Dergiler / Tarih Okulu Dergisi / 2015 / Cilt: 8 - Sayı: 21

OSMANLI VE CUMHURİYET DÖNEMİNDE NASTURİ AYAKLANMALARI

Nestorian Revolts in Ottoman and Republican Period

Sayfa
107–129
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nasturilerin yaşadığı yer adlarının bugünkü karşılıkları ile beraber verildiği bu çalışmada okuyucuya tarihsel bir perspektif ile 20. yüzyılın başında yaşanan olaylarla güncel meseleleri bir arada yorumlama imkânı da sunulmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XIX. yüzyılın ortalarından itibaren artan misyonerlik faaliyetlerinin yanı sıra başta İngiltere olmak üzere Fransa ve Rusya gibi devletlerin zengin petrol rezervlerine sahip olan Ortadoğu'ya hakim olma çabaları bu bölgede yaşayan farklı din ve etnik gruptan halkları uluslararası çekişmelerin içine çekmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nasturiler, ilki 1915, ikincisi ise 1924 yılında gerçekleşen ayaklanmaların ardından bağımsız bir devlet kurmak bir yana, yaşadıkları toprakları terk etmek zorunda kalmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Nasturilerin yaşadığı yer adlarının bugünkü karşılıkları ile beraber verildiği bu çalışmada okuyucuya tarihsel bir perspektif ile 20. yüzyılın başında yaşanan olaylarla güncel meseleleri bir arada yorumlama imkânı da sunulmaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

XIX. yüzyılın ortalarından itibaren artan misyonerlik faaliyetlerinin yanı sıra başta İngiltere olmak üzere Fransa ve Rusya gibi devletlerin zengin petrol rezervlerine sahip olan Ortadoğu'ya hakim olma çabaları bu bölgede yaşayan farklı din ve etnik gruptan halkları uluslararası çekişmelerin içine çekmiştir. Bu halklardan biri de önce Rusya ardından da İngiltere'nin bağımsızlık vaatlerine kapılarak ayaklanan Nasturiler olmuştur. Nasturiler, ilki 1915, ikincisi ise 1924 yılında gerçekleşen ayaklanmaların ardından bağımsız bir devlet kurmak bir yana, yaşadıkları toprakları terk etmek zorunda kalmışlardır. Tüm bu olaylarda Osmanlı İmparatorluğunun temel siyaset olarak etnik gruplar arasındaki ve etnik gruplarla kendi arasındaki çatışmaları ve sorunları güç kullanmadan çözmeye gayret ettiği anlaşılmaktadır. Ancak yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti, hem Musul meselesi nedeniyle hem de mutlak egemenliği ülkenin tamamında sağlayabilmek adına Nasturi ayaklanmasını ciddi bir tehdit olarak görmüştür. Nasturiler üzerine yapılan çalışmalarda, Nasturilerin yaşadığı coğrafyanın bugünkü karşılıkları ile ilgili bir farkındalığın olmadığı anlaşılmaktadır. Böyle bir farkındalığın, geçmişle bugün arasında tarihsel ölçekte bağ kurulması, bugün yaşanan sorunların tarihsel perspektifle ele alınarak nedenlerinin daha iyi anlaşılması açısından oldukça önemli olduğu değerlendirilmektedir. Nasturilerin yaşadığı yer adlarının bugünkü karşılıkları ile beraber verildiği bu çalışmada okuyucuya tarihsel bir perspektif ile 20. yüzyılın başında yaşanan olaylarla güncel meseleleri bir arada yorumlama imkânı da sunulmaktadır.

Abstract

With the increasing missionary activities at the mid of the 19th century as well as the struggle of Britain and Russia to dominate the Middle East which possesses rich oil reserves had pulled various ethnic and religious groups who were living in the region into the centre of the international conflict. One of these groups of people was the Nestorians who revolted cherishing the illusion of having an independent state which was promised by firstly Russia and after Britain. The Nestorians, after revolting firstly 1915 and secondly 1924 aside establishing an independent state, had to leave their land which they lived for centuries. The Ottoman Empire has always followed the fundamental policy of solving the conflicts between ethnic groups as well as conflicts between ethnic groups and itself in peaceful ways without using force. But The Turkish Republic, due to the Musul question and in order to provide absolute sovereignty in whole parts of the country, considered the Nestorian revolt as a serious threat. The studies on the Nestorians reveal that there is lack of awareness about the current locations of the geography inhabited by the Nestorians. It is evaluated that a such awareness is very important to establish a historical bond between the past and the present and for a better understanding of the causes of the today's problems from a historical perspective. Providing the current names of the locations inhabited by the Nestorians, this study also presents to the reader a historical perspective and the opportunity to interpret the events at the beginning of XX. century together with the contemporary issues.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILMAZ, A. (2015). OSMANLI VE CUMHURİYET DÖNEMİNDE NASTURİ AYAKLANMALARI. Tarih Okulu Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 21, 107–129. https://ajindex.com/articles/357105

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. BOA, HR.TO. (Hariciye Nezareti, Tercüme Odası), 258/72, 03 Nisan 1880 (1297.Ra.22). BOA, A.}MKT.MHM. (Sadaret, Mühime Kalemi Evrakı), 613/14, 17 Aralık 1895 (1313.Ca.29.). BOA, DH.MKT. (Dahiliye Mektubi Kalemi), 2087/7, 05 Ağustos 1897 (1315.B.06). BOA, DH.İD. (Dahiliye, İdare), 116/57, Ağustos 1913 (1331.Ra). BOA, Y.PRK.MYD. (Yıldız, Yaveran ve Maiyet-i Seniye Erkan-ı Harbiye Dairesi), 7/115, 31 Ağustos 1888 (1305.Z.23). BOA, Y.PRK.BŞK. (Yıldız, Başkitabet Dairesi Maruzatı), 14/23, 13 Ekim 1888 (1306.S.07). BOA, MTV. (Yıldız, Mütenevvi Maruzat), 73/195, 19 Aralık 1892 (1310.C.29). BOA, Y.A.HUS. (Yıldız, Hususi Maruzat), 278/32, 27 Temmuz 1893 (1311.M.13). BOA, A.}MKT.UM. (Sadaret, Umum Vilayat Evrakı), 367/9, 20 Eylül 1859 (1276.S.22). BOA, İ.MVL. (İradeler, Meclis-i Vala), 179/5364, 25 Ağustos 1850 (1266.L.16) BOA, A.}MKT.UM. (Sadaret, Umum Vilayat Evrakı), 390/51, 16 Aralık 1859 (1276.C.21). BOA, A.}MKT.UM. (Sadaret, Umum Vilayat Evrakı), 79/57, 19 Ekim 1851 (1267.Z.23). BOA, A.}DVN.MHM. (Sadaret, Mühime Evrakı), 34/96, 1862 (1278). BOA, İ.DH. (İradeler, Dâhiliye), 1241/97203, 20 Ağustos 1891 (1309.M.14). BOA, A.}MKT.UM. (Sadaret, Umum Vilayat Evrakı), 415/3, 18 Temmuz 1860 (1276.Z.29). BCA, "Hakkari harekatının 15 Eylül'de başlayacağının Cumhurbaşkanı'na bildirildiği.", 1.6.8/28, 30.10.0.0., 14/09/1924. Jandarma Genel Komutanlığı Genel Arşiv Müdürlüğü, "Binbaşı Hüseyin Bey'in Şahadeti", 1974/90., 16/09/1924. Araştırma ve İnceleme Eserler Albayrak, Kadir, Keldaniler ve Nasturiler, Vadi Yayınları, Ankara 1997.
  2. Anzerlioğlu, Yonca, Nasturiler ve 1924 Ayaklanması, (Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara, 1996.
  3. S. Aziz Atiya, Doğu Hıristiyanlığı Tarihi, Doz Yayınları,
  4. İstanbul (1968) 2005.
  5. Bayburt, Deniz, "Milli Mücadele Döneminde Süryaniler", Gazi Akademik Bakış Dergisi, C.3, S.6, Yaz 2010, S. 45-72.
  6. Berkes, Niyazi, Türkiye'de Çağdaşlaşma, Yapı Kredi Yayınları,
  7. İstanbul (1973) 2008.
  8. Boas, Franz, Anthropological Theory: An Introductory History, içinde, "The Methods of Ethnology", Mayfield Publishing Company, California 1996 (1920).
  9. Bruinessen, Martin Van, Ağa, Şeyh, Devlet, İletişim Yayınları, İstanbul 2003.
  10. Çelik, Mehmet, Ortadoğu Mozaiği: Süryaniler - Nasturiler, Fırat Üniversitesi Ortadoğu Araştırmaları Merkezi Yayınları, Elazığ, 1996.
  11. Doğan, Cabir, "1843-1846 Nasturi Olayları ve Bedirhan Bey", Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi,