Dergiler / Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2018 / Sayı: 40

Çeviride Yeniden Sömürgeleştirme / Sömürgecilikten Arındırma

De/Recolonization in Translation

Sayfa
146–160
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dahası bu tür bir analiz süreci, bu varsayılan yeniden sömürgeleştirme eğilimini engelleyecek stratejileri belirlemek amacıyla çevirmenlik eğitiminin çevirmen adaylarını yönlendirebilmesi ve bu şekilde de çeviride yeniden sömürgeleştirme yöntemlerinin altında yatan kuralları değiştirilebilmesi için gereklidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Anglofon Afrika yazınında kullanılan eski İngiliz sömürgeciliğine ait yaratıcı yazın dili sömürgecilik sonrası edebiyat içinde fazlasıyla ilgi görmüş olsa da bu benimsenen kurgusal edebiyatın ve dilbilimsel açıdan melez söylemin baskın bir Avrupa diline çevrildiğinde ortaya çıkanlar hakkında günümüze kadar çok az çalışma yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle bu durumun ideolojik çıkarımları üzerine fazla çalışma yapılmamış olmasının yanında çeviribilim alanında bu konuyla ilgili yapılan az sayıdaki çalışmanın ise, hem kaynak metinde hem de çeviride akıcı olmayan stratejilerin egzotikleştirme ve devamında klişeleştirme eğiliminin göz ardı edilmesi sebebiyle, kaynak metnin akıcı dil stratejilerini metni yeniden sömürgeleştirerek bastırdığı görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Dahası bu tür bir analiz süreci, bu varsayılan yeniden sömürgeleştirme eğilimini engelleyecek stratejileri belirlemek amacıyla çevirmenlik eğitiminin çevirmen adaylarını yönlendirebilmesi ve bu şekilde de çeviride yeniden sömürgeleştirme yöntemlerinin altında yatan kuralları değiştirilebilmesi için gereklidir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:edebi çeviri · sömürgecilik sonrası yazın · dilbilimsel hibridite

Özet

Anglofon Afrika yazınında kullanılan eski İngiliz sömürgeciliğine ait yaratıcı yazın dili sömürgecilik sonrası edebiyat içinde fazlasıyla ilgi görmüş olsa da bu benimsenen kurgusal edebiyatın ve dilbilimsel açıdan melez söylemin baskın bir Avrupa diline çevrildiğinde ortaya çıkanlar hakkında günümüze kadar çok az çalışma yapılmıştır. Özellikle bu durumun ideolojik çıkarımları üzerine fazla çalışma yapılmamış olmasının yanında çeviribilim alanında bu konuyla ilgili yapılan az sayıdaki çalışmanın ise, hem kaynak metinde hem de çeviride akıcı olmayan stratejilerin egzotikleştirme ve devamında klişeleştirme eğiliminin göz ardı edilmesi sebebiyle, kaynak metnin akıcı dil stratejilerini metni yeniden sömürgeleştirerek bastırdığı görülmektedir. Çevirinin, kültürler arası bir köprü olmak şöyle dursun, ‘algılanan klişeler üzerinde hak iddaa ettiği durumlarda ayırıcı bir hal alma” potansiyeline sahip olduğu Carbonell i Cortés, 1996; 83 fikrinden yola çıkarak - ki bu bağlamda, erek metnin kaynak kültürden aldığı ve erek kültür için şekillendirdiği basmakalıp imgeleri kalıcı hale getirdiği durumlarda metnin yeniden sömürgeleştirilmiş olduğu söylenebilir – bu çalışma, ne metinsel akıcılığa ilişkin stratejilerin, ne de metinsel akıcılığın olmadığı stratejilerin kendi başlarına metni yeniden sömürgeleştirebileceğini veya sömürgecilikten arındırabileceğini tartışmaktadır. Bunun yerine bu çalışma, hem kaynak metinde bulunan benimsenmiş yaratıcı dilin ve dilbilimsel olarak melez sayılan öğelerin daha detaylı ve farklılaştırılmış analizinin, hem de akıcı olmayan bir dil stratejisi uygulandığında erek metinde ortaya çıkacak etkinin incelenmesi gerektiğini savunmaktadır. Böyle bir inceleme olmadan, sömürgecilik sonrası metinlerin çevirilerinin yeniden sömürgeleştirmeye yatkın olup olmadığı, varsayılan yeniden sömürgeleştirmenin arkasında yatan sebepleri ortaya çıkartıp çıkartmadığı ve en önemlisi de bu çevirilerin ticari yayınevleri için çalışan bir çevirmen için ne tür gerçekçi çeviri stratejilerini ele alıp alamayacağı gibi konularda sonuçlara varmak imkansızdır. Dahası bu tür bir analiz süreci, bu varsayılan yeniden sömürgeleştirme eğilimini engelleyecek stratejileri belirlemek amacıyla çevirmenlik eğitiminin çevirmen adaylarını yönlendirebilmesi ve bu şekilde de çeviride yeniden sömürgeleştirme yöntemlerinin altında yatan kuralları değiştirilebilmesi için gereklidir.

Abstract

Although the creative appropriation of the language of the former British colonizers in Anglophone African writing has received ample attention in postcolonial literary studies, much less has been written about what happens when this creatively appropriated, linguistically hybrid discourse is translated into another hegemonic European language. The ideological implications in particular have remained under-investigated and the few studies within translation studies that have been done in this area tend to equate target-text strategies of fluency with a ‘recolonization’ of the text, as they do not take into account the exoticizing and hence stereotyping potential of non-fluent strategies, both in the source and the target text. Taking the viewpoint that translation has the potential to be ‘a source of separation when it reaffirms received stereotypes’ Carbonell i Cortés, 1996; 83 rather than a bridge across cultures, and, hence, that a recolonization also takes place when the target text perpetuates the stereotypical image the target culture has constructed of the source culture, this article argues that neither strategies of fluency nor strategies of nonfluency per se are de- or recolonizing. Instead, it suggests that a more detailed and differentiated analysis of the creatively appropriated, linguistically hybrid elements in the source text as well as the effect a non-fluent rendering would have in the target text is needed. Without such an analysis it is impossible to reach conclusions about whether translations of postcolonial texts show a tendency towards recolonization, attempt to uncover the motivations behind this presumed recolonization, and ultimately, explore what alternative translation strategies are realistically available to a translator working in a commercial publishing environment. Furthermore, such an analysis is needed in order to be able to investigate how translator training can contribute to encouraging translators to opt for strategies that prevent this presumed recolonization and in so doing work to change the norms behind recolonizing translation strategies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KLINGER, S. (2018). Çeviride Yeniden Sömürgeleştirme / Sömürgecilikten Arındırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 40, 146–160. https://ajindex.com/articles/316471

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Achebe, C., 1965. ‘The English language and the African writer’, Transition, XVIII: 27-30
  2. Achebe, C., 1975. ‘The African writer and the English language’, in C. Achebe, Morning Yet on Creation Day. London: Heinemann Achebe, C., 1994 [1960]. No Longer at Ease. New York: Anchor Books Adejare, O., 1998. ‘Translation: A Distinctive Feature of African Literature in English’, in E.L. Epstein and R. Kole (eds), The Language of African Literature. Trenton/Asmara: Africa World Press Adejunmobi, M., 1998. ‘Translation and Postcolonial Identity. African Writing and European Languages’, The Translator, IV (2): 163-181
  3. Ashcroft, B et al., 2002. The Empire Writes Back (2nd edition). London/New York: Routledge Bamiro, E., 1991. ‘Nigerian Englishes in Nigerian English literature’, World Englishes, X (1): 7–17
  4. Bamiro, E., 2006. ‘Nativization strategies: Nigerianisms at the intersection of ideology and gender in Achebe's fiction’, World Englishes, XXV (3-4): 315–328
  5. Bandia, P., 1994. ‘On Translating Pidgins and Creoles in African Literature’, TTR, II (2): 93-114
  6. Bandia, P., 1995. ‘Is Ethnocentrism an Obstacle to Finding a Comprehensive Translation Theory?’, META, XL (3): 488-96
  7. Bandia, P., 1996. ‘Code-Switching and Code-Mixing in African Creative Writing: Some Insights for Translation Studies’, TTR, IX (1): 139-53
  8. Bandia, P., 2000. ‘Towards a history of translation in a (post)-colonial context: an African Perspective’, in A. Chesterman, N. Gallardo San Salvador, and Y. Gambier (eds), Translation in Context. Amsterdam: John Benjamins Bandia, P., 2003. ‘Postcolonialism and translation: the dialectic between theory and practice’, Linguistica Antverpiensia. Special Issue: Translation as Creation: the Postcolonial Influence, II: 129-142
  9. Bandia, P., 2008. Translation as Reparation: Writing and Translation in Postcolonial Africa, Manchester: St. Jerome. Bandia, P., 2012. ‘African Europhone Literature and Writing as Translation: Some Ethical Issues’, in T. Hermans (ed.), Translating Others (Vol. II). London/New York: Routledge. Barber, K., 1996. ‘African Language Literature and Postcolonial Criticism’, Research in African Literatures, XXVI (4): 3-30
  10. Batchelor, K., 2009. Decolonizing Translation: Francophone African Novels in English Translation, Manchester: St. Jerome. Beier, U., 1991 [1989]. ‘Amos Tutuola im Gespräch mit Ulli Beier’, in A. Tutuola, Mein Leben im Busch der Geister (tr. by W. Teichmann). Berlin: Alexander Verlag Berman, A., 2004. ‘Translation and the Trial of the Fo