Dergiler / Eurasian Journal of Music and Dance / 2021 / Sayı: 19

BESTECİLİKTE FANTAZMAGORYA: GELENEKSEL TÜRK MÜZİĞİNDE BESTECİLİĞİN BAZI ZİHİNSEL VE TOPLUMSAL DİNAMİKLERİ

Phantasmagoria in Composition: Some Mental and Social Dynamics of Composition in Traditional Turkish Music

Sayfa
76–105
Yayın Tarihi
2021-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Müzikal şey fantazmagoryaları ise doğrudan fantazya ürünü olan, uzun süre maruz kalmak sonucu gelişen, ekosistem etkileriyle gelişen alt türlere ayrılmak üzere sınıflandırılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sinemanın icadından önce “büyülü fener” olarak adlandırılan optik bir makine aracılığıyla illüzyonlar üretilmesine imkan veren bir teknoloji geliştirilmişti.
📊
Temel Bulgular & Veri:Zamanla bu teknolojinin sayesinde hayaletlerin, iskeletlerin, ölülerin… hareketli illüzyonlarının sergilendiği, fantazmagorya adıyla bilinen korku gösterileri Avrupa’da popülerlik kazandı.
💡
Sonuç & Katkı:Müzikal şey fantazmagoryaları ise doğrudan fantazya ürünü olan, uzun süre maruz kalmak sonucu gelişen, ekosistem etkileriyle gelişen alt türlere ayrılmak üzere sınıflandırılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bestecilik · Fantazmagorya · Müzik Felsefesi

Özet

Sinemanın icadından önce “büyülü fener” olarak adlandırılan optik bir makine aracılığıyla illüzyonlar üretilmesine imkan veren bir teknoloji geliştirilmişti. Zamanla bu teknolojinin sayesinde hayaletlerin, iskeletlerin, ölülerin… hareketli illüzyonlarının sergilendiği, fantazmagorya adıyla bilinen korku gösterileri Avrupa’da popülerlik kazandı. Bu gösterilerin yaygınlaşmasının ardından sosyoloji, felsefe, psikoloji, edebiyat ve müzik gibi birçok alanda fantazmagorya kavramı metaforlaşmış, zihinsel işleyiş mekanizmalarını, nesnelerin sosyal görünümlerini, mimetik ezgileri betimler şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Makalede fantazmagorya kavramının metaforik anlatım kapasitesi kullanılarak, bestecilikte rastlanılan bazı zihinsel ve toplumsal dinamikler geleneksel Türk müziğine ait örnekler üzerinde açıklanmıştır. Yöntem olarak, müzik inceleme, kavram analizi, ekolojik sistemler kuramı, kimyasal denge, autopoiesis ve Le Chatelier prensipleri kullanılarak Platonik diyalektikle, bu çalışmada inşâ edilen haliyle fantazmagorya kavramının ne ve nasıl olduğu, neler olmadığı açıklanmıştır. Kavrama yüklenen yeni anlamları örneklendirebilmek için eser olarak Tanburi Cemil Bey’in Şedaraban Sazsemaisi’nin, bazı diğer besteciler üzerinde; Şevki Bey, Hacı Arif Bey ve Hüseyin Fahreddin Dede’nin kendi bestecilikleri özelinde tespit edilen çeşitli fantazmagorik durumlar açıklanmıştır. Bestecilikte fantazmagorya kavramının mimetik fantazmagoryalar ve “müzikal şey” fantazmagoryaları olmak üzere iki çeşidi tanımlanmıştır. Müzikal şey fantazmagoryaları ise doğrudan fantazya ürünü olan, uzun süre maruz kalmak sonucu gelişen, ekosistem etkileriyle gelişen alt türlere ayrılmak üzere sınıflandırılmıştır.

Abstract

Before the invention of the art of cinema, a technology that made it possible to produce illusions via the optical machine named “magic lantern” was developed. Over time, thanks to this technology, horror shows, known as phantasmagoria, in which animated illusions of ghosts, skeletons, the dead… were demonstrated, became popular in Europe. After these demonstrations became widespread, the concept of phantasmagoria evolved into a metaphor, that is used in various fields of art and science, to describe the mind’s working mechanisms, manipulated social aspects of things, mimetically designed melodies, etc. Here, some mental and social dynamics encountered in composition are explained on the examples of traditional Turkish music by using the metaphorical expression capacity of the concept. Musical analysis, concept analysis, ecological systems theory, chemical balance, autopoiesis, and Le Chatelier principles are used as methodologic elements with a style close to Platonic dialectic, to explain this study's concept of phantasmagoria. Situations like an artwork’s phantasmagorias on other ones, and the inner phantasmagorias of some composers, are inspected to make examples of the new meanings given to the concept. Therefore the concept is classified into two main types: phantasmagorias of “musical things” and mimetic phantasmagorias.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇIRAK, C. (2021). BESTECİLİKTE FANTAZMAGORYA: GELENEKSEL TÜRK MÜZİĞİNDE BESTECİLİĞİN BAZI ZİHİNSEL VE TOPLUMSAL DİNAMİKLERİ. Eurasian Journal of Music and Dance, Sayı: 19, 76–105. https://ajindex.com/articles/383534

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Adorno, T. (2005). In Search of Wagner. (R. Livingstone, Çev.) London: Verso. Aslantürk, İ. (2018). EKOLOJİK SİSTEM KURAMI TEMELLİ OKUL GÜVENLİĞİ ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ. Kırşehir: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Assessment, C. U. (2021, Eylül). ghosting. Cambridge Dictionary: Erişim adresi https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/ghosting
  2. Baloğlu, B. Ş. (2020). Osmanlı müzik yaşamının değişim sürecinde "gelenek icadı" ve artistik icranın temsilcisi olarak Tanburî Cemil Bey. İstanbul: Maramara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Benjamin, W. (2002). Pasajlar. (A. Cemal, Çev.) İstanbul:
  3. Yapı Kredi Yayınları.
  4. Boulez, P. (1987). Timbre and composition - timbre and language. Contemporary Music Review, 2(1), 37-47. doi:10.1080/07494468708567057 Brachet, A. (1882). An Etymological Dictionary of the French Language. (G. W. Kitchin, Çev.) Oxford: The Clarendon Press.
  5. Bronfenbrenner, U. (1977). Toward an experimental ecology of human development. American Psychologist, 32(7), 513-531. doi:10.1037/0003-066x.32.7.513 Bronfenbrenner, U. (2005). Making human beings human: Bioecological perspectives on human development. California: Sage Publications. Castle, T. (1988). Phantasmagoria: Spectral Technology and the Metaphorics of Modern Reverie. Critical Inquiry, 15(1), 26-61. Erişim adresi https://www.jstor.org/stable/1343603
  6. Cemil Bey, T. (2016). Tanburi Cemil Bey Külliyatı. İstanbul, Türkiye: Kalan Müzik. Cotter, K. N., Christensen, A. P., & Silvia, P. J. (2019). Understanding inner music: A dimensional approach to musical imagery. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 13(4), 489-503. doi:10.1037/aca0000195 Çepel, N. (1976).
  7. EKOSİSTEM KAVRAMI, EKOSİSTEM ANALİZLERİ ve BİR EKOSİSTEM MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 26(1), 34-59.
  8. Çırak, C., & Tutu, S. B. (2020). İSMÂİL DEDE EFENDİ EKOLÜNDE USTA-ÇIRAK (HOCA-ÖĞRENCİ) İLİŞKİLERİ. Eurasian Journal of Music and Dance (17), 159-174. doi:10.31722/ejmd.846851 Daub, A. (2006). Adorno’s Schreker: Charting the self-dissolution of the distant sound. Cambridge Opera Journal, 18(3), 247-271. doi:10.1017/S0954586706002199 Devellioğlu, F. (2004). Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara:
  9. Aydın Kitabevi Yayınları.
  10. Ergen, A. (2010).
  11. Notam Nota Arşivi. F. G. Varela, H. M. (1974). Autopoiesis: The organization of living systems, its characterization and a model. Biosystems, 5(4), 187-196. doi:10.1016/0303-2647(74)90031-8
  12. Gallay, L. H. (2013).