Dergiler / Yeni Türk Edebiyatı: Hakemli Altı Aylık İnceleme Dergisi / 2016 / Cilt: 0 - Sayı:

HALİT ZİYA UŞAKLIGİL'İN ESERLERİNDE ESARET

ENSLAVEMENT IN THE WORKS OF HALİT ZİYA UŞAKLIGİL

Sayfa
25–42
Yayın Tarihi
2022-11-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tanzimat Dönemi yazarlarından farklı olarak Halit Ziya esareti, fikrî bir tez olarak değil; yargılamaktan uzak, bizzat gözlemlediği yakın çevresinden hareketle hissî bir atmosfer içerisinde ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Halit Ziya'nın eserlerinde esir ticaretinin yansımalarından ziyade zengin konaklarında dadı, lala, uşak, halayık şeklinde bu kurumun bakiyesi olarak hayatını devam ettiren kişilerin aile içindeki konumları, geçmişlerinden kopamayışları derinlemesine psikolojik tahlillerle ele alınır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tanzimat Dönemi yazarlarından farklı olarak Halit Ziya esareti, fikrî bir tez olarak değil; yargılamaktan uzak, bizzat gözlemlediği yakın çevresinden hareketle hissî bir atmosfer içerisinde ortaya koymuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca onun eserlerinde Çerkez kölelerden ziyade zenci, daha çok da melez köleler ve onların kendilerine has özellikleri dikkat çekmektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Halit Ziya'nın eserlerinde esir ticaretinin yansımalarından ziyade zengin konaklarında dadı, lala, uşak, halayık şeklinde bu kurumun bakiyesi olarak hayatını devam ettiren kişilerin aile içindeki konumları, geçmişlerinden kopamayışları derinlemesine psikolojik tahlillerle ele alınır. Yazar özellikle Cumhuriyet'ten sonra kaleme aldığı hatıralarında, İstanbul ve daha çok da İzmir'de geçirdiği çocukluk ve gençlik dönemini çok canlı tablolarla anlatır. Diğer konularda olduğu gibi "esaret" mevzusunda da onun hayat tecrübelerinin roman ve hikâyelerine büyük ölçüde ilham verdiğini söyleyebiliriz. Tanzimat Dönemi yazarlarından farklı olarak Halit Ziya esareti, fikrî bir tez olarak değil; yargılamaktan uzak, bizzat gözlemlediği yakın çevresinden hareketle hissî bir atmosfer içerisinde ortaya koymuştur. Ayrıca onun eserlerinde Çerkez kölelerden ziyade zenci, daha çok da melez köleler ve onların kendilerine has özellikleri dikkat çekmektedir.

Abstract

People who live as remains of rich mansion tradition such as nanny, lala, butler, female servant and their position in the family along with their clinging to past is handled in the works of Halit Ziya with deep psychological analysis. The author narrates very vividly his period of childhood and youth spent in İstanbul and mostly in İzmir especially in his memoirs written after Republic. We can argue that as in other issues, he also inspired from his own life experiences in his novels and stories on the issue of "enslavement". Unlike the writers of the Tanzimat period, Halit Ziya did not discuss the issue of enslavement as an intellectual thesis and with a judgemental attitude but within a sentimental atmosphere based on his own observations. Moreover, in his works, black slaves but mostly hybrid slaves and their specific qualities attracts attention, rather than Circassian slaves.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇAĞIN, Ş. (2022). HALİT ZİYA UŞAKLIGİL'İN ESERLERİNDE ESARET. Yeni Türk Edebiyatı: Hakemli Altı Aylık İnceleme Dergisi, Cilt: 0 - Sayı:, 25–42. https://ajindex.com/articles/655621

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Ahmet Haşim, Bize Göre, Gurebahane-i Laklakan, Frankfurt Seyahatnamesi, haz. Mehmet Kaplan, İstanbul, 1969.
  2. Çağın, Sabahattin, "Tanzimat Dönemi Türk Romanında Kafkasyalı Köleler", Yeni Türk Ede- biyatı, nr. 8, Ekim 2013, s. 117-124.
  3. Erdem, Y. Hakan, Osmanlı'da Köleliğin Sonu 1800-1909, çev. Bahar Tırnakçı, İstanbul, 2013.
  4. İleri, Selim, "Halid Ziya Uşaklıgil", Biten (İki) Yüzyıl, İstanbul, 1999.
  5. Kaplan, Mehmet, "Ferhunde Kalfa", Hikâye Tahlilleri, İstanbul, 1986.
  6. Martal, Abdullah, "Afrika'dan İzmir'e: İzmir'de Bir Köle Misafirhanesi", Kebikeç, nr. 10, 2000, s. 171-186.
  7. Okay, Orhan, Batı Medeniyeti Karşısında Ahmet Mithat Efendi, İstanbul, 2008.
  8. Parlatır, İsmail, Tanzimat Edebiyatında Kölelik, Ankara, 1992.
  9. Şaul, Mahir, "Geçmişten Bugüne Siyah Afrika'dan Türkiye'ye Göçler: Kölelikten Küresel Girişimciliğe", Türkiye'nin Göç Tarihi: 14 Yüzyıldan 21. Yüzyıla Türkiye'ye Göçler, haz. M. Murat Erdoğan-Ayhan Kaya, İstanbul, 2015.
  10. Toledano, R. Ehud, Osmanlı Köle Ticareti 1840-1890, çev. Hakan Erdem, İstanbul, 1994.
  11. Uşaklıgil, Halit Ziya, Aşk-ı Memnu, haz. Muharrem Kaya, İstanbul, 2001., İzmir Hikâyeleri, haz. Ferhat Aslan, İstanbul, 2005., Kırık Hayatlar, haz. Seval Karadeniz, İstanbul, 2006., Solgun Demet, haz. Dilek Soğanoğlu, İstanbul, 2006., Kırk Yıl, haz. Nur Özmel Akın, İstanbul, 2008., Ferdi ve Şürekası, haz. Samet Öz, İstanbul, 2010., Onu Beklerken, haz. Hanifi Aslan, İstanbul 2010.