Dergiler / Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi / 2021 / Cilt: 10 - Sayı: 1

Obsesif-Kompulsif Bozuklukta Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar

Early Maladaptive Schemas in Obsessive-Compulsive Disorder

Sayfa
98–108
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Obsesif-kompulsif bozukluk ve erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişkinin anlaşılmasının, bozukluğun oluş mekanizmasını belirlemeye katkı sağlayacağı, etkili önleme ve müdahale çalışmalarının gelişimine ışık tutacağı düşünülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çocuklukta karşılanmayan temel duygusal ihtiyaçlar sonucunda erken dönem uyum bozucu şemalar ortaya çıkmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Erken dönem uyum bozucu şemalar bireyleri yetişkinlikte obsesif-kompulsif bozukluğun da içinde bulunduğu psikolojik bozukluklara yatkın hale getirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Obsesif-kompulsif bozukluk ve erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişkinin anlaşılmasının, bozukluğun oluş mekanizmasını belirlemeye katkı sağlayacağı, etkili önleme ve müdahale çalışmalarının gelişimine ışık tutacağı düşünülmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Çocuklukta karşılanmayan temel duygusal ihtiyaçlar sonucunda erken dönem uyum bozucu şemalar ortaya çıkmaktadır. Erken dönem uyum bozucu şemalar bireyleri yetişkinlikte obsesif-kompulsif bozukluğun da içinde bulunduğu psikolojik bozukluklara yatkın hale getirmektedir. Bu derlemenin amacı, alanyazında obsesif-kompulsif bozuklukta erken dönem uyum bozucu şemaların rolünü inceleyen çalışmaların özetlenmesidir. Genel olarak araştırma sonuçlarına bakıldığında, obsesif-kompulsif bozuklukta en sık görülen erken dönem uyum bozucu şemaların dayanıksızlık, başarısızlık, sosyal izolasyon, yüksek standartlar, kusurluluk, duygusal yoksunluk ve karamsarlık olduğu; en sık aktive olan şema alanlarının zedelenmiş otonomi, ayrılma/dışlanma ve aşırı duyarlılık/baskılanma olduğu; ve en sık görülen modların talepkâr ebeveyn, kopuk korungan, kırılgan çocuk ve cezalandırıcı ebeveyn modları olduğu görülmektedir. Bu şemaların erken çocukluktan itibaren bireylerde bozukluğun oluşması için zemin hazırladığı belirtilmiştir. Alanyazın incelendiğinde obsesif-kompulsif bozuklukta erken dönem uyum bozucu şemaları inceleyen daha çok araştırmaya ihtiyaç olduğu görülmüştür. Obsesif-kompulsif bozukluk ve erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişkinin anlaşılmasının, bozukluğun oluş mekanizmasını belirlemeye katkı sağlayacağı, etkili önleme ve müdahale çalışmalarının gelişimine ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract

The frustration of basic emotional needs during childhood leads to the development of early maladaptive schemas. Early maladaptive schemas make individuals more vulnerable to psychological disorders, specifically obsessive-compulsive disorder in adulthood. The aim of this review is to summarize the related literature regarding the role of early maladaptive schemas in obsessive-compulsive disorder. According to the findings of the literature research, in obsessive-compulsive disorder the most common early maladaptive schemas are vulnerability to harm/illness, failure to achieve, social isolation, unrelenting standards, defectiveness/shame, emotional deprivation and negativity/pessimism; the most frequently activated schema domains are impaired autonomy, disconnection and overvigilance/inhibition; and the most common schema modes are demanding parent, detached protector, vulnerable child and punitive parent modes. It is indicated that these schemas have paved the way for development of obsessive-compulsive disorder since individuals’ early childhood. Further studies investigating early maladaptive schemas in obsessive-compulsive disorder are needed in literature. It is believed that undercovering the relationship between obsessive-compulsive disorder and early maladaptive schemas will contribute determining the formation mechanism of the disorder, and will shed light on the development of effective prevention and intervention studies in future.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKBAŞ, B. Ç. (2021). Obsesif-Kompulsif Bozuklukta Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 1, 98–108. https://ajindex.com/articles/352513

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Abramowitz, J. S., Whiteside, S., Lynam, D. ve Kalsy, S. (2003). Is thought-action fusion specific to obsessive-compulsive disorder?: A mediating role of negative affect. Behaviour Research and Therapy, 41(9), 1069–1079. https://doi.org/10.1016/s0005-7967(02)00243-7
  2. Amerikan Psikiyatri Birliği (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı (DSM- V). (Çev. Köroğlu, E.). Hekimler Yayın Birliği: Ankara.
  3. Angst, J., Gamma, A., Endrass, J., Goodwin, R., Ajdacic, V., Eich, D. ve Rössler, W. (2004). Obsessive-compulsive severity spectrum in the community: Prevalence, comorbidity, and course. European Archives of Psychiatry Clinical and Neuroscience, 254(3), 156–164. https://doi.org/10.1007/s00406-004-0459-4
  4. Arntz, A. ve Jacob, G. (2017). Schema Therapy in Practice: An Introductory Guide to the Schema Mode Approach. John Wiley & Sons. Asadollahiniaa, M. ve Ghahari, S. (2018). The role of differentiation of self and schema modes in prediction of rumination and compulsive behaviors in adolescents. Asian Journal of Psychiatry, 36, 88–89. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2018.06.017
  5. Atalay, H., Atalay, F., Karahan, D. ve Caliskan, M. (2008). Early maladaptive schemas activated in patients with obsessive compulsive disorder: A cross-sectional study. International Journal of Psychiatry in Clinical Practice, 12(4), 268–279. https://doi.org/10.1080/13651500802095004
  6. Ayoğlu, Z. (2012). OKB’ye ilişkin gelişimsel bir model: Yetişkin bağlanma biçimleri, ebeveynden algılanan psikolojik kontrol düzeyi ve mükemmeliyetçilik eğilimlerinin obsesif yorumlar ve belirtilerle bağlantısının incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi,
  7. Ankara.
  8. Azar, S. T., Nix, R. L. ve Makin-Byrd, K. N. (2005). Parenting schemas and the process of change. Journal of Marital and Family Therapy, 31(1), 45–58. https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.2005.tb01542.x
  9. Baer, L. (1994). Factor analysis of symptom subtypes of obsessive compulsive disorder and their relation to personality and tic disorders. Journal of Clinical Psychiatry, 55(Suppl), 18–23.
  10. Bamelis, L. L. M., Renner, F., Heidkamp, D. ve Arntz, A. (2010). Extended schema mode conceptualizations for specific personality disorders: An empirical study. Journal of Personality Disorders, 25(1), 41–58. https://doi.org/10.1521/pedi.2011.25.1.41
  11. Basile, B., Tenore, K., Luppino, O. I. ve Mancini, F. (2017). Schema therapy mode model applied to OCD. Clinical Neuropsychiatry, 14(6), 407–414. https://www.researchgate.net/publicati