Dergiler / Türkbilig / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 36

Mesnevilerde Rüya Teorileri

Dream Theories In Mesnevis

Sayfa
213–234
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylelikle genelde divan şiirinin, özelde mesnevi türünün ilim, felsefe ve din alanına giren konularla da ne ölçüde ilgilendiğini, şairlerin fikirlerini sunmak için bu türden nasıl yararlandığını görmeyi amaçlıyoruz

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Doğulu bilginlerin ilahi ve uyarıcı bir mesaj, tanrısal bir bilgi kaynağı olarak kabul ettikleri rüya ile ilgili akıl yürütmeler ulema ve urefa kadar üdebanın da zihnini meşgul etmiş, Türk-İslam edebiyatının ürettiği eserlerde de fikir malzemesi olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:İnsana ait belki en gizemli zihinsel faaliyetlerden olan rüyanın ne olduğuna dair sorulara ayrıntılı cevaplar niteliğinde çeşitli teoriler ortaya konmuş, bu teoriler rüya konusunu ele alan ilmî, felsefi ya da tasavvufi eserlerin yanı sıra şiirde, hususen mesnevilerin muhtelif bölümlerinde yerlerini almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Böylelikle genelde divan şiirinin, özelde mesnevi türünün ilim, felsefe ve din alanına giren konularla da ne ölçüde ilgilendiğini, şairlerin fikirlerini sunmak için bu türden nasıl yararlandığını görmeyi amaçlıyoruz
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Divan şiiri · mesnevi · rüya teorisi

Özet

Doğulu bilginlerin ilahi ve uyarıcı bir mesaj, tanrısal bir bilgi kaynağı olarak kabul ettikleri rüya ile ilgili akıl yürütmeler ulema ve urefa kadar üdebanın da zihnini meşgul etmiş, Türk-İslam edebiyatının ürettiği eserlerde de fikir malzemesi olmuştur. İnsana ait belki en gizemli zihinsel faaliyetlerden olan rüyanın ne olduğuna dair sorulara ayrıntılı cevaplar niteliğinde çeşitli teoriler ortaya konmuş, bu teoriler rüya konusunu ele alan ilmî, felsefi ya da tasavvufi eserlerin yanı sıra şiirde, hususen mesnevilerin muhtelif bölümlerinde yerlerini almıştır. Biz bu makalede Yûsuf Hâs Hâcib, Sultân Veled, Âşık Paşa, Hoca Mes’ûd, Mu’înî, Hamdullâh Hamdî, Lârendeli Hamdî, Vücûdî, Yahyâ Bey, Lâmi’î, Hasan Ziyâ’î, Şâhî ve Sâlim Efendi’nin rüyanın mahiyeti ve işlevi, rüya çeşitleri, rüyayı şekillendiren fiziksel koşullar ve rüya tabiri ile ilgili verdikleri teorik bilgileri, kaleme aldıkları mesnevilerden takip etmeye çalışacağız. Böylelikle genelde divan şiirinin, özelde mesnevi türünün ilim, felsefe ve din alanına giren konularla da ne ölçüde ilgilendiğini, şairlerin fikirlerini sunmak için bu türden nasıl yararlandığını görmeyi amaçlıyoruz

Abstract

Reasonings concerning with the dreams which had been regarded as a divine and cautionary message, as a celestial source of information by the eastern scholars; had filled of men of letters' minds as the same way that they had filled the scholars' and those who are wise; also became material of thought for the literary works which had been produced by Turkish – Islamic literature. Several theories which are responsive for the answers to the questions concerning that what the dream, maybe the most mysterious mental activity which belongs to mankind is; took places at poems, especially at the several parts of Mesnevis as well as scientific, philosofical or tasavvufian works. In this article, we are going to try to follow the theorical enlightenments with regard to the essence and function of the dreams, sort of the dreams and interpretation of the dreams; from the Mesnevis that consigned to writining by Yûsuf Hâs Hâcib, Sultân Veled, Âşık Paşa, Hoca Mes’ûd, Mu’înî, Hamdullâh Hamdî, Lârendeli Hamdî, Vücûdî, Yahyâ Bey, Lâmi’î, Hasan Ziyâ’î, Şâhî and Sâlim Efendi. By this means, we aim to notice that what degree did the Divan Poetry in general and specificly the Mesnevis interest about the subjects that included in science, philosophy and religion; also how did the poets make use of this genre to express their opinions

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKÇAY, G. (2018). Mesnevilerde Rüya Teorileri. Türkbilig, Cilt: 2 - Sayı: 36, 213–234. https://ajindex.com/articles/399050

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. ABDELMAKSOUD, Belal Saber Mohamed (2004), Leylâ ile Mecnûn Mesnevisinin Arap, Fars ve Türk Edebiyatı’nda Ele Alınış Biçimi ve Larendeli Hamdî’nin Eseri, C II., Doktora tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
  2. ABDULKADİR Geylani (1983), Atiyye-i Subhaniye, (Çev. Mehmet Arif), İstanbul:
  3. Uluçınar Yay. AKDOĞAN, Yaşar. Ahmedî İskender-nâme, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10667,ahmediskendernameyasarakdoganpdf.pdf?0 (Erişim: 10. 07. 2017)
  4. ALTUN, Mustafa (2015), Hâb-nâme-i Veysî, İstanbul:
  5. MVT Yay. ARAT, Reşit Rahmeti (1959), Yusuf Has Hâcib, Kutadgu Bilig II, Tercüme, Ankara:
  6. Türk Tarih Kurumu Yay. ARSLAN, Mahmut, İ. Hakkı AKSOYAK (1994), Haşmet Külliyatı Dîvân, Senedü'ş-Şu’arâ, Vilâdet-nâme (Sûr-nâme), İntisâbü'l-Müluk, Sivas: Dilek Matbaacılık. AYDAR, Hidayet (2005), “Hz. Muhammed’in Bazı Rüyaları ve Yaptığı Rüya Yorumlarından Örnekler”, Ekev Akademi Dergisi, 89-102.
  7. AYDAR, Hidayet (2005), “Kur'an'da Rüyalar ve Rüyaların Hayata Yansımaları”, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi V(4), 39-60.
  8. AYDEMİR, Yaşar (2007), Vücûdî, Hayâl u Yâr, Ankara:
  9. Birleşik Dağıtım Kitabevi.
  10. AYDEMİR, Yaşar (2017),Vücûdî, Hayâl u Yâr,http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/56189,vucudi-hayal-u-yarpdf.pdf?0 14.07.2018) (Erişim AYDIN, Hasan (2007), “İslam Felsefesinde Rüya Kuramı, İşlevleri ve Kimi Sonuçları”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 23, S.23, 165-178.
  11. HABİBOĞLU, Bedreddin (1990), Tâbirnâme-i Muhyiddin-i Arabî’nin Transkripsiyonu, Yüksek Lisans Tezi, Ankara:
  12. Ankara Üniversitesi.
  13. CEYHAN, Adem (1997), Bedr-i Dilşâd’ın Murâd-nâmesi, C. I. İstanbul:
  14. MEB Yay. ÇELEBİ İlyas (2008), “Rüya”, İslam Ansiklopedisi, C. 35, İstanbul: TDV Yay. 306-309.
  15. ÇELEBİOĞLU, Amil (1996),
  16. Muhammediye, C. II. Ankara:
  17. MEB Yay. ÇİFTÇİ, Selcen, Gülbike YILDIRIM (2013), “İskendernâme'deki Anlama ve Anlatma Becerileri ile İlgili Unsurlar ve Bunların İlköğretim Türkçe Dersi (6,7,8.Sınıflar) Öğretim Programındaki Yeri”, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6/2, 313-331.
  18. DEBBAĞ, Abdulaziz (1976),
  19. El-İbriz, Şeriat, Marifet, Hakikat (Çev. C. Yıldırım), C. 1, İstanbul:
  20. Demir Yay. DEMİRBİLEK, Salih (2000), Ahmedî’nin İskendernâme Adlı Eseri Üzerinde İnceleme (Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Cümle Bilgisi), Metin Transkripsiyonu, Sözlük Çalışması, Doktora Tezi, Edirne: Trakya Üniversitesi.
  21. DİLÇİN, Cem (1991), Mes’ud Bin Ahmed, Süheyl ü Nev-bahâr (İnceleme- Metin-Sözlük), Ankara:
  22. AKM Yay. EKER, Süer (2007), “Yusuf Has Hacip, Kutadgu Bilig (1069)”, Türk Edebiyatı Tarihi, C.1, An