Dergiler / Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi / 2012 / Cilt: 14 - Sayı: 63

Tanzimat Döneminde İktidar Oyunları: Bâbıâlî ve Hıdiv İsmail

Tricks to Gain Power during the Tanzimat Period: The Sublime Porte and Khedive İsmail

Sayfa
159–188
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece yüzyılın ilk yarısında tamamen Sarayın kontrolü altında olan Mısır Meselesi'ne, 1860'lı yıllarda Bâbıâlî tarafından el konulması, Tanzimat'la birlikte iktidarın adresinin de değiştiğini işaret edecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mehmed Ali Paşa İsyanı, Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyılda karşılaştığı en önemli sorunlar arasında yer alır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İsyanın ana fikrinin, Mısır'da bağımsız bir devlet kurmak olduğunu söylemek, yanlış sayılmaz.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece yüzyılın ilk yarısında tamamen Sarayın kontrolü altında olan Mısır Meselesi'ne, 1860'lı yıllarda Bâbıâlî tarafından el konulması, Tanzimat'la birlikte iktidarın adresinin de değiştiğini işaret edecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Mehmed Ali Paşa İsyanı, Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyılda karşılaştığı en önemli sorunlar arasında yer alır. İsyanın ana fikrinin, Mısır'da bağımsız bir devlet kurmak olduğunu söylemek, yanlış sayılmaz. Yüzyılın ilk yarısındaki bu isyanın ardından bağımsız Mısır düşüncesi, Mısır'ı idare eden Mehmed Ali ailesinin temel hedefi olur. Mehmed Ali Paşa'nın torunu Hıdiv İsmail döneminde bağımsız Mısır ideali, oldukça kuvvetli şekilde yeniden canlandırılır. Tanzimat Dönemi'nde, Hıdiv'in bağımsızlık yönündeki çabalarını, Bâbıâlî engellemeye çalışacaktır. Başka bir ifade ile Hıdiv ile Bâbıâlî arasındaki rekabet, bürokratik iktidarın gücünün ve sınırlarının da test edildiği bir mücadele şeklini alacaktır. İktidara ilişkin kavga, Tanzimat Dönemi'nde Bâbıâlî'nin, Osmanlı siyasetinin esas aktörü olduğunu da gözler önüne serecektir. Böylece yüzyılın ilk yarısında tamamen Sarayın kontrolü altında olan Mısır Meselesi'ne, 1860'lı yıllarda Bâbıâlî tarafından el konulması, Tanzimat'la birlikte iktidarın adresinin de değiştiğini işaret edecektir.

Abstract

Mehmed Ali Paşa's Rebellion in Egypt can be regarded as one of the biggest problems of the Ottoman Empire faced in the 19th century. The main inspiration for the Mehmed Ali Mu-tiny can be said to be the creation of an independent Egypt. After his rebellion in the first half of the century, the idea of an independent Egypt was transferred to his successors. Dur-ing the reign of Mehmed Ali's grandson, Khedive İsmail, the holy ideal of a free Egypt was strongly revived. The Sublime Porte tried to prevent İsmail's efforts for independence during the Tanzimat Period. That is to say, the competition between Khedive and the Sublime Porte gradually turned into a strug-gle testing the power and limits of the Sublime Porte. This struggle for power proved that the Sublime Porte was the main actor in Ottoman politics. The fact that the Egyptian Question, which used to be controlled by the Palace in the first half of the 19th century, was now being handled by the Porte itself strongly indicated that the center of power during the Tanzimat Era had shifted from the Palace to the Porte.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

PINAR, H. (2012). Tanzimat Döneminde İktidar Oyunları: Bâbıâlî ve Hıdiv İsmail. Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 14 - Sayı: 63, 159–188. https://ajindex.com/articles/352653

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Arşiv Belgeleri Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA.), Sadâret Mektubî Mühimme Kalemi (A. MKT. MHM.) 441/15, 441/17 BOA., Hatt-ı Hümâyûn Tasnifi ( HAT.) 829/37501A, 829/37501B, 829/37503C, 829/37503D, 830/37509A, 831/37557A, 833/37560F BOA., Hariciye Nezareti Siyasi Kısım Evrakı Dosya Envanteri (HR. SYS.) 9/58, 10/18, 44/26, 488/2, 940/3, 940/5 BOA., Eyalet-i Mümtâze İradeleri / İrade-Mısır (İ. MTZ. 05) 21/865, 21/867, 21/868, 21/870, 21/873, 21/885, 21/895, 21/898 BOA., Yıldız Esas Evrakı (Y.EE) 41/6, 90/13, 90/20, 91/29. Osmanlıca Gazete ve Dergiler Basiret Kevkeb-i Şarkî Terakkî 3. Araştırmalar Adalı, Hasan (1968). "Documents pertaining to the Egyptian Question in the Yıldız Collection of the Başbakanlık Arşivi, İstanbul", P. M. HOLT (ed.), Political and Social Change in Modern Egypt, London: Oxford Uni. Press.
  2. Ahmad, Jamal Muhammad (1960). The Intellectual Origins of Egyptian Nationa- lism, London: Oxford Uni. Press.
  3. Altundağ, Şinasi (1988).
  4. Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı, Mısır Meselesi, 1831- 1841, I. Kısım, Ankara:
  5. TTK Yayınları.
  6. Anderson, B. (1995). Hayali Cemaatler: Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması, (çev. İskender SAVAŞIR), İstanbul:
  7. Metis. Anderson, J.N.D. (1968). "Law Reform in Egypt: 1850-1950", P. M. HOLT (ed.), Political and Social Change in Modern Egypt, London: Oxford Uni. Press.
  8. Baer, Gabriel (1968). "Social Change in Egypt: 1800-1914", P. M. HOLT (ed.), Political and Social Change in Modern Egypt, London: Oxford Uni. Press.
  9. Beydilli, Kemal (1999). "Osmanlı ve Avrupa Devletleri Arasında İttifâklar ve Siyâsî Ahlâk, 1790-1856", İ. SOYSAL (yay.haz.), Çağdaş Türk Diplomasi- si: 200 Yıllık Süreç, Ankara:
  10. TTK Yayınları.
  11. Bosworth, R.J. (1999). "İtalya ve Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu", Marian KENT (ed.), Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu ve Büyük Güçler, İstanbul:
  12. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  13. Bullard, Sir Reader (1961). The Middle East: A Political and Economic Survey, London: Oxford Uni. Press.
  14. Crabbs, Jack A. (1984). The Writing of History in Nineteenth Century Egypt: A Study in National Transformation, Cairo: The American Uni. Press in Cairo. Deighton, H.S. (1968). "The Impact of Egypt on Britain: A Study of Public Opinion", P. M. HOLT (ed.), Political and Social Change in Modern Egypt, London: Oxford Uni. Press.
  15. Dunn, Diane Robinson (2006).
  16. The Harem, Slavery and British Imperial Culture: Anglo-Muslim Relations in the Late Nineteenth Century, Manchester: Manchester Uni. Press.
  17. Fahmy, Khaled (1997). All the Pasha's Men: Mehmed Ali, His Army an