Dergiler / Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2022 / Cilt: 22 - Sayı: Özel Sayı

Yunus Emre’nin Şiirlerinde Dilbilimsel Bir Kategori Olarak Kanıtsallık

Sayfa
223–234
Yayın Tarihi
2022-01-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın amacı, Yunus Emre’nin şiirleri çerçevesinde, Eski Anadolu Türkçesinde hangi dolaylı bilgi türlerinin işaretlendiğini göstermek ve dönemin dilbilimsel manzarasını kanıtsallık kategorisi açısından aydınlatmaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede Yunus Emre’nin şiirleri kanıtsallık (evidentiality) kategorisi açısından incelenecektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sade bir dille derin anlamlı şiirler yazan Yunus Emre’nin şiirlerinde kanıtsallık kategorisi, farklı bilgi türlerinin işaretlenmesiyle etkin bir biçimde yer bulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın amacı, Yunus Emre’nin şiirleri çerçevesinde, Eski Anadolu Türkçesinde hangi dolaylı bilgi türlerinin işaretlendiğini göstermek ve dönemin dilbilimsel manzarasını kanıtsallık kategorisi açısından aydınlatmaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yunus Emre · Kanıtsallık · Aracılı Bilgi

Özet

Bu makalede Yunus Emre’nin şiirleri kanıtsallık (evidentiality) kategorisi açısından incelenecektir. XIII. yüzyılda Orta Anadolu’da yaşayan Yunus Emre, Anadolu sahası Oğuz Türkçesinin en önemli temsilcilerinden biridir. Sade bir dille derin anlamlı şiirler yazan Yunus Emre’nin şiirlerinde kanıtsallık kategorisi, farklı bilgi türlerinin işaretlenmesiyle etkin bir biçimde yer bulmuştur. Kanıtsallık; cümledeki bilginin kaynağını, bilgiye ne şekilde ulaşıldığını gösteren dilbilimsel bir kategoridir. Bilginin kaynağı, gramatikal veya sözlüksel olarak belirtilebilmektedir. Konuşur bilgiye doğrudan, söz gelimi eyleme katılarak ya da tanıklık ederek erişebileceği gibi bir aracı yardımıyla veya akıl yürüterek, dolaylı yollarla da erişebilir. Yunus Emre’nin şiirlerinde -miş ve imiş; aracılı ulaşılan bilgileri (ikinci el bilgi, üçüncü el bilgi, folklorik bilgi), çıkarıma dayalı bilgileri (algısal ve/veya mantıksal), kısacası bütün dolaylı bilgi türlerini işaretleyebilmektedir. Çalışmanın amacı, Yunus Emre’nin şiirleri çerçevesinde, Eski Anadolu Türkçesinde hangi dolaylı bilgi türlerinin işaretlendiğini göstermek ve dönemin dilbilimsel manzarasını kanıtsallık kategorisi açısından aydınlatmaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DEMİR, S. A. (2022). Yunus Emre’nin Şiirlerinde Dilbilimsel Bir Kategori Olarak Kanıtsallık. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 22 - Sayı: Özel Sayı, 223–234. https://ajindex.com/articles/392702

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Aikhenvald, A. Y. (2004). Evidentiality. Oxford: Oxford University Press.
  2. Aslan Demir, S. (2013). Türkmencede kanıtsallık/ evidensiyellik. Leyla Karahan Armağanı (s.409-420) içinde. Ankara:
  3. Akçağ Yayınları.
  4. Aslan Demir, S. (2014). Türkmencede eken. Turkology and linguistics, Éva Ágnes Csató festschrift (s.21-30) içinde. (Ed. N. Demir-B. Karakoç-A. Menz). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
  5. Bacanlı, E. (2006). Türkçede dolaylılık işaretleyicilerinin pragmatik anlamları. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, Mart 2006, 3/1, 35-47. Erişim adresi: http://mtad.humanity.ankara.edu.tr/III-1_Mart2006/05_MTAD_3-1_EBacanli.pdf
  6. Brendemoen, B. (1997). Some remarks on the -mIş past in the Eastern Black Sea Coast dialects. Turkic Languages, 1, 161-183. Csató, É. Á. (2000a). Some typological features of the viewpoint and tense system in spoken North-Western Karaim. Tense and aspect in the languages of Europe (s.723-752) içinde. (Ed. Ö. Dahl), Berlin-New York: Mouton de Gruyter. Csató, É. Á. (2000b). Turkish MİŞ- and İMİŞ- items. Dimensions of a functional analysis. Evidentials: Turkic, Iranian and neighbouring languages (s.29-43) içinde. (Ed. L. Johanson, B. Utas), Berlin-New York: Mouton de Gruyter. de Haan, F. (2013). Coding of evidentiality. In: Dryer, Matthew S. & Haspelmath, Martin (eds.) The World Atlas of Language Structures Online. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. Demir, N. (2002). Kıbrıs ağızlarında imiş hakkında. Bilig, 23(Güz), 129-140. Erişim adresi: https://www.academia.edu/download/31837742/kibris-son.cesme.pdf
  7. Demir, N. (2012). Türkçede evidensiyel. Bilig, 62(Yaz), 97-118. Erişim Adresi: https://www.academia.edu/download/31837676/evidensiyel.
  8. Faller, M. T. (2002). Semantics and pragmatics of evidentials in Cuzco Quechua (Ph.D Dissertation). Standford University, Department of Linguistics. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/31521432_Semantics_and_Pragmatics_of_Evidentials_in_Cuzco_Quechua/link/559151ec08ae47a349109774/download
  9. Friedman, V. A. (2003). Evidentiality in the Balkans with special attention to Macedonian and Albanian. Studies in evidentiality (s.189-218) içinde. (Ed. A.Y. Aikhenvald-R.M.W. Dixon), Amsterdam: Benjamins. Gülsevin, G. (1997). Eski Anadolu Türkçesinde ekler. Ankara:
  10. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  11. Johanson, L. (2000). Turkic indirectives. Evidentials: Turkic, Iranian and neighbouring languages (s.61-88) içinde. (Ed. L. Johanson, B. Utas), Berlin-New York: Mouton de Gruyter. Johanson,