Dergiler / Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2018 / Cilt: 19 - Sayı: 19

OSMANLI‐RUS DİPLOMASİSİNDE BİR KRİZ: UKRAYNA KAZAKLARI (1768‐1792)

A CRISIS ON OTTOMAN‐RUSSIAN DIPLOMACY: THE UKRAINIAN COSSACKS (1768‐1792)

Sayfa
493–513
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Osmanlı‐Rus ilişkilerinin dönüm noktalarına paralel olarak, Kazakların Osmanlı topraklarındaki siyasi durumları değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Doğu Avrupa coğrafyasının önemli unsurlarından olan Ukrayna Kazakları, Rusların genişleme ideolojisinden oldukça etkilenmişlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak Rusya, bu durumdan rahatsızlık duymuş ve bu konuyu Osmanlı Devleti ile yaptığı Aynalıkavak Anlaşması (1779)’na taşımıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Osmanlı‐Rus ilişkilerinin dönüm noktalarına paralel olarak, Kazakların Osmanlı topraklarındaki siyasi durumları değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Doğu Avrupa coğrafyasının önemli unsurlarından olan Ukrayna Kazakları, Rusların genişleme ideolojisinden oldukça etkilenmişlerdir. Rusya’nın güneye doğru ilerleme politikası karşısında, Osmanlı Devleti ile Ukrayna Kazaklarının yolları kesişmiştir. Bu doğrultuda Rusya tahtında bulunan II. Katerina’nın Kazak karargâhını yok etmesinin ardından, Ukrayna Kazaklarının bir kısmı Osmanlı topraklarına sığınmıştır. Bu andan sonra Kazaklar konusunun, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında diplomatik anlamda önemli bir yer tuttuğu görülmüştür. Osmanlı Devleti, topraklarına sığınan bu halka, eskiden yaşadıkları bölgeden hareketle Potkalı adını vermiştir. Potkalı Kazakları, ilk zamanlar Rus sınırına yakın olan Özi bölgesinde ikamet etmişlerdir. Ancak Rusya, bu durumdan rahatsızlık duymuş ve bu konuyu Osmanlı Devleti ile yaptığı Aynalıkavak Anlaşması (1779)’na taşımıştır. Burada alınan karar neticesinde Potkalı Kazaklar, bulundukları yerlerden kaldırılarak Tuna kıyısındaki yerlere iskân edilmişlerdir. Osmanlı Devleti, bu andan itibaren bu Kazaklarla ilgili bir strateji geliştirmiştir. Tebaa statüsü verdiği bu Kazakları, orduda istihdam etmiş ve Rusya’ya karşı gerçekleştirilen seferlerde bunların savaşçı yönlerinden istifade etmiştir. Bu çalışmada, XVIII. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı ve Rusya arasında bir çekişme konusu olan Kazaklar konu edilmiştir. Kazaklar konusunun, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında ne gibi gelişmelere yol açtığı ve ikili ilişkileri ne yönde etkilediği incelenmiştir. Osmanlı‐Rus ilişkilerinin dönüm noktalarına paralel olarak, Kazakların Osmanlı topraklarındaki siyasi durumları değerlendirilmiştir.

Abstract

The Ukrainian Cossacks, who were important people in the geography of Eastern Europe, were highly influenced by the expansionist ideology of Russia. Faced with the policy of progressing of Russia to the south, the roads of the Ottoman Empire and the Ukrainian Cossacks crossed. In this direction, some of the Ukrainian Cossacks took refuge in the Ottoman territories after Catherine II had destroyed the Cossack headquarters (Sich). After this, it was seen that the Cossacks had an important place between the Ottoman Empire and Russia in the diplomatic sense. The Ottoman Empire called this people who took refuge in his territories as Potkali Cossacks by the name of region they used to live in. Potkali Cossacks lived in Ozi region which was close to the Russian border, in early times. However, Russia was anxious with this situation and carried this problem to the Aynalikavak Agreement (1779) signed with the Ottoman Empire. As a result of the decision taken in this agreement, the Potkali Cossacks were removed from their place in Ozi region and were settled in the places along the Danube. From this moment, the Ottoman Empire developed a strategy for these Cossacks. The empire employed these Cossacks who became Ottoman subject, in the army and took advantage of their warrior aspects in campaigns against Russia. In this study the Cossacks which was a contentious issue between Ottoman and Russia in the second half of the eighteenth century, have been discussed. It has been examined how the Cossacks led to events between the Ottoman Empire and Russia and how they affected bilateral relations. Parallel to the turning points of the Ottoman‐Russian relations, the political situation of the Cossacks in the Ottoman territories has been evaluated.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KANAT, V. (2018). OSMANLI‐RUS DİPLOMASİSİNDE BİR KRİZ: UKRAYNA KAZAKLARI (1768‐1792). Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 19, 493–513. https://ajindex.com/articles/363154

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Bab‐ı Asafi Defterhane‐i Amire Defterleri (A. DFE.d.) 358. Bab‐ı Asafi Divan‐ı Hümayun Mühimme Kalemi (A. DVN. MHM.d.) 959. Bab‐ı Asafi Divan‐ı Hümayun Sicilleri Mühimme Defterleri (A. DVNS. MHM.) 175, s. 266, h. 759. Ali Emiri Abdülhamid I (AE. SABH. I.): 245 / 16345; 245 / 16348; 263 / 17758; 264 / 17790; 33 / 2510; 47 / 3395; 5 / 442. Ali Emiri Mustafa III (AE. SMST. III.) 77 / 5706. Ali Emiri Selim III (AE. SSLM. III.) 226 / 13230. Cevdet Askeriye (C. AS.): 1125 / 49890; 1210 / 54243; 20 / 896; 420 / 17421; 574 / 24142; 623 / 26303; 906 / 39061; 989 / 43176; 995 / 43484. Cevdet Dâhiliye (C. DH.): 150 / 7500; 283 / 14119; 325 / 16249. Cevdet Hariciye (C. HR.): 83 / 4127; 83 / 4119; 143 / 7129; 90 / 4485; 178 / 8900; 30 / 1460; 57 / 2841; 6147. Cevdet Maliye (C. ML.): 147 / 6229; 43 / 1956; 48 / 2217. Hatt‐ı Hümayun (HAT): 190 / 9156; 244 / 13736. Ahmed, Vasıf Efendi, Mehâsin’ül‐Âsâr ve Hakâik’l‐Ahbâr, (Yay. Haz. Mücteba İlgürel), TTK Basımevi, Ankara 1994.
  2. Aksan, Virginia, Kuşatılmış Bir İmparatorluk; Osmanlı Harpleri 1700‐1870, (Çev.Gül Çağalı Güven), İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2010.
  3. Aksan, Virginia, Savaşta ve Barışta bir Osmanlı Devlet Adamı: Ahmed Resmi Efendi (1700‐1783), (Çev. Özden Arıkan), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 1997.
  4. Armaoğlu, Fahir, 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1789‐1914),
  5. TTK Yayınları, Ankara 1997.
  6. Baykal, B. Sıtkı, “Lehistan’ın İlk Taksimi ve Osmanlı Devleti’nin Bu İşle Alaka‐ sı”, A.Ü. DTCF Yıllık Araştırmalar Dergisi, Cilt I, Ankara, 1940/41. Doğru, Halime, Lehistan’da bir Osmanlı Sultanı; IV. Mehmed’in Kamaniçe‐Hotin Seferleri ve Bir Masraf Defteri, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2006.
  7. Eser, Sıdıka, Vergenes Charler Gravier Kont’un 1767 Tarihli Raporları Çerçevesinde XVIII. Yüzyıl Denge Politikası ve Osmanlı‐Fransız İlişkileri, Celal Bayar Üniver‐ sitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Manisa 2007.
  8. Fisher, Alan W., The Russian Annexation of the Crimea 1771‐1783, Cambridge University Press, Cambridge 1970.
  9. Halaçoğlu, Yusuf, “Evlâd‐ı Fâtihân”, DİA, XI. Cilt, Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2012, ss. 524‐525. İnalcık, Halil, “Karadeniz’de Kazaklar ve Rusya: İstanbul Boğazı Tehlikede” Çanakkale Tarihi, I. Cilt, (Ed. Mustafa Demir), Değişim Yayınları, İstanbul, 2008, ss. 59‐64. İnalcık, Halil, “Kırım Hanlığı”, DİA, XXV. Cilt, Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2012, ss. 450‐458. İnbaşı, Mehmet, “Kamaniçe’de Türk İdaresi (1672‐1699)”, Omeljan Pritsak Ar‐ mağanı, Sakarya Üniv. Yayınları, Sakarya, 2007,