Dergiler / Türk Dünyası Araştırmaları / 2022 / Cilt: 130 - Sayı: 257

ŞEYBÂNÎLERİN KURULUŞUNDA ÇEVRE DEVLETLERLE MÜCADELELERİ

Establishing The State Of The Shaybanis

Sayfa
287–308
Yayın Tarihi
2022-04-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Şeybânî Han devletini kurarken kendi devletini kurduğu toprakların üzerindeki devletlere karşı tutum ve hareket anlayışı üzerinde de durulmuş olup, “devletinin başkentinin atının üzeri olan” bu cesur komutanın devletini kurduğu dönemin siyasî yapısının üzerinde de durulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:X-XI/XVI yüzyıla damgasını vuran; Aşağı Türkistan, Fergana, Endicân, Kâşgar ve Hârezm’in hâkimiyetini elinde bulunduran; Türkistân, Hindistân, İran topraklarına kadar ilerleyen Şeybâniler Türk târihinin çok önemli bir dönemine tanıklık etmelerine rağmen yeterli ilgiyi görememişlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada Şeybâniler Hânlığı’nın ilk hükümdarı olup “fetihlerin babası” unvanlı Muhammed Şeybânî Hân’ın saltanatının kuruluşuna ve Safevîlerle yaşadığı sorunlara değinilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Şeybânî Han devletini kurarken kendi devletini kurduğu toprakların üzerindeki devletlere karşı tutum ve hareket anlayışı üzerinde de durulmuş olup, “devletinin başkentinin atının üzeri olan” bu cesur komutanın devletini kurduğu dönemin siyasî yapısının üzerinde de durulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Özbek · Şeybânî Hân · Kazak

Özet

X-XI/XVI yüzyıla damgasını vuran; Aşağı Türkistan, Fergana, Endicân, Kâşgar ve Hârezm’in hâkimiyetini elinde bulunduran; Türkistân, Hindistân, İran topraklarına kadar ilerleyen Şeybâniler Türk târihinin çok önemli bir dönemine tanıklık etmelerine rağmen yeterli ilgiyi görememişlerdir. Bu çalışmada Şeybâniler Hânlığı’nın ilk hükümdarı olup “fetihlerin babası” unvanlı Muhammed Şeybânî Hân’ın saltanatının kuruluşuna ve Safevîlerle yaşadığı sorunlara değinilmiştir. Şeybânî Han devletini kurarken kendi devletini kurduğu toprakların üzerindeki devletlere karşı tutum ve hareket anlayışı üzerinde de durulmuş olup, “devletinin başkentinin atının üzeri olan” bu cesur komutanın devletini kurduğu dönemin siyasî yapısının üzerinde de durulmuştur.

Abstract

The Shaybanids, who ruled Transoxiana, Fergana, Endican, Kashgar and Khwarezm and advanced to the lands of Turkistan, India and Iran and who left its mark on the X-XI/XVI centuries, did not receive enough attention although they witnessed a very important period in the Turkish history. In this study, we covered the establishment of the reign of Muhammad Shaybani Khan, the first ruler of the Shaybani Khanate and the “father of conquests”, and the issues he experienced with the Safavids. This study also covers the understanding of his attitude and actions towards the states he founded his own state in, during establishing the Shaybani Khanate, as well as the political structure of the period when this brave commander “who is on top of the horse of the capital of the state” established his state.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇELİK, R. (2022). ŞEYBÂNÎLERİN KURULUŞUNDA ÇEVRE DEVLETLERLE MÜCADELELERİ. Türk Dünyası Araştırmaları, Cilt: 130 - Sayı: 257, 287–308. https://ajindex.com/articles/401201

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. AKA, İsmail: “Tîmûrlular”, DİA, C. XXXXI, İstanbul, 2012.
  2. ALPARGU, Mehmet: “Türkistân Hanlıkları, Özbekler ve Özbek Hanlıkları, Terimler ve Özbeklerin Menşei”, Türkler, C. VIII, Ankara, 2002, s. 557-605.s. 557-605.
  3. ALPARGU, Mehmet: “Türkistân Hanlıkları, Özbekler ve Özbek Hanlıkları, Terimler ve Özbeklerin Menşei”, Türkler, C. VIII, Ankara, 2002.
  4. ALPARSLAN, Hamid Algar ve Ali: “Hüseyin Baykara”, DİA, C. XVIII, İstanbul, 1988, s. 530-532.
  5. BARTHOLD, W.: İslâm Medeniyeti Târihi, Müt. M. Fuat Köprülü, 6. Bs., Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1984.
  6. BUDAK, Mustafa: “Ebü’l-Hayr Hân”, DİA, C. X, İstanbul, 1994, s. 325-326. BUHÂRÎ, Hâce Bahâuddin Hasan Nisâri-yi: Müzekkir-i Ahbâb, Tashih: Seyyîd Muhammed Fazlullâh, Delhî, Hindistan Eğitim Bakanlığı yardımıyla Dâiretu’l Me‘ârif-i Osmânî Haydarabâd, 1969. CÜVEYNÎ, Alâuddîn Atâulmülk b. Bahâuddin Muhammed: Târîh-i Cihânguşâ, Thk. Muhammed Kazvînî, Tahran, Müessese-i İntişârât-i Nigâh, Tahran 1391. DİHHUDÂ, Mirzâ ‘Ali Ekber: (نسف) “Nesef” maddesi, Lügatnâme,, C. XIV, Haz. Muhammed Mûin ve Seyyid Ca‘fer Şehîdî, Tahran, Müessese-i Lügatnâme-i Dihhudâ, Müessese-i İntişârât ve çap-i danişgâh-i Tahran, 1377. DUĞLAT, Mirzâ Muhammed Haydar: Târîh-i Reşîdî, Araş. Abbâskulî Gaffârî Ferd, Merkez-i Pejûhişî Mîrâs-i Mektûb, Tahran, 1383. EFENDİYEV, Oktay: “Sultân II. Bayezid ve Şâh İsmâil”, XIII. Türk Târih Kongresi, C. III/1. Kısım, Ankara, TTK Yayınları, 2002, s. 89-95.
  7. GÜNDÜZ, Tufan: “Safevîler”, DİA, C. XXXV, İstanbul, 2008, s. 457-459. HAMEDÂNÎ, Reşîdüddîn Fazlullah-i: Câmiu’t-Tevârîh, Thk. Muhammed Rûşen, Tahran, İntişârât-ı Mîrâs-ı Mektûb, Tahran, 1387. HAMEVÎ, Ebû Abdillâh Şihâbüddîn Yâkūt b. Abdillâh el-Hamevî el-Bağdâdî er-Rûmî: Mu‘cemü’l-Büldân, C. I, Beyrut, Dar-u Sadr, 1977. HÂNDMÎR, Gıyâsüddîn b. Hâce Hümâmiddîn Hüseynî: Düstûrü’l-Vüzerâ’: Şâmil-i Ahvâl-i Vuzerâ-i İslâm tâ İnkırâz-i Teymûriyân 914, Haz. Sa‘id Nefisî, Tahran, İntişârât-i İkbâl, 1355. HÂNDMÎR, Gıyâsüddîn b. Hâce Hümâmiddîn Hüseynî: Târîh-i Habîbü’s-Siyer fî Ahbâr-ı Efrâd-i Beşer, Haz. Celâleddîn Hümâyî, C. III, IV 4. Bs., Tahran, İntişârât-ı Hayyâm, 1380. HEREVÎ, Emîr Sadreddîn Sultân İrahim Emînî: Fütûhât-i Şâhî Târîh-i Safevî ez Âğâz tâ Sâl-i 920 H/K, Haz. Muhammed Rızâ Nesîrî, Tahran, Encümen-i Âsâr ve Mefâhir-i Ferhengî, 1383. HUNCÎ, Fazlullâh b. Rûzbihân: Mihmân-nâme-i Buhârâ: Târîh-i Padişâhi-yi Muhammed Şeybânî, Haz. Menûçehr Sütûde, 2. Bs., Tahran, Bongâh-i Tercüme ve Neşr-i Tahrân, 1976. İSTAHRÎ, Ebû İshâk İbrâhîm: Kitabü’l-Mesâli