Dergiler / Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi / 2011 / Sayı: 57

Anadolu'da İlk Türkçe Telif Eser

The First Turkish Manuscript Written in Anatolia

Sayfa
159–174
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu metnin verileriyle "karışık dilli metinler" meselesine temas edilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XIII. yüzyıl öncesine ait Oğuz Türkçesi bir eserin varlığı uzmanları uzun süre meşgul etti.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bir diğer tartışma konusu da, bu dönem yazı dilinin oluşması, bilhassa "karışık dilli metinler" olarak adlandırılan literatürün değerlendirilmesi etrafında gelişti.
💡
Sonuç & Katkı:Bu metnin verileriyle "karışık dilli metinler" meselesine temas edilecektir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

XIII. yüzyıl öncesine ait Oğuz Türkçesi bir eserin varlığı uzmanları uzun süre meşgul etti. Spekülatif hükümlerle kimi eserlere işaret edilmiş ya da XIII. yüzyıl öncesinde kaleme alındığı kesin olan bir eserin mevcut olmadığı tezi ileri sürülmüştür. Bir diğer tartışma konusu da, bu dönem yazı dilinin oluşması, bilhassa "karışık dilli metinler" olarak adlandırılan literatürün değerlendirilmesi etrafında gelişti. Bu son literatürün en önemli metni ve tartışmaların merkezi olan Behcetü'lhadâyık'tı. Anadolu sahasında şekillenen Oğuz Türkçesi yazı dilinin tespit edilebilen XIII. yüzyıl devri mahsulleri sınırlı ve hemen tamamı manzum parçalardan ibarettir. Bu çalışmada, çokça tartışılan Behcetü'l-hadâyık'ın yeni tespit edilen yazma nüshasından hareketle yazarı, yazım tarihi ve yeri ilk defa olarak ortaya konulacak ve Anadolu sahasında yazıldığı şimdiye değin tespit edilebilen en eski eser olduğu gösterilecektir. Bu metnin verileriyle "karışık dilli metinler" meselesine temas edilecektir.

Abstract

The first literary works written in Oghuz Turkic in Anatolia belong to the 14th century. The number of such works is very limited, and almost all of them are written in verse. This paper examines Behcetü'l-hadâyık, a work that has drawn the interest of a large number of researchers until now. The study describes a newly found copy of the work and for the first time gives information about its writer, date, and place of compilation. Based on linguistic data concerning the work, it will be claimed that this copy of Behcetü'l-hadâyık is the oldest Oghuz Turkic manuscript among those detected so far.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOÇ, M. (2011). Anadolu'da İlk Türkçe Telif Eser. Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 57, 159–174. https://ajindex.com/articles/353150

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Akar, Metin (1987). "Şeyyad Hamza Hakkında Yeni Bilgiler-I". Marmara Üni- versitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türklük Araştırmaları Dergisi 2 (5): 1-22.
  2. Akın, Himmet (1968). Aydınoğulları Tarihi Hakkında Bir Araştırma. Ankara: Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Yay. Bayram, Mikâil (1996). "Anadolu'da Te'lif Edilen İlk Türkçe Eser Meselesi". V. Millî Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Semineri Bildirileri. Konya: Selçuk Üniversitesi Yay. 95-100.
  3. Buluç, Saadettin (1955). "Eski Bir Türk Dili Yadigârı Behcetü'l-Hadâ'ik fî Mev'izeti'l-Halâ'ik". İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi VI: 119-131. _____ (1956). "Behcetü'l-Hadâ'ik fî Mev'izeti'l-Halâ'ik'ten Örnekler". İ.Ü. Ede- biyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi VII: 17-44. _____ (1956). "Şeyyâd Hamza'nın Beş Manzumesi". İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi VII(1-2): 1-16. _____ (1962). "Şeyyâd Hamza'nın Lirik Bir Şiiri". İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi XII: 139-142. _____ (1964). "Behcetü'l-Hadâ'ik fî Mev'izeti'l-Halâ'ik'ten Derlenmiş Koşuklar". Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1963:151-197. _____ (1965). "Bir Eserin İki Yazma Nüshası". Türkiyat Mecmuası XIV: 161-201. _____ (1968a). "Şeyyâd Hamza'nın Bilinmeyen Bir Mesnevisi". Türkiyat Mec- muası XV: 247-264. _____ (1968b). "Şeyyâd Hamza". İslâm Ansiklopedisi. C XI. İstanbul: MEB Yay. 497-499.
  4. Bilgin, A. Azmi (1990). "Eski Anadolu Türkçesi Döneminde Karışık Dil Unsurları Taşıyan Eserler ve Dil Özellikleri". Türk Dünyası Araştırmaları 69: 63-76.
  5. Caferoğlu, Ahmet (1988). Türk Dili Tarihi. İstanbul:
  6. Enderun Yay. Canpolat, Mustafa (1960). Behcetü'l-hadâ'ik fî mev'izeti'l-halâ'ik incelemesi. Me- zuniyet Tezi. İ.Ü. Türkiyat Enstitüsü. no. 532. _____ (1968). "Behcetü'l-Hadâ'ik'in Dili Üzerine". Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1967. Ankara: TDK Yay. 165-175. _____ (1995). "Behcetü'l-Hadâ'ik Üzerine". Beläk Bitig: Sprachstudien für Ge- rhard Doerfer zum 75. Geburstag. Haz. Marcel Erdal, Semih Tezcan. Wiesbaden: Otto Harrosowitz. 51-66.
  7. Coşan, Esat (1964). "Behcetü'l-hadâ'ik'in Yeni Bir Nüshası". A.Ü.İ.F. Dergisi XII: 159-161.
  8. Eflaki, Ahmed (2000). Âriflerin Menkıbeleri Çev. Tahsin Yazıcı. İstanbul:
  9. Milli Eğitim Bakanlığı Yay. Emecen, M. Feridun (2001). İlk Osmanlılar ve Batı Anadolu Beylikler Dünyası. İstanbul:
  10. Kitabevi.
  11. Ergin, Muharrem (1950). "Bursa Kitaplıklarındaki Türkçe Yazmalar Arasında". İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi IV(1-2): 107-132. _____ (1959