Dergiler / Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi / 2021 / Cilt: 10 - Sayı: 2

TÜRKLERDE HİTABET: ORHUN YAZITLARI, DİVANU LUGAT-İT TÜRK VE NUTUK

Sayfa
413–431
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hitabetin sahip olması gereken altı özellik adı geçen üç eserde taranmış, elde edilen bulgular karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hitabet, tarihin eski dönemlerinden bu zamana toplumları etkisi altına alan ve onları istenilen yöne sevk eden bir edebî tür olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buradan yola çıkarak çalışmanın amacı Orhun Yazıtları, Divanu Lugat-it Türk ve Nutuk adlı eserleri hitabet özellikleri açısından karşılaştırıp değerlendirmektir.
💡
Sonuç & Katkı:Hitabetin sahip olması gereken altı özellik adı geçen üç eserde taranmış, elde edilen bulgular karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Divanu Lugat-it Türk · Nutuk · Orhun Yazıtları

Özet

Hitabet, tarihin eski dönemlerinden bu zamana toplumları etkisi altına alan ve onları istenilen yöne sevk eden bir edebî tür olmuştur. Türk tarihine de bakıldığında kültüre ait ilk yazılı metinlerden bu yana hitabet; toplumsal yapılanma, dayanışma, dikkat çekme, uyarma, bilgilendirme gibi amaçlarla tercih edilmiştir. Buradan yola çıkarak çalışmanın amacı Orhun Yazıtları, Divanu Lugat-it Türk ve Nutuk adlı eserleri hitabet özellikleri açısından karşılaştırıp değerlendirmektir. Araştırmada betimsel yöntem izlenmiş olup tarama tekniğine başvurulmuştur. Hitabet tekniğinin özellikleri çeşitli kaynaklardan yararlanılarak, üç alan uzmanının da görüşü alınıp oluşturulmuştur. Veri toplamada Orhun Yazıtları, Divanu Lugat-it Türk ve Nutuk adlı eserler kaynaklık etmiştir. Hitabetin sahip olması gereken altı özellik adı geçen üç eserde taranmış, elde edilen bulgular karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır. Orhun Yazıtları ve Nutuk’un birer hitabet türü eser olduğu, Divanu Lugat-it Türk’ün de hitabet özellikleri taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZEN, Ş., BATUR, Z. (2021). TÜRKLERDE HİTABET: ORHUN YAZITLARI, DİVANU LUGAT-İT TÜRK VE NUTUK. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 2, 413–431. https://ajindex.com/articles/413469

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Adıgüzel, Y. (2010). Kaşgarlı Mahmut’un Türkçe öğretim yöntemi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 27, 27-35.
  2. Akay, N. (2006). Orhun Abideleri üzerine bir sentaks çalışması. Doktora tezi. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi.
  3. Akgün, Ö. K., Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Demirel, F.ve Karadeniz, Ş. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara:
  4. Pegem Akademi. Aksu, R. (2016). Yabancılara Türkçe öğretimi için hazırlanan Türkçe sözlüklerde metod: Divânü Lügâti’t-Türk ve Bulgâtü’l-Müştak örneği. Aydın Tömer Dil Dergisi, 1(2), 41-54.
  5. Aktan, B. (2010). Dîvânu Lügâti’t-Türk’ün söz varlığında yer alan ikilemeler. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 28, 1-12.
  6. Alaranta, T. (2008). Mustafa Kemal Atatürk’s six‐day speech of 1927: defining the official historical view of the foundation of the Turkish republic. Turkish Studies, 9(1), 115-129.
  7. Altan, A. (2015). Orhun Abideleri’ndeki liderlik ve yönetim anlayışının değerlendirilmesi. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 49, 305-317.
  8. Altın, K. Y. (2019). İşlevleri açısından Türk kültüründe sağaltma: Divanü Lügat-it Türk’ten günümüze. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 114-133.
  9. Altunbay, M. (2013).
  10. Gıyasettin Aytaş, Orhun Abideleri ve Şemsettin Sami, Akçağ Yayınları, Ankara, 2011. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(2), 84-87.
  11. Alyılmaz, C. (2000). Bilge Tonyukuk yazıtları üzerine birkaç düzeltme. Türk Dilleri Araştırmaları, 10, 103-112.
  12. Alyılmaz, C. (2005). Orhun yazıtlarının bugünkü durumu. Ankara:
  13. Kurmay Yayınevi.
  14. Arı, K. (1992).
  15. Taha Parla, Türkiye’de siyasal kültürün resmi kaynakları. C I: Atatürk’ün Nutuk’u. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 1(2), 377-388.
  16. Arslan, A. ve Orhan, S. (2013). Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’nde geçen sıfatların metnin anlamsal yönüne etkisi üzerine bir inceleme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 77-85.
  17. Atlı, S. (2019). Dîvânu Lugâti’t-Türk’teki atasözleri üzerine yapılan bir çalışma: Abdülahad Nûrî ve “Atalar Sözü”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(3), 2243-2279.
  18. Aydın, A. (2017). Köktürk Abideleri’nde “+Da” ekinin kullanılış şekilleri, cümlelerdeki durumları ve fonksiyon yükleri. Türük Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(9), 1-21.
  19. Aydoğdu, Ö. (2009). Divanü Lûgati’t-Türk’te geçen Türk boyları ve boylara ait dil özellikleri. Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, 1(1), 55- 81. Aytaş, G. (2017). Şemseddin Sami’nin Orhun Abideleri’nde sözlük oluşturma tekni