Dergiler / Yönetim Araştırmaları Dergisi / 2004 / Cilt: 4 - Sayı: 2

Bir Kurumsal Alanın Doğuşu ve Evrimi: Türkiye'de Muhasebenin Meslekleşme Süreci

The Emergence and Evolution of an Institutional Field: The Professionalization Process of Accountancy in Turkey

Sayfa
197–230
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mesleğin kurumsal değişim süreçlerinde aktörler ile düzenleyici yapıların önemli iki faktör olduğu ortaya çıkmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ortak bir anlam sisteminin parçası olan ve katılımcıların birbirleriyle sıklıkla iletişim kurduğu örgüt topluluğu olarak örgütsel alan sosyal olarak kurulmuş beklentilerin ve uygulamaların yayıldığı süreçler olarak tanımlanır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaç doğrultusunda muhasebe mesleğinin kurumsal alanının değişimi O’Brien ve Slack’in (2003) çalışmalarında esas aldıkları dört faktör temelinde incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Mesleğin kurumsal değişim süreçlerinde aktörler ile düzenleyici yapıların önemli iki faktör olduğu ortaya çıkmıştır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2003 Verileri
⚙️Değişkenler:Türkiye · Turkey

Özet

Ortak bir anlam sisteminin parçası olan ve katılımcıların birbirleriyle sıklıkla iletişim kurduğu örgüt topluluğu olarak örgütsel alan sosyal olarak kurulmuş beklentilerin ve uygulamaların yayıldığı süreçler olarak tanımlanır. Meslekler de modern toplumların giderek büyüyen örgütsel alanlarıdırlar ve artık sosyal kurumlar olarak görülmektedirler. Bu nedenle toplumsal uğraşların nasıl kurumsallaştıkları ve örgütsel alanlara dönüştükleri kurumsalcı teorisyenlerin ilgisini çekmeye başlamıştır. Bu nedenle meslekler kurumsallaşmanın ve kurumsal değişimin incelenmesine uygun alanları oluşturmuşlardır. Bu çalışma, Türkiye’de muhasebenin kurumsallaşarak bir örgütsel alana dönüşmesini ve evrimini tarihsel bir bakış açısından açıklamayı amaçlar. Bu amaç doğrultusunda muhasebe mesleğinin kurumsal alanının değişimi O’Brien ve Slack’in (2003) çalışmalarında esas aldıkları dört faktör temelinde incelenmiştir. Alandaki aktörlerin sayısı ve yapısı, değişim (exchange) süreçleri ve örgütler arası bağlantılar, sermaye yapısındaki değişim ve düzenleyici yapılardaki değişim olmak üzere bu dört faktör etrafında muhasebe mesleğinin kurumsal alanının değişimi ve meslekleşme süreci tarihsel perspektiften ele alınmıştır. Mesleğin kurumsal değişim süreçlerinde aktörler ile düzenleyici yapıların önemli iki faktör olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract

Organizational field, as an organizational population where organizations interact, and thereby, construct and share a common meaning system, is described as processes through which socially constituted expectations and practices diffuse. Professions are growing organizational fields of modern societies, and are seen as social institutions. Therefore, institutional theorists have interested in the issues of how professions have been institutionalized, and transformed into organizational fields. Hence, professions have been a proper study area to analyze institutionalization and institutional change processes. Drawing upon a historical view, this study aims at explaining the institutionalization of accountancy, and its transformation into an organizational field in Turkey. We particularly analyze in historical perspective the changes in the institutional field of accountancy as a profession on the basis of the four factors defined by O'Brien and Slack (2003): the number and nature of actors, exchange processes and interorganizational linkages, legitimate forms of capital and regulatory structures. The findings indicate that the nature of actors and regulatory structures are two key factors to understand the institutional change processes of accountancy in Turkey.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZKARA, B., ÖZCAN, K. (2004). Bir Kurumsal Alanın Doğuşu ve Evrimi: Türkiye'de Muhasebenin Meslekleşme Süreci. Yönetim Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 2, 197–230. https://ajindex.com/articles/336563

Kaynakça (20)

  1. Abrahamson, E. ve Formbrun, C. JL 1994. Forging the Iron Cage: Interorganizational networks and the production of macro-culture. Journal of Management Studies,29(2): 175-194.
  2. Akışık, O. 2005. Muhasebe mesleği ve meslek ahlak kuralları. Ankara:
  3. Ttirınob Yayınları.
  4. Aydın, M. 1997. Kurumlar sosyolojisi. Ankara:Vadi Yayınları.
  5. Aysan, M. 1998. Türkiye'de muhasebe mesleğinin dünü, bugünü, geleceği. 16. Türkiye Muhasebe Kongresi Kitabı, Anakara: Türmob Yayınları, 21 -30. Barley, S.R. ve Tolbert, P.S. 1997. Institutionalization and structuration: Studying the links between action and institution, Organization Studies, 18(1): 93-117.
  6. Benson, K. J. 1975. The interorganizational networks as a political economy. Administrative Science Quarterly, 20: 229-249.
  7. Bettis, R.A. ve Prahalad, C.K: 1995. The dominant logic: Retrospective and extension. Strategic Management Journal, 16:5-14.
  8. Boratav, K. 1998.
  9. Türkiye iktisat tarihi, İstanbul:
  10. Gerçek Yayınevi.
  11. Bourdieu, P. 1985. The social space and the genesis of groups. Theory and Society,14: 723-744.
  12. Broman, T. 1995. Rethinking professionalization: Theory, practice and professional ideology in Eighteenth-Century German medicine. The Journal of Modern History, 67: 835-872.
  13. Büyükbalkan, U. 1998.
  14. Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Mevzuatı: Yasa, yönetmelikler, tebliğler, ilgili mevzuat, yargı kararları. Ankara:
  15. Türmob Yayınları.
  16. Cangir, N. 2001. Maliyeci açısından vergi denetimi karşısında muhasebe mesleği. Türkiye muhasebe denetimi sempozyum kitabı, Ankara: Türmob Yayınları, 377-392.
  17. Conrad, L. 2005. A structuration analysis of accounting systems and systems of accountability in the privatized gas industry. Critical Perspectives on Accounting, 16: 1-26.
  18. Cousens, L. ve Slack, T. 2005. Field-level change: The case of North American major league professional sport. Journal of Sport Management, 19: 13-42.
  19. DiMaggio, P. J. 1991. Constructing an organizational field as a professional project: U.S. art museums 1920-1940. P.J. DiMaggio ve W.W. Powell (Der.), The new institutionalism in organizational analysis: 267-292. Chicago: University of Chicago Pres. DiMaggio P. J. ve Powell W. W. 1983. The Iron Cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48: 147-160.
  20. DiMaggio, P. J. ve Powell, W. W. 1991. Introduction. W. W. Powell ve P. J. DiMaggio (Der.) The new institutionalism in organizational analysis. 1-38. Chic