Dergiler / Usul İslam Araştırmaları / 2021 / Cilt: 36 - Sayı: 36

Bânet Süâd Üzerine Yazılan Şerh-Hâşiye Geleneğinde İbn Hişâm Şerhinin Kurucu Rolü

The Constructive Role of Ibn Hishām’s Sharḥ in the Tradition of the Sharḥ Written on Bānat Suʿād

Sayfa
113–132
Yayın Tarihi
2021-11-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İbn Hişâm şerhinin uygulamalı bir nahiv kitabı şeklinde yazılması, ihtilâflı nahvî meselelerin tartışılıp görüş beyân edilmesi gibi kendine özgü bir takım özelliklerine işaret edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Züheyr (ö.24/645), Bânet Süâd ve Kasidetü’l-Bürde adlarıyla bilinen kasidesini, peygamberden özür dileyip onu övmek için yazmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yazılan bu eserler arasında İbn Hişâm (ö. 761/1360) şerhi, aldığı atıfların çokluğu, yaygın etkisi, Abdülkâdir el-Bağdâdî (ö. 1093/1682)’nin hâşiyesi, el-Lahmî eş-Şâtibî (ö. 790/1388) ve Cemâleddin el-Ümyûti (ö. 790/1388)’nin ihtisâr çalışmaları ile öne çıkmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:İbn Hişâm şerhinin uygulamalı bir nahiv kitabı şeklinde yazılması, ihtilâflı nahvî meselelerin tartışılıp görüş beyân edilmesi gibi kendine özgü bir takım özelliklerine işaret edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arap Dili ve Belagatı · Kasidetü’l-Bürde · Şerhu Bânet Süâd

Özet

Kaʿb b. Züheyr (ö.24/645), Bânet Süâd ve Kasidetü’l-Bürde adlarıyla bilinen kasidesini, peygamberden özür dileyip onu övmek için yazmıştır. Konusu ve edebî üslûbu ile dikkat çeken bu kaside üzerine birçok şerh, hâşiye, tahmis ve taştîr kaleme alınmıştır. Yazılan bu eserler arasında İbn Hişâm (ö. 761/1360) şerhi, aldığı atıfların çokluğu, yaygın etkisi, Abdülkâdir el-Bağdâdî (ö. 1093/1682)’nin hâşiyesi, el-Lahmî eş-Şâtibî (ö. 790/1388) ve Cemâleddin el-Ümyûti (ö. 790/1388)’nin ihtisâr çalışmaları ile öne çıkmıştır. Bu makalenin iddiası, İbn Hişâm’a ait Bânet Süâd şerhinin, Kasidetü’l-Bürde şerh-hâşiye geleneğindeki kurucu rolünü ortaya koymaktır. Bu bağlamda çalışmada öncelikle Bânet Süâd kasidesinin yazılış gayesi ve muhtevasını içeren bir giriş yapıldıktan sonra birinci başlıkta, İbn Hişâm şerhinin içeriği ve önemine dair bilgi verilmiştir. Son olarak ikinci başlıkta İbn Hişâm şerhini diğer Bânet Süâd şerhleri arasında öne çıkaran özellikler üzerinde durulmuş, Kasidetü’l-Bürde şerh-hâşiye geleneğindeki kurucu rolü ortaya koyulmuştur. İbn Hişâm şerhinin uygulamalı bir nahiv kitabı şeklinde yazılması, ihtilâflı nahvî meselelerin tartışılıp görüş beyân edilmesi gibi kendine özgü bir takım özelliklerine işaret edilmiştir.

Abstract

Kaʿb ibn Zuhayr (d. 24/645) wrote his poem, known as Bānat Suʿād and Qasīdat al-Burda, to apologize to the prophet and praise him. Many commentaries (sharḥ), annotations (ḥashiya), takhmīs and tashtīr have been written on this poem, which attracts attention with its subject and literary style. Among these written works, the sharḥ of Ibn Hishām (d. 761/1360), the abundance of citations he received, his widespread influence, the ḥashiya of al-Baġdādī (d. 1093/1682) and mukhtaṣar of al-Laḥmī (d. 790/1388) and al-Umyūtī (d. 790/1388) on it. The claim of this article is to reveal the constructive role of Ibn Hishām's sharḥ in the tradition of Qasīdat al-Burda sharḥ. In this study, after an introduction including the purpose and content of the poem, information will be given about the content and importance of Ibn Hishām's sharḥ. In the final chapter, the features that make this sharḥ stand out among the other Bānat Suʿād commentaries will be emphasized, and its constructive role in the Qasīdat al-Burda commentary tradition will be revealed. It will be pointed out that it is written in the form of an applied syntax book, and some peculiar features of it, such as discussing and expressing opinions on controversial syntax issues.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖNDER, Ş. G. (2021). Bânet Süâd Üzerine Yazılan Şerh-Hâşiye Geleneğinde İbn Hişâm Şerhinin Kurucu Rolü. Usul İslam Araştırmaları, Cilt: 36 - Sayı: 36, 113–132. https://ajindex.com/articles/398487

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Askeri, Ebû Hilâl Hasan b. Abdullah b Sehl. Kitâbü’s-Sınâʿateyn: el-Kitâbe ve’ş-Şiʿr. thk. Müfid Muhammed Kumeyha. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1404/1984. Bağdâdî, Abdülkadir b. Ömer b. Bayezid Abdülkadir. Hâşiye ʿalâ Şerh-i Bânet Süâd li İbn Hişâm. thk. Nazîf Muharrem Hoca. 2 Cilt. Beyrut: Dârü’n-Neşr, 1400/1980. Beyhâkî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyin b. Ali. Delâilü’n-Nübüvve ve Maʿrifetü Ahvâli Sâhibi’ş-Şerîʿa. thk. Abdülmuʿti Kalʿacî. 7 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1405/1985. Bûraml, Hüseyin. Mahtûtatü Şerhi Kasîdeti Bânet Süâd li Ebi Muhammed Cemaleddîn Abdullah b. Hişâm el-Ensari (h.761/708): Tahkîk ve Dirâse. Cezayir: Camiʿatü Muhammed Haydar, Doktora Tezi, 2017.
  2. Cengiz, Mehdi. “Balıkesirli Bir İslam Âlimi İmam Birgîvî”. İmam Birgivî’nin İzhâru’l-Esrâr İsimli Kitabı Bağlamında Bir Şerh ve Hâşiye Literatürü Değerlendirmesi. ed. Ahmet Ali Çanakcı vd. C. 3. Balıkesir: Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Kültür yayınları, 2019.
  3. Cengiz, Mehdi. Fahreddin er-Râzî’de Lafzın Manaya Delaleti Bağlamında Dilde Kesinlik Problemi. İstanbul:
  4. Marmara Üniversitesi, Doktora Tezi, 2020.
  5. Cengiz, Mehdi. Muhammed el-Kefevî ve Muhtasaru Şerhi Bânet Süâd İsimli Eserinin Tahkiki. İstanbul:
  6. Marmara Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
  7. Çelebi, Kâtib. Keşf el-Zünûn. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2014.
  8. Dayf, Şevki. Tarihü’l-Edebi’l-ʿArabi: el-ʿAsrü’l-İslâmî. 5 Cilt. Kahire: Dârü’l-Meʿârif, 1910.
  9. Demirayak, Kenan. Arap Edebiyatı Tarihi: Sadru’l-İslâm Dönemi (01-41/622-661). 2 Cilt. Erzurum: Fenomen Yayınları, 2009. Fâhûrî, Hanna. el-Câmiʿ fî Tarîhi’l-Edebi’l-ʿArabî el-Edebü’l-Kadîm. 2 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Cîl, 1406/1986. Ğûl, Ziyâüddîn Hamza Abdüsselâm. Muhtasaru Şerhi Bânet Süâd ve İʿrâbuhe li-İbrahim b. Muhammed b. Abdürrahim el-Lahmî. Gazze: Câmiʿatü’l-İslâmiyye, Yüksek Lisans Tezi, 2009. İsfahânî, Ali b. Hüseyin b. Muhammed Ebü’l-Ferec. el-Eğânî. thk. Ali Muhammed Bicâvî. 19 Cilt. Beyrut: Dâru İhyai’t-Türâsi’l-ʿArabî, 1345/1927. Kârâfî, Ebü’l-Abbas Şehabeddin Ahmed b. İdris b. Abdürrahim. Nefâisü’l-Usûl fî Şerhi’l-Mahsûl. thk. Adil Ahmed Abdülmevcud - Ali Muhammed Muavvaz. 9 Cilt. Mekke: Mektebetü Nizâr Mustafa el-Bâz, 1415/1995.
  10. Keskioğlu, Osman. “Ka’b b. Züheyr ve Kaside-i Bürde”. Diyanet İlmi Dergi XIV/ (1975). Kur’an Yolu (Erişim 26 Haziran 2021). https://kuran.diyanet.gov.tr
  11. Özbalıkçı, M. Reşit. “İbn Hişâm en-Nahvî”. Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi. C. 20. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı, 1999. TDV İslâm Araştırmaları Merkezi. Râzî, Fah