Dergiler / Yeni Türk Edebiyatı: Hakemli Altı Aylık İnceleme Dergisi / 2015 / Sayı: 12

REFİK HALİT KARAY’IN “GÖZYAŞI” ÖYKÜSÜNDE “YA ...YA...” İMKÂNSIZ ZORUNLU SEÇİM MANTIĞININ İŞLEYİŞİ

THE FUNCTION OF LOGIC OF “EITHER... OR...” IMPOSSIBLE COMPULSORY CHOICE IN THE STORY OF GÖZYAŞI BY REFİK HALİT KARAY.

Sayfa
159–176
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu noktada imkânsız zorunlu seçim mantığı mutlak anlamda öznenin mahrumiyetiyle işler.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:: Refik Halit’in “Gözyaşı” öyküsünde imkânsız zorunlu seçim, öykü kahrama- nının göç esnasında üç çocuğundan ikisini kurtarmak için birini feda etmesiyle yüz yüze kaldığında ortaya çıkar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tercihler farklı görünse de bütünün parçalarıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu noktada imkânsız zorunlu seçim mantığı mutlak anlamda öznenin mahrumiyetiyle işler.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

: Refik Halit’in “Gözyaşı” öyküsünde imkânsız zorunlu seçim, öykü kahrama- nının göç esnasında üç çocuğundan ikisini kurtarmak için birini feda etmesiyle yüz yüze kaldığında ortaya çıkar. Psikanalizinde yapısal dilbilimden yararlanan Fransız psikanalist Jacques Lacan’ın “ya...ya...” mantıksal işleticisiyle ortaya koyduğu imkânsız zorunlu seçimde özne iki yanılsamayı kabullenir. İlki özgürce seçim yaptığını zanneder. İkincisiyse tercihlerden birini seçtiğinde diğerinden kurtulduğunu varsayar. Halbuki “ya...ya...” mantıksal işleticisine bağlı seçimde zorunluluk vardır. Tercihler farklı görünse de bütünün parçalarıdır. Hangisi tercih edilirse edilsin sonuç değişmeyecektir. “Gözyaşı”nın kahramanı da zor(un)lu göçte ya bir çocuğunu feda edip ikisini kurtaracak ya üçüyle devam edip üçünü de kaybedecektir. Bu noktada o, imkânsız zorunlu bir seçimle karşı karşıyadır. Üç çocuğundan ikisini kurtarmak için birini feda etmektense, üçüyle yola devam eder. Yolda bir çocuğunun kendiliğinden ölümünü kabullenir. Feda edileceği kendi seçmemiştir. Fakat çocuklardan üçünün yaşamasından ürker. Kendisinin birini feda etmesi düşüncesine katlanamaz. Yolculuğun sonunda üç çocuğunu da kaybeder. Kendini suçlu hisseder. İmkânsız zorunlu seçim mantığında o, ne tercih yaparsa yapsın her halükârda suçlu olacaktır. Bir çocuğunu feda edip iki- sini kurtarsaydı, feda edilenden sorumlu olacaktı. Bunun zıddı olarak hiçbirini diğerlerine feda edememiş, üçünü kurtarmaya çalışmış, fakat kaybetmiştir. Bu nedenle suçludur. Bu noktada imkânsız zorunlu seçim mantığı mutlak anlamda öznenin mahrumiyetiyle işler.

Abstract

ABSTRACT: In the Story of “Gözyaşı” by Refik Halit Karay, impossible obligatory choice occurs when the hero of the story faces to sacrifice one of his three children during the migration. In the French psychoanalyst Jacques Lacan’s the function of logic of “either... or...” impossible compulsory choice, subject accepts two illusion. Firstly he imagines free choice. Secondly he assumes that he gets away others when he chooses one of the options. But there are a obligatory in choice that depends on “either ... or ...” logical operator. Preferences may seem different, but they are parts of the whole.It will not change the results, whatever is preferred. The hero of “Gözyaşı” during the obligatory migration either he will rescue two children by sacrificing a child or he will lose three children by continuing with three.At this point, he faces with an impossible compulsory choice. He continued to the way with three children rather than sacrificing one for save two of three children. He accepted death of a child on the way.Sacrifaced child was not his choice.But he feared the life of three children. He could not stand the thought of someone’s sacrifice. He lost his three children at the end of the journey. He felt guilty. In the logic of impossible obligatory choice, no matter what choice he will be guilty everytime. If he had rescued two children by sacrificing a child, he would have been responsible from the one . As opposed to this, he didn’t sacrifice anyone and he tried to rescue the three children, but he lost all of them.Therefore, he is guilty. At this point, the logic of impossible obligatory choice works with the subject’s deprivation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞEN, C. (2015). REFİK HALİT KARAY’IN “GÖZYAŞI” ÖYKÜSÜNDE “YA ...YA...” İMKÂNSIZ ZORUNLU SEÇİM MANTIĞININ İŞLEYİŞİ. Yeni Türk Edebiyatı: Hakemli Altı Aylık İnceleme Dergisi, Sayı: 12, 159–176. https://ajindex.com/articles/337843

Kaynakça (18)

  1. Eagleton, Terry, Estetiğin İdeolojisi, çev. Engin Kılıç, İstanbul: Doruk Yayınları, 2010.
  2. Freud, Anna, Ben ve Savunma Mekanizmaları, çev. Yeşim Erim, İstanbul: Metis Yayınları, 2011
  3. Freud, Sigmund, Uygarlığın Huzursuzluğu, çev. Haluk Barışcan, İstanbul: Metis Yayınları, 2009.
  4. Hartmann, Heinz, Ben Psikolojisi ve Uyum Sorunu, çev. Banu Büyükkal, İstanbul: Metis Yayınları, 2004.
  5. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich, Tinin Görüngübilimi, çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınları, 2004
  6. İzmir,
  7. Mutluhan, Öznenin Diyalektiği, Hegel, Sartre ve Lacan, Ankara: İmge Kitabevi, 2013.
  8. Jacobson, Edith, Kendilik ve Nesne Dünyası, çev. Selim Yazgan, İstanbul: Metis Yayınları, 2004.
  9. Kant, Immanuel, Pratik Aklın Eleştirisi, çev. İoanna, Kuçuradi, Ülker Gökberk, Füsun Akatlı, Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 2009.
  10. Karay, Refik Halit, Gurbet Hikâyeleri, Yeraltında Dünya Var, İstanbul: İnkılâp Kitabevi, 2014.
  11. Klein, Melaine, Haset ve Şükran, çev. Orhan Koçak, Yavuz Ertan, İstanbul: Metis Yayınları,2002.
  12. Lacan, Jacques, Psikanalizin Dört Temel Kavramı Seminer 11. Kitap, çev. Nilüfer Erdem, İstanbul: Metis Yayınları, 2013. Televizyon, çev. Ahmet Soysal, İstanbul: MONOKL Yayınları, 2013.
  13. Laing, Ronald David, Bölünmüş Benlik, Akıl Sağlığı ve Delilik Üzerine Varoluşsal Bir Çalışma, çev. Ergün Akça, İstanbul: Pinhan Yayınları, 2015.
  14. Levinas, Emmanuel, “Sonsuz’un Etiği”, Çağdaş Filozoflarla Söyleşiler, Kıta Felsefesi Tartışmaları, çev. Hüsamettin Arslan, İstanbul: Paradigma Yayınları, 2010.
  15. Ricoeur, Paul, Yoruma Dair, Freud ve Felsefe, çev. Necmiye Alpay, İstanbul: Metis Yayınevi, 2007.
  16. Salecl, Renata,, “Psikanaliz ve Seçim Toplumu”, çev. Elif Çelik, MonoKL, S. VI-VII, 2009. Kaygı Üzerine, (çev. Barış Engin Aksoy), İstanbul: Metis Yayınları, 2013
  17. Zizek, Slavoj, Gıdıklanan Özne, Politik Ontolojinin Yok Merkezi, çev. Şamil Can, Ankara: Epos Yayınları, 2003. İdeolojinin Yüce Nesnesi, çev. Tuncay Birkan, İstanbul: Metis Yayınları, 2011.
  18. Zupancic, Alenka, Gerçeğin Etiği, Kant, Lacan, (çev. Ahmet Süreyya Özcan), Ankara: Epos Yayınları, 2005.