Dergiler / Türk Psikoloji Dergisi / 2013 / Cilt: 28 - Sayı: 72

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olgularındaki Zeka Puanında Dikkatin Rolü

Multi-Group Latent Class Analysis and Measurement Equivalence

Sayfa
62–85
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bulgular DEHB olgularının WÇZÖ-R' den aldıkları düşük puanların, farklı alt testlerin ölçtüğü bilişsel özelliklerde bozukluk veya zekada düşüklük olarak açıklanamayacağına işaret etmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan olgular Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği (WÇZÖ-R) alt testlerinde sağlıklı gruba göre daha düşük puanlar almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmaya 72-149 yaş/ay aralığında 143 sağlıklı erkek çocuk, 215 erkek DEHB olgusu (Bileşik tip: 102, Dikkat Eksikliği Önde Alt Tip: 72, Hiperaktivite/Dürtüsellik Önde Alt Tip: 41) gönüllü olarak ve ebeveynin bilgilendirilmiş onayı ile katılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bulgular DEHB olgularının WÇZÖ-R' den aldıkları düşük puanların, farklı alt testlerin ölçtüğü bilişsel özelliklerde bozukluk veya zekada düşüklük olarak açıklanamayacağına işaret etmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan olgular Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği (WÇZÖ-R) alt testlerinde sağlıklı gruba göre daha düşük puanlar almaktadır. Araştırmada DEHB olgularının WÇZÖ-R alt testlerinden aldıkları düşük puanların dikkat sürecindeki bozukluktan kaynaklandığı yolundaki hipotez test edilmektedir. Araştırmaya 72-149 yaş/ay aralığında 143 sağlıklı erkek çocuk, 215 erkek DEHB olgusu (Bileşik tip: 102, Dikkat Eksikliği Önde Alt Tip: 72, Hiperaktivite/Dürtüsellik Önde Alt Tip: 41) gönüllü olarak ve ebeveynin bilgilendirilmiş onayı ile katılmıştır. DEHB grubunda eşhastalanım ve ilaç kullanımı dışlama ölçütü olmuştur. Zeka WÇZÖ-R, dikkat türleri Stroop Testi TBAG Formu, İşaretleme Testi ve Görsel İşitsel Sayı Dizileri Testi B Formu ile ölçülmüştür. Nöropsikolojik test puanları, temsil ettikleri dikkat türleri doğrultusunda üç farklı faktöre yüklenmiş, WÇZÖ-R'nin sayı dizileri puanı dışındakiler bu faktörler altında yer almamıştır. Üç WÇZÖ-R alt test puanı dışındaki tüm zeka puanlarında, DEHB grubunun puanı sağlıklı kontrol grubununkinden anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Nöropsikolojik dikkat türleri istatistiksel olarak kontrol edildiğinde, daha önce anlamlı olan 9 WÇZÖ-R puanından 7'sindeki anlamlı farklar ortadan kalkmıştır. Bu bulgular DEHB olgularının WÇZÖ-R' den aldıkları düşük puanların, farklı alt testlerin ölçtüğü bilişsel özelliklerde bozukluk veya zekada düşüklük olarak açıklanamayacağına işaret etmiştir. Bulgular düşük puanların dikkat edememeden kaynaklandığı yolundaki hipotezi desteklemiş, zekaya ilişkin süreçlerdeki düşük performansın dikkat eksikliğine ikincil olduğunu göstermiştir.

Abstract

In comparison to healthy children, cases with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) score lower at subtests of Wechsler Intelligence Scale for Children-Revised (WISC-R). According to the research hypothesis, the lower scores in subtests of WISC-R originate from disordered attentional processes. Sample (age range: 72-149 months) included 143 healthy boys and 215 boys in the ADHD group (Predominantly Attention Deficit: n = 72, Predominantly Hyperactivity/Impulsivity: n = 41, Combined: n = 102). Participation was conditional to informed consent of the parents and approval of the participants/cases. Cases with comorbidity and medication were not included in the DEHB group. Intelligence was measured using WISC-R, types of attention were measured using Stroop Test TBAG version, Cancellation Test and Visual Aural Digit Span Test-B Form. In line with the types of attention that they represent, neuropsychological test scores loaded on three different factors. Except the digit span score, WISC-R scores loaded on a fourth factor. Scores of the DEHB group was significantly lower than that of the healthy control group in 9 out of 12 WISC-R scores. When types of attention were statistically controlled, 7 of the previously significantly different scores ceased to exist. These findings show that the lower scores of the DEHB group in subtests of WISC-R should not be explained by deficits in the cognitive processes that the subtests specifically intend to measure. These findings support the hypothesis that the lower scores are due to a basic inability to attend and are thus secondary to this disorder.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARAKAŞ, S., BAKAR, E. E., TANER, Y. I. (2013). Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olgularındaki Zeka Puanında Dikkatin Rolü. Türk Psikoloji Dergisi, Cilt: 28 - Sayı: 72, 62–85. https://ajindex.com/articles/350373

Kaynakça (12)

  1. Amerikan Psikiyatri Birliği (2005). Mental bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı, dördüncü baskı (DSM-IV--R). E. Köroğlu, (Çev. Ed.). Ankara:
  2. Hekimler Yayın Birliği. Anastasia, A. 1990). Psychological testing (6. baskı). New York: Macmillian Publishing Company. Anderson, J. R., Reder, L. M. ve Lebiere, C. (1996). Working memory: Activation limitations on retrieval. Cognitive Psychology, 30(3), 221-256.
  3. Antshel, K. M., araone, S. V., Stallone, K., Nave, A., Kaufman, F. A., Doyle, A., Fried, R., Seidman, L. ve Biederman, J. (2007). ls attention deficit hyperactivity disorder valid diagnosis in the presence of high IQ? Results from the MGH longitudinal family studies of ADHD. Journal of Child Psychology and Psychiatry 48(7), 687-694.
  4. Aras, Ş., Ünlü, G. ve Taş, F. V. (2007). Çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniğine başvuran hastalarda belirtiler, tanılar ve tanıya yönelik incelemeler. Klinik Psikiyatri Dergisi, 10(1),28-37.
  5. Baddeley, A. D. (1996). Exploring the central executive. Quar-- terly Journal ofExperimental Psychology, 49A, 5-28.
  6. Baddeley, A. D. (1998). Working memory. Acad Sci III, 321(2-3), 167-173.
  7. Bannatyne, A. (1968). Diagnosing learning disabilities and writing remedial prescriptions Journal of Learning Dis-- abilities, 1(4), 242-249.
  8. Bannatyne, A. (1971). Language, reading, and learning dis-- abilities. lllinois: Charles C. Thomas, Springfield. Barkley, R. A. (1996). Attention deficit and hyperactivity disorder. E. J. Mash ve R. A. Barkley, (Ed.), Child psychopa-- thology (3. baskı) içinde (63-112). New York: Guilford. Barkley, R. A. (1997). Behavioral inhibition, sustained attention, and executive functions: Constructing unifying theory of ADHD. Psychological Bulletin, 21 (1), 65-94.
  9. Barkley, R. A. (1998). Attention deficit hyperactivity disorder: handbook for diagnosis and treatment (2. baskı). New York: Guilford Press.
  10. Barkley, R. A. (2006). Attention deficit hyperactivity disorder: Handbookfor diagnosis and treatment (3. baskı). Guilford, New York. Barkley, R. A., DuPaul, G. J. ve McMurray, M. B. (1990). Comprehensive evaluation of attention deficit disorder with and without hyperactivity as defined by research criteria. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 58(1), 775-789.
  11. Barry, T. D., Lyman, R. D. ve Klinğer, L. G. (2002). Academic underachievement and attention-deficit/hyperactivity disorder: The negative impact of syndrome severity on school performance. Journal of School Psychology, 40(3), 259-283.
  12. Baum, S. M., Olenchak