KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi / 2026 / Cilt: 42 Sayı: 2

Altın Madeni Projelerinin Özellikleri Yerel Toplulukların Direniş Düzeyini Nasıl Etkiler? Karşılaştırmalı Bir Araştırma

How do the Characteristics of Gold Mining Projects Affect the Level of Resistance among Local Communities? A Comparative Study

Şükrü Özen(İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3618-3171
Hayriye Özen(İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5476-176X
Sayfa
493–524
Yayın Tarihi
2022-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmamız, ilgili literatüre bir yandan maden projelerinin özelliklerini direniş düzeyiyle ilişkilendiren yeni bir teorik çerçeve sunarak, diğer yandan maden şirketinin menşei, madenin şirket için değeri ve madenin topoğrafik konumu gibi literatürde değinilmeyen proje özelliklerinin de çatışan söylemlerde yer alarak direniş düzeyini etkilediğini göstererek katkıda bulunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Türkiye’deki altın madeni projelerinin özelliklerinin yerel toplulukların madene karşı direniş düzeyini nasıl etkilediğini araştırmayı amaçlamaktayız.
📊
Temel Bulgular & Veri:Maden projelerinin nesnel bir şekilde gözlemlenebilir özelliklerinin direniş düzeyini doğrudan etkilediğini iddia eden nesnelci anlayışın egemen olduğu mevcut literatürün aksine, post-yapısalcı bir perspektiften nesnel özelliklerin ancak maden karşıtı ve yanlısı söylemde kurulduğu biçimiyle direnişi etkileyebileceğini iddia etmekteyiz.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmamız, ilgili literatüre bir yandan maden projelerinin özelliklerini direniş düzeyiyle ilişkilendiren yeni bir teorik çerçeve sunarak, diğer yandan maden şirketinin menşei, madenin şirket için değeri ve madenin topoğrafik konumu gibi literatürde değinilmeyen proje özelliklerinin de çatışan söylemlerde yer alarak direniş düzeyini etkilediğini göstererek katkıda bulunmaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2010 Verileri
⚙️Değişkenler:Protesto hareket · Yerel direniş · Altın madenciliği

Özet

Bu çalışmada, Türkiye’deki altın madeni projelerinin özelliklerinin yerel toplulukların madene karşı direniş düzeyini nasıl etkilediğini araştırmayı amaçlamaktayız. Maden projelerinin nesnel bir şekilde gözlemlenebilir özelliklerinin direniş düzeyini doğrudan etkilediğini iddia eden nesnelci anlayışın egemen olduğu mevcut literatürün aksine, post-yapısalcı bir perspektiften nesnel özelliklerin ancak maden karşıtı ve yanlısı söylemde kurulduğu biçimiyle direnişi etkileyebileceğini iddia etmekteyiz. Bu doğrultuda, Artvin-Cerrattepe, Eşme-Kışladağ, Menderes-Efemçukuru ve İliç-Çöpler projelerinin 1994-2010 yılları arasında sahip oldukları özellikleri, hem maden yanlısı ve karşıtı grupların söylemleriyle hem de direniş düzeyleriyle ilişkilendirerek karşılaştırmaktayız. Bu karşılaştırmalı analiz sonucunda, projelerin özelliklerinden maden şirketinin menşei, üretim sürecinde siyanür kullanımı, madenin şirket için değeri, yerleşim yerlerine mesafesi, topoğrafik konumu, madenden etkilenen yöre halkının gelir düzeyinin, yöre halkının madene karşı direnişini hem protesto söylemi hem de maden yanlısı söylem aracılığıyla etkilediğini gösteriyoruz. Diğer yandan madenin türü, ocak türü ve tenör gibi özelliklerinin direnişle ilişkilerinin olmadığını ortaya koyuyoruz. Çalışmamız, ilgili literatüre bir yandan maden projelerinin özelliklerini direniş düzeyiyle ilişkilendiren yeni bir teorik çerçeve sunarak, diğer yandan maden şirketinin menşei, madenin şirket için değeri ve madenin topoğrafik konumu gibi literatürde değinilmeyen proje özelliklerinin de çatışan söylemlerde yer alarak direniş düzeyini etkilediğini göstererek katkıda bulunmaktadır.

Abstract

In this study, we aim to understand how the factors associated with gold mining projects affect the level of resistance of local communities against gold mining. Unlike previous research that claimed that the objectively observable features of mining projects directly affect the level of resistance, we argue from a post-structuralist perspective that objective features can affect resistance only as they are articulated in anti-mining and pro-mining discourses. Based on this premise, we compare the features of the Artvin-Cerrattepe, Eşme-Kışladağ, Menderes-Efemçukuru and İliç-Çöpler projects between 1994 and 2010 by associating them with anti-mining and pro-mining discourses as well as resistance levels. Our comparison shows that the features of projects, such as the mining company’s country of origin, the use of cyanide, the value of the mine for the company, the proximity of the mining site to settlement areas, its topographic location, and the income level of locals that the mining site directly impacts, affect the level of resistance only through the meanings that they take in the anti-mining and pro-mining discourses. Our study also reveals that the resistance level is unrelated to the kind of mineral, mining quarry, or grade. Our study contributes to the relevant literature by offering both a theoretical framework that relates the characteristics of mining projects to the level of local resistance in a novel way, as well as three influential project characteristics neglected in the literature – the mining company’s country of origin, the value of the mine for the company, and the mining site’s topographic location.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özen, Ş., Özen, H. (2022). Altın Madeni Projelerinin Özellikleri Yerel Toplulukların Direniş Düzeyini Nasıl Etkiler? Karşılaştırmalı Bir Araştırma. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Cilt: 42 Sayı: 2, 493–524. https://doi.org/10.26650/SJ.2022.42.2.0061

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Akdemir, Ö. (2011). Anadolu’nun ‘altın’daki tehlike: Kışladağ’a ağıt. Evrensel Basım Yayın. google scholar
  2. Altın Madencileri Derneği. (2009). Türkiye’de altın madenciliğini engellemeye yönelik asılsız iddialar ve gerçekler. http://altinmadencileri.org.tr/wp-content/uploads/2015/07/asilsiz_iddialar_mail_ sirali.pdf google scholar
  3. Arellano-Yanguas, J. (2012). Mining and conflict in Peru: Sowing the minerals, reaping a hail of stones. In A. Bebbington (Eds.), Social conflict, economic development, and extractive industry: Evidence from South America (pp. 89-111). Routledge. google scholar
  4. Arsel, M. (2005). The Bergama imbroglio. In F. Adaman & M. Arsel (Eds.), Environmentalism in Turkey: Between democracy and development (pp. 263- 292). Ashgate. google scholar
  5. Bebbington, A., Hinojosa, L., Bebbington, D. H., Burneo, M. L., & Warnaars, Z. (2008). Contention and ambiguity: Mining and the possibilities of development. Development and Change, 39(6), 887-914. https://doi.org/10.1111/j.1467-7660.2008.00517.x google scholar
  6. Çoban, A. (2004). Community-based ecological resistance: The Bergama movement in Turkey. Environmental Politics, 13(2), 438-460. https://doi.org/10.1080/0964401042000209658 google scholar
  7. Conde, M., & Le Billon, P. (2017). Why do some communities resist mining projects while others do not? The Extractive Industries and Society, 4(3), 681-697. https://doi.org/10.1016/j. exis.2017.04.009 google scholar
  8. della Porta, D., & Andretta, M. (2002). Changing forms of environmentalism in Italy: The protest campaign against the high-speed railway system. Mobilization, 7(1), 59-77. google scholar
  9. della Porta, D., & Diani, M. (1999). Social movements: An Introduction.Blackwell. google scholar
  10. della Porta, D., & Rucht, D. (2002). The dynamics of environmental campaigns. Mobilization, 7(1), 1-14. google scholar
  11. Eisenhardt, K. M. (1989). Building theories from case study research. Academy of Management Review, 14(4), 532-550. https://doi.org/10.2307/258557 google scholar
  12. Eisenhardt K. M., & Graebner M. E. (2007). Theory building from cases: Opportunities and challenges. Academy of Management Journal, 50(1), 25-32. https://doi.org/10.5465/ amj.2007.24160888 google scholar
  13. Foucault, M. (1972). The archaeology of knowledge. Tavistock. google scholar
  14. Jenkins, H., & Yakovleva, N. (2006). Corporate social responsibility in the mining industry: Exploring trends in social and environmental disclosure. Journal of Cleaner Production, 14(3-4), 271-284. google scholar
  15. Laclau, E. (1990). New reflections on the revolution of our time.Verso. google scholar
  16. Laclau, E. (2004). Glimpsing the future. In S. Crtichley, & O. Marchart (Eds.), Laclau: A critical reader (pp. 279-328). Routledge. google scholar
  17. Laclau, E., & Mouffe, C. (1985). Hegemony and socialist strategy: Towards a radical democratic politics.Verso. google scholar
  18. Mannarini, T., Roccato, M., Fedi, A., & Rovere, A. (2009). Six factors fostering protest: Predicting participation in locally unwanted land uses movements. Political Psychology, 30(6), 895-920. google scholar
  19. Martinez Alier, J. (2003). The environmentalism of the poor: A study of ecological conflicts and valuation. Edward Elgar Publishing. google scholar
  20. McAdam, D. (1982). Political process and the development of black insurgency 1930-1970. University of Chicago Press. google scholar
  21. McAdam, D. (1996). Conceptual origins, current problems, future directions. In D. McAdam, J. McCarthy & M. Zald (Eds.), Comparative perspectives on social movements (pp. 23-40). Cambridge University Press. google scholar
  22. Melucci, A. (1996). Challenging codes: Collective action in the information age. Cambridge University Press. google scholar
  23. Neuman, W. L. (2014). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches(7th eds.). Pearson. google scholar
  24. Öncü, A., & Koçan, G. (2001).Democratic citizenship movements in the context of multilayered governance: The case of the Bergama movement. New Perspectives on Turkey, 26, 29-57. google scholar
  25. Özen, H. (2009). Located locally, disseminated nationally: The Bergama struggle. Environmental Politics, 18(3), 408-423. google scholar
  26. Özen, H., & Özen, Ş. (2011a). Interactions in and between strategic action fields: A comparative analysis of two environmental conflicts in the gold-mining field in Turkey. Organization & Environment, 24(4), 343-363. google scholar
  27. Özen, H., & Özen, Ş. (2011b). Toplumsal hareket ve örgüt kuramları açısından Türkiye’de altın madenciliği alanındaki çatışmaların incelenmesi. TÜBİTAK 1001 Projesi Raporu, SOBAG Proje No: 109K143. google scholar
  28. Özen, H., & Özen, Ş. (2017). What makes locals protesters? A discursive analysis of two cases in gold-mining industry in Turkey. World Development, 90, 256-268. google scholar
  29. Özen, H., & Özen, Ş. (2018). What comes after repression? The hegemonic contestation in the gold-mining field in Turkey. Geoforum, 88(1), 1-9. google scholar
  30. Özen, Ş., & Özen, H. (2009). Peasants against MNCs and the state: The role of Bergama struggle in the institutional change of the gold mining field in Turkey. Organization, 16(4), 547-573. google scholar
  31. Rootes, C. (2007). Acting locally: The character contexts and significance of local environmental mobilisations. Environmental Politics, 16(5), 722-741. google scholar
  32. Rowley, T. J., & Moldoveanu, M. (2003). When will stakeholder groups act? An interest- and identity-based model of stakeholder group mobilization. Academy Management Review, 28(2), 204-219. google scholar
  33. Sakaryalı, M. (2011). Kışladağ’dan mektup var. Yeni İnsan Yayınevi. google scholar
  34. Shriver, T. E., & Kennedy, D. K. (2005). Contested environmental hazards and conflict over relocation. Rural Sociology, 70(4), 491-513. google scholar
  35. Sharma, S., & Vredenburg, H. (1998). Proactive corporate environmental strategy and the development of competitively valuable organizational capabilities. Strategic Management Journal, 19, 729-753. google scholar
  36. Strauss, A., & Corbin, J. M. (1990). Basics of qualitative research: Grounded theory, procedures and techniques. Sage. google scholar
  37. Tarrow, S. (1998). Power in movement: Social movement and contentious politics. Cambridge University Press. google scholar
  38. Tilly, C. (2004). Social movements, 1768-2004. Paradigm Publishers. google scholar
  39. Urkidi, L., & Walter, M. (2011). Dimensions of environmental justice in anti-gold mining movements in Latin America. Geoforum, 42(6), 683-695. google scholar
  40. Yaşın, Z. T. (2019). Contextualizing the rise of environmental movements in Turkey: Two instances of anti-gold mining resistance. In O. İnal & E. Turhan (Eds.), Transforming socio-Natures in Turkey (pp. 137-216). Routledge. google scholar
  41. Yin, R. K. (2003). Case study research: Design and methods. Sage. google scholar