KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2022 / Cilt: 22 - Sayı: Özel Sayı

Andreas Tietze’nin Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati Işığında Yunus Emre’nin Söz Varlığı Üzerine Notlar

Emine YILMAZ
Sayfa
57–66
Yayın Tarihi
2022-01-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yunus Emre Divanı nüshalarının ayrı ayrı akademik yayınları yapılmadıkça söz varlığının incelenmesi çok mümkün olmasa da, bu yazıda, Andreas Tietze’nin 2020’de yayımlanmış olan Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati’nin tanıklığıyla bazı sorunlara ışık tutulmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yunus Emre’nin şiirlerinin güvenilir bir akademik yayınının eksikliğinden ötürü bu şiirlerin dili üzerine akademik bir değerlendirme yapmak çok zordur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Karaman nüshası (Uysal 2014a) dışındaki yayınlarda yazı çevrimi yetersizdir.
💡
Sonuç & Katkı:Yunus Emre Divanı nüshalarının ayrı ayrı akademik yayınları yapılmadıkça söz varlığının incelenmesi çok mümkün olmasa da, bu yazıda, Andreas Tietze’nin 2020’de yayımlanmış olan Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati’nin tanıklığıyla bazı sorunlara ışık tutulmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Yunus Emre · Andreas Tietze · Sözlük

Özet

Yunus Emre’nin şiirlerinin güvenilir bir akademik yayınının eksikliğinden ötürü bu şiirlerin dili üzerine akademik bir değerlendirme yapmak çok zordur. Öncelikle Yunus Emre’nin eserlerine ait nüshaların çoğu tarihsizdir ve en eski nüshanın hangisi olduğu belli değildir. Ayrıca nüshalarda imla ve harekeleme tutarlı değildir, bu da araştırmaları güçleştirmektedir. Karaman nüshası (Uysal 2014a) dışındaki yayınlarda yazı çevrimi yetersizdir. Bir diğer sorun ise yayınlarda kullanılabilir dizinler olmayışıdır. Bu durum Yunus Emre şiirlerinin söz varlığı çalışmalarını da zorlaştırmaktadır. Yunus Emre şiirlerinde okunuşu, anlamı, kökeni vb. tartışmalı epeyce sözcük yer alır. Bunların bazıları Tarama Sözlüğü’nde tek örnek olarak gösterilmiştir. Yunus Emre Divanı nüshalarının ayrı ayrı akademik yayınları yapılmadıkça söz varlığının incelenmesi çok mümkün olmasa da, bu yazıda, Andreas Tietze’nin 2020’de yayımlanmış olan Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati’nin tanıklığıyla bazı sorunlara ışık tutulmaya çalışılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILMAZ, E. (2022). Andreas Tietze’nin Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati Işığında Yunus Emre’nin Söz Varlığı Üzerine Notlar. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 22 - Sayı: Özel Sayı, 57–66. https://ajindex.com/articles/392691

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Akaydın, H. (1972). Ahmet Harâmî Destanı. Tercüman. 1001 Temel eser. İstanbul:
  2. Kervan Kitapçılık. Ayan, H. (1979). Şeyhoğlu Mustafa. Ḫurşîd–Nâme (Ḫurşîd ü Feraḥşâd). İnceleme-metin-sözlük-konu dizini. Erzurum: Atatürk Üniversitesi yayınları 93. Başaran, M. (1962). Aç harmanı. İstanbul:
  3. İzlem. Caferoğlu, A. (1942). Doğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar I. Kars, Erzurum, Çoruh İlbaylıkları Ağızları. İstanbul:
  4. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  5. Clauson, S. G. (1972). An etymological dictionary of pre-thirteenth-century Turkish. Oxford: at the Clarendon Press. Derleme Sözlüğü (1963-1982). Ankara:
  6. TDK. Erünsal, İ. E. ve Ocak, A. Y. (1984). Menâkıbu l-ḳudsiyye fî menâsıbi l-ünsiyye (Baba İlyâs-ı Horasânî ve Sülâlesinin Menkabevî Tarihi). İstanbul:
  7. Türk Tarih Kurumu. Emiroğlu, K. (1989). Trabzon-Maçka etimoloji sözlüğü. Ankara:
  8. Gülen Matbaası. Giese, F. (1929). Die altosmanische Chronik des ʿĀšiḳ¬pašazāde auf Grund mehrerer neu¬ent¬deckter Handschriften von neuem heraus¬gegeben. Leipzig: Harrassowitz Verlag. Gölpınarlı, A. (1965). Yunus Emre. Risâlat al-nushiyya ve divân. İstanbul: Eskişehir Turizm ve Tanıtma Derneği. Hazai, G. ve Tietze, A. (2006). Ferec ba‘d eş-şidde (Ein frühosmanisches Geschichtenbuch). 1. Band, Text. Berlin: Klaus Schwarz Verlag. Koşay, H. Z. ve İshak, R. (1932). Anadilden Derlemeler. Ankara: Hakimiyeti Milliye Matbaası. Németh, G. (1919). “Das Feraḥ-nāme des Ibn Ḫaṭīb. Ein osma¬nisches Gedicht aus dem XV. Jahrhundert”. Le Monde Oriental XIII, s. 145-184.
  9. Şen, S. (2021). “Yunus Emre’nin Şiirlerinde Tek Örnek (Hapaks) Sözcükler”. Erişimadresi: https://www.google.com.tr/search?q=Serkan+%C5%9Een%2C+hapaks&sxsrf 11.09.2021
  10. Tatcı, M. (2005). Yûnus Emre Divânı. Tenkitli Metin. I-V. İstanbul:
  11. MEB. Tatcı, M. (2020). Yûnus Emre Dîvânı. İstanbul:
  12. H Yayınları.
  13. Tezcan, S. (2001). Dede Korkut Oğuznameleri Üzerine Notlar. İstanbul:
  14. YKY. Tezcan, S. (2012). “Eski Anadolu Türkçesi ve Yunus Emre şiirlerinin dili üzerine”. Yunus Emre. (yay. Ahmet Yaşar Ocak). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay. Tietze, A. (2016-2019). Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati I-X. Ankara:
  15. TÜBA. Timurtaş, F. (1980). Yunus Emre Dîvânı. Fatih Nüshası. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. Tarama Sözlüğü I (1963-1977). Ankara: TDK. Vámbéry, H. (1901). Alt-osmanische Sprachstudien. Mit einem azerbaižanischen Texte als Appendix. Leiden: E. J. Brill. Wilkens, J. (2021). Handwörterbuch des Altuigurischen Altuigurisch- Deutsch-Türkisch Eski Uygurcanın El Sözlüğü Eski Uygurca-Almanca