 5 S

Yakın ilişkilerde üst biliş işlevleri ve kişilik yapıları

Metacognitive functions and personality types in close relationships

Sayfa
1683–1699
Yayın Tarihi
2017-09-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonucunda; “kaygılı yakın ilişki” ile üst biliş işlevleri alt boyutlarından “olumlu inançlar” ile “kontrol edilemezlik ve tehlike”, kişilik yapısı olarak “duygusal dengesizlik”, “dışadönüklük” ve “içedönüklük” pozitif yönlü ve anlamlı, kişilik yapısı olarak “gelişime açıklık” ise negatif yönlü ve anlamlı olarak ilişkili tespit edilmiştir. “Kaçıngan yakın ilişki” ile üstbiliş işlevleri alt boyutlarından “kontrol edilemezlik ve tehlike”, kişilik yapısı olarak “içedönüklük” ve “duygusal dengesizlik” pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki sergilemiştir. “Güvenli yakın ilişki” ile üstbiliş işlevleri alt boyutlarından “kontrol edilemezlik ve tehlike” pozitif, “bilişsel farkındanlık” negatif; kişilik yapısı olarak “yumuşakbaşlılık” ve “dışadönüklük” negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kişiler arası yakın ilişkilerde bireyin üstbiliş işlevleri ve kişilik yapısı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan bu çalışmanın örneklemi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde değişik bölümler ve sınıflarda öğrenim görmekte olan 199 kız ve 201 erkek olmak üzere toplam 400 üniversite öğrencisinden toplanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma verileri “Uluslararası Kişilik Envanteri Kısa Formu” ile “Yakın İlişkiler Yaşantılar Envanteri ” ve “Üst Biliş Ölçeği” kullanılarak toplanmış ve veriler SPSS 23.0 paket programı ile Tanımlayıcı İstatistiksel Metotlar (Frekans, Yüzde, Ortalama, Standart sapma) ve Lineer Regresyon analizi ile çözümlenmiş, sonuçlar % 95 güven aralığında, p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonucunda; “kaygılı yakın ilişki” ile üst biliş işlevleri alt boyutlarından “olumlu inançlar” ile “kontrol edilemezlik ve tehlike”, kişilik yapısı olarak “duygusal dengesizlik”, “dışadönüklük” ve “içedönüklük” pozitif yönlü ve anlamlı, kişilik yapısı olarak “gelişime açıklık” ise negatif yönlü ve anlamlı olarak ilişkili tespit edilmiştir. “Kaçıngan yakın ilişki” ile üstbiliş işlevleri alt boyutlarından “kontrol edilemezlik ve tehlike”, kişilik yapısı olarak “içedönüklük” ve “duygusal dengesizlik” pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki sergilemiştir. “Güvenli yakın ilişki” ile üstbiliş işlevleri alt boyutlarından “kontrol edilemezlik ve tehlike” pozitif, “bilişsel farkındanlık” negatif; kişilik yapısı olarak “yumuşakbaşlılık” ve “dışadönüklük” negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yakın İlişki Biçimleri · Kişilik Yapısı · Üstbiliş İşlevleri

Özet

Kişiler arası yakın ilişkilerde bireyin üstbiliş işlevleri ve kişilik yapısı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan bu çalışmanın örneklemi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde değişik bölümler ve sınıflarda öğrenim görmekte olan 199 kız ve 201 erkek olmak üzere toplam 400 üniversite öğrencisinden toplanmıştır. Araştırma verileri “Uluslararası Kişilik Envanteri Kısa Formu” ile “Yakın İlişkiler Yaşantılar Envanteri ” ve “Üst Biliş Ölçeği” kullanılarak toplanmış ve veriler SPSS 23.0 paket programı ile Tanımlayıcı İstatistiksel Metotlar (Frekans, Yüzde, Ortalama, Standart sapma) ve Lineer Regresyon analizi ile çözümlenmiş, sonuçlar % 95 güven aralığında, p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda; “kaygılı yakın ilişki” ile üst biliş işlevleri alt boyutlarından “olumlu inançlar” ile “kontrol edilemezlik ve tehlike”, kişilik yapısı olarak “duygusal dengesizlik”, “dışadönüklük” ve “içedönüklük” pozitif yönlü ve anlamlı, kişilik yapısı olarak “gelişime açıklık” ise negatif yönlü ve anlamlı olarak ilişkili tespit edilmiştir. “Kaçıngan yakın ilişki” ile üstbiliş işlevleri alt boyutlarından “kontrol edilemezlik ve tehlike”, kişilik yapısı olarak “içedönüklük” ve “duygusal dengesizlik” pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki sergilemiştir. “Güvenli yakın ilişki” ile üstbiliş işlevleri alt boyutlarından “kontrol edilemezlik ve tehlike” pozitif, “bilişsel farkındanlık” negatif; kişilik yapısı olarak “yumuşakbaşlılık” ve “dışadönüklük” negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır.

Abstract

The aim of the study is to examine the relationship between metacognitive functions and the personality structure, and the study was conducted with 199 female and 201 male in total 400 students from İstanbul Gelişim University Faculty of Fine Arts from different majors and classes. Research data were collected using “Internationel Personality Inventory Short Version”, “Experiences in Close Relationships” and “Metacognition Questionnaire”, and the data were analyzed by SPSS 23.0 packet program using Descriptive Statistical Methods (Frequency, Percentage, Mean, Standard Deviation) and Linear Regression analysis and the results were evaluated at 95% confidence interval and p <0.05 significance level. As result of the research following were found; “anxious close relationship” was possitively correlated with “positive beliefs about worry” and “negative beliefs about the controllability of thoughts and corresponding danger“ metacognitive subdimesions and possiively correlated with “extraversion”, “emotional instability” and “introversion” peronality traits and negatively correlated with “open to experience” personlity trait. “Avoidant close relationship” was possitively correlated with “negative beliefs about the controllability of thoughts and corresponding danger “ metacognition subdimension and; “interversion” and “emotinal imbalance” personality traits. “Secure close relationship” was possitively correlated with “negative beliefs about the controllability of thoughts and corresponding danger” metacognition subdimension and negatively correlated with “cognitive self-consciousness” metacognition subdimension and “agreeableness” and “extraversion” personality traits.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ALTINTAŞ, M., DURMAZ, E., ÇİFTÇİ, F. (2017). Yakın ilişkilerde üst biliş işlevleri ve kişilik yapıları. International Journal of Social Sciences and Education Research, Cilt: 3 - Sayı: 5 S, 1683–1699. https://ajindex.com/articles/414836

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Arbona, C. ve Power, T.G.(2003). Parental attachment and self- esteem and antisocial behaviors among african american, european american and mexican american adolescents. Journal of Counseling Psychology, 50(1), 40- 51. Aronson, E., Wilson, T. D ve Akert, R.M. (2012).
  2. Sosyal Psikoloji, Kaknüs Yayınları,
  3. İstanbul.
  4. Bartholomew, K. ve Horowitz, L.M. (1991). Attachment styles among young adults: A test of a four-category model. J Pers Soc Psychol, 61:226-244.
  5. Bowlby J.(1969). Attachment and loss: Vol.1. Attachment. New York: Basic Books. Butler, G. ve McManus, F. (1998). Psychology: A Very Short Introduction. Oxford University Pres. Collins, N.L. ve Feeney, B.C. (2004). Working models of attachment shape perceptions of social support: Evidence from experimental and observational studies. Journal of Personality And Social Psychology, 87(3): 363-383.
  6. Crick, F. (2000). Şaşırtan varsayım (Çev. Sabit Say). Tübitak Yayınları,
  7. Ankara.
  8. Demirkan, S. (2006). Özel Sektördeki Yöneticilerin ve Çalışanların Bağlanma Stilleri, Kontrol Odağı, İş Doyumu ve Beş Faktör Kişilik Özelliklerinin Araştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi.
  9. Dunlosky, E. ve Metcalfe, D. (2009).
  10. Metacognition. SAGE Publications, USA. Eryılmaz, A. ve Ercan, L. (2010). Beliren Yetişkinlikte Romantik Yakınlığı Başlatma:Yakınlığa Karşı Yalıtılmışlık mı?. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4 (34), 119-127.
  11. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906-911.
  12. Göçener, D. (2010). Üniversite Öğrencilerinin Güvenli Bağlanma Düzeyleri İle Kişilerarası İlişki Tarzları Arasındaki İlişkiler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji (Sosyal Psikoloji) Anabilim Dalı, Ankara.
  13. Greenwald, J. (1999). Bağımlılık mı? Bağlılık mı? Zehirleyici İlişkilerden Besleyici İlişkilere. (1). (Z. Yıldırımoğlu, Çev.). Kuraldışı, İstanbul.
  14. Hamarta, E. (2002). Bağlanma Teorisi ve Yetişkin İlişkilerinde Bağlanma, Eğitime Yeni Bakışlar-I, (Ed.) A.M. Sünbül. Ankara:
  15. Mikro. Howes, C. ve Ritchie, S. (2002). A Matter of Trust: Connecting Teachers and Learners in the Early Childhood Classrooms. Teachers College Press,
  16. New York. Jones, S.M. (2005). Attachment style differences and similarities in evaluations of affective communication skills and person-centered comforting messages. Western Journal of Communication, 69:233-249.
  17. Karakelle, S. ve Saraç, S. (2010). Üst B