Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2021 / Sayı: 56

Eski Arap Şiiri Sorgulanamaz mı?: Câhiliye Şiirinin Kanonlaşmasına Dair Bir Değerlendirme

Is not it Possible to Question Ancient Arabic Poetry?: An Evaluation of the Canonization of Jāhiliyya Poetry

Sayfa
169–186
Yayın Tarihi
2021-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Akabinde ise Câhiliye şairlerinin yaptığı bazı dil hataları ve sonraki dönem edebiyat münekkitlerinin bunları savunmak için ortaya koydukları zorlama yorumlar tartışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Şair duygularını anlatmak için bazen ölçünlü dilin dışına çıkıp kural dışı kullanımları tercih eder.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eski Arap şairlerinin dili kullanırken hata edip etmediklerinin tartışıldığı bu çalışmada Câhiliye dönemi şairlerinin standart dil kurallarına aykırı kullanımlarına dikkat çekilip bunların laḥn olduğu öne sürülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Akabinde ise Câhiliye şairlerinin yaptığı bazı dil hataları ve sonraki dönem edebiyat münekkitlerinin bunları savunmak için ortaya koydukları zorlama yorumlar tartışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arap Dili ve Belagatı · Şiir Zarureti · Standart Dil

Özet

Şair duygularını anlatmak için bazen ölçünlü dilin dışına çıkıp kural dışı kullanımları tercih eder. Dil kurallarının bozulmaması için standart dil yapısına aykırı olan bu tasarruflar sınırlandırılmış ve bu konuda temel ölçüt, eski Arap şairleri olmuştur. Onların kural dışı kullanımları, şiir zarureti olarak kabul edilirken diğerlerinin tasarrufları laḥn olarak nitelendirilmiştir. Câhiliye şairlerinin dile aykırı tasarruflarının çeşitli şekillerde yorumlandığı bu düşünce, sadece edebiyat alanında değil, diğer disiplinlerde de büyük ölçüde kabul edilmiştir. Böylelikle Câhiliye şiiri zamanla kanonlaşıp (otorite) sorgulanamaz hale gelmiştir. Eski Arap şairlerinin dili kullanırken hata edip etmediklerinin tartışıldığı bu çalışmada Câhiliye dönemi şairlerinin standart dil kurallarına aykırı kullanımlarına dikkat çekilip bunların laḥn olduğu öne sürülmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın girişinde istişhâd edilen Arap şiirinin sınırları belirlenecek, birinci bölümde ise kanon kavramı ve Câhiliye şiiri üzerinde durulacaktır. Akabinde ise Câhiliye şairlerinin yaptığı bazı dil hataları ve sonraki dönem edebiyat münekkitlerinin bunları savunmak için ortaya koydukları zorlama yorumlar tartışılacaktır.

Abstract

In order to express his feelings, the poet goes out of the standard language and abandons common usage. The number of dispositions was limited to avoid breaking the language rules, and the main criterion in this subject was set the ancient ʿArab poets. While the use of language by the ancient ʿArab poets against the rules was accepted as a necessity of verse, the dispositions of the later periods’ poets were described as errors. This idea, which considers the use of language by Jāhiliyyah poets as infallible has been largely accepted. Thus, the poetry of Jāhiliyyah has become canonized and unquestionable over time. In this study, which discusses whether ancient Arabic poets made mistakes in using the language, it will be noted that the poets of the Jāhiliyyah use a language contrary to standard rules and it will be suggested that they are lahn.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

CENGİZ, M. (2021). Eski Arap Şiiri Sorgulanamaz mı?: Câhiliye Şiirinin Kanonlaşmasına Dair Bir Değerlendirme. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Sayı: 56, 169–186. https://ajindex.com/articles/382040

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Âlûsî, Ebü’l-Meʿâlî Mahmud Şükrî b. Abdillâh. İtḥâfu’l-emcâd fî mâ yaṣıḥḥu bihi’l-istişhâd. Bağdat: Matbaʿatu’l-İrşâd, 1402/1982. Âlûsî, Ebü’l-Meʿali Mahmûd Şükrî b. Abdillâh. ed-Darâir ve mâ yesûġu li’ş-şâʿir dûne’n-nâsır. Mısır: el- Matbaʿatü’s-Selefiyye, 1341/1923.
  2. Anar, Turgay. “Türk Edebiyatında Edebiyat Kanonu: Kanon, Kanona Girmek ve Kanona Müdahale”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 1 (2013), 40-78. ʿAskerî, Ebû Hilâl Hasan b. Abdullah b. Sehl. Kitâbü’ṣ-Ṣınâʿateyn el-kitâbe ve’ş-şiʿr. thk. Ali Muhammed Bicâvî, - Muhammed Ebu’l-Faḍl İbrahim. Beyrut: el-Mektebetü’l-ʿUnṣuriyye, 1419/1998. Bağdâdî, Abdülkadir b. Ömer b. Bayezid Abdülkadir. Ḫizânetü’l-edeb ve lübbu lübâbi lisâni’l-ʿArab. thk. Abdüsselam Muhammed Harun. 13 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Ḫancî, 4. Basım, 1418/1997.
  3. Bingöl, Ulaş. “Shakespeare’i Kanon Yapabilmek”. HIKMET-Akademik Edebiyat Dergisi 1 (2015), 39-55. Câḥiẓ, Ebû Osman Amr b. Bahr. el-Beyân ve’t-tebyîn. 3 Cilt. Beyrut, 1423/2002.
  4. Cengiz, Mehdi. Dilde Kesinlik Sorunu- Anlatabilmenin İmkânı, İstanbul: Ketebe, 2021. Cevherî, Ebû Naṣr İsmail b. Ḥammâd. es-Ṣıḥâḥ tacü’l-luġa ve ṣıḥâḥi’l-ʿArabiyye. thk. Ahmed Abdülğafur ʿAṭṭâr. 6 Cilt. Beyrut: Dârü’l-ʿİlm li’l-Melâyin, 1407/1987.
  5. Cevizci, Ahmet. Paradigma Felsefe Sözlüğü, İstanbul: Paradigma Yayıncılık, 2013. Cumaḥî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Sellâm. Ṭabaḳâtu fuḥûli’ş-şuʿarâ. thk. Mahmûd Muhammed Şâkir. Cidde: Dârü’l-Medenî, ts. Cürcânî, Ebü’l-Hasan Kadı Ali b. Abdilazîz. el-Veṣâṭa beyne’l-Mütenebbî ve ḫuṣûmih. thk. Muhammed Ebü’l- Faḍl İbrâhim - Ali Muhammed Bicâvî. Maṭbaʿatu ʿİsâ el-Bânî el-Ḥalebî ve şurakâuhu, ts. Çetin, Nihad M. Eski Arap Şiiri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, 1973.
  6. Durmuş, İsmail. “İstişhâd”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 23/396-397. Ankara: TDV Yayınları, 2001. Ezherî, Ebû Mansur Muhammed b. Ahmed. Tehẕîbü’l-luġa. thk. Muhammed ʿIvaḍ Murʿıb. 8 Cilt. Beyrut: Dâru İḥyâi’t-Turâsi’l-ʿArabî, 1422/2001. Fahreddin er-Râzî, Ebû Abdillâh Fahrüddin Muhammed b. Ömer b. Hüseyn. el-Mahsûl fî ʿilmi usûli’l-fıkh. thk. Taha Cabir Feyyaz el-ʿAlvânî. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1412/1992. Ferezdaḳ, Ebû Firâs Hemmâm b. Galib. Dîvânü’l-Ferezdaḳ. thk. Ali Fâʿûr. Lübnan: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1407/1987. Ferrâ, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Ziyâd. el-Müẕekker ve’l-müennes. thk. Ramazan Abdüttevvab. 2 Cilt. Kahire: Vizâretü’l-evkâf, 1401/1981. Ḥassân b. Sâbit, Ebü’l-Velîd el-Ḫazrecî. Dîvânu Ḥassân b. Sâbit. thk. ʿAbda Muhannâ. Beyrut: Dârü