Dergiler / Osmanlı Araştırmaları / 2015 / Sayı: 45

Bektaşilik ve İstanbul'daki Bektaşi Tekkeleri Üzerine Bir İnceleme

A Study on Bektashi Order and Bektashi Lodges in Istanbul

Sayfa
97–136
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalenin bir diğer amacı İstanbul'da bahsi geçen zaman içerisinde kurulmuş tüm tekkeleri incelemek ve coğrafi konumlarından ekonomik yapılarına bir çok konuda tarihsel gelişimlerini belgeler ışığında anlatmaktır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale İstanbul'daki Bektaşi tekkelerini şehrin fethinden tekkelerin 1826'da Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla birlikte kapatılması/dönüştürülmesi/daha sıkı denetim altına alınmasına kadar ki süre zarfında incelemiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın amacı İstanbul'un Bektaşi tekkelerinin tarihini Bektaşiliğin ve Yeniçeri Ocağı'nın kurumsallaşma süreçleri ekseninde değerlendirip bu tarihin bağlamsal bir analizini yapmaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Makalenin bir diğer amacı İstanbul'da bahsi geçen zaman içerisinde kurulmuş tüm tekkeleri incelemek ve coğrafi konumlarından ekonomik yapılarına bir çok konuda tarihsel gelişimlerini belgeler ışığında anlatmaktır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makale İstanbul'daki Bektaşi tekkelerini şehrin fethinden tekkelerin 1826'da Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla birlikte kapatılması/dönüştürülmesi/daha sıkı denetim altına alınmasına kadar ki süre zarfında incelemiştir. Çalışmanın amacı İstanbul'un Bektaşi tekkelerinin tarihini Bektaşiliğin ve Yeniçeri Ocağı'nın kurumsallaşma süreçleri ekseninde değerlendirip bu tarihin bağlamsal bir analizini yapmaktır. Çalışmada II. Bayezid döneminde devlet yönetimi altında teşkilatlanan Bektaşiliğin İstanbul tekkelerinde de benzer bir kurumsallaşmaya gittiği tezi savunulmuştur. Makale özellikle tekkelerin kuruldukları dönemlere yoğunlaşarak bu tezi geliştirmeye çalışmıştır. Tarihsel sürecin ikinci evrilme noktası ise 18. yüzyılın ikinci yarısıdır. İstanbul'daki önemli bazı tekkeler bu dönemde kurulmuş; 1826 müdahalesi ile girdikleri yeni süreç sekteye uğratılmıştır. Makalenin bir diğer amacı İstanbul'da bahsi geçen zaman içerisinde kurulmuş tüm tekkeleri incelemek ve coğrafi konumlarından ekonomik yapılarına bir çok konuda tarihsel gelişimlerini belgeler ışığında anlatmaktır

Abstract

This article examines the Bektashi lodges in Istanbul from the time the city was conquered to the times that the lodges were closed/transformed/or put under a more strict control after the abolition of the janissary army in 1826. The goal of this study is to investigate the history of the Bektashi lodges in Istanbul with reference to the institutionalization of Bektashism in general and of the Janissary army and to provide a contextual analysis of their history. We argue that the Bektashi sect, reorganized during the reign of Bayezid II, underwent an institutionalization similar to that of other Istanbul lodges. The second juncture of the history of the Bektashi lodges in Istanbul is the second half of the 18th century. This new phase in the history of the logdes was cut off with the 1826 intervention of the state.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DİKO, G. Y. (2015). Bektaşilik ve İstanbul'daki Bektaşi Tekkeleri Üzerine Bir İnceleme. Osmanlı Araştırmaları, Sayı: 45, 97–136. https://ajindex.com/articles/287337

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Başbakanlık Arşivi Cevdet-i Evkaf, (C.ev.) 137, 468, 473, 477, 493, 509, 627 Cevdet-i Zabitiye (C.zb) 34, 2282 Cevdet-i Adliye (C.adl) 1824 Evkaf Defterleri (Ev.d) 38565 Evkaf Muhasebe Kalemi (Ev. mh) 64, 644, 748, 2084, 2409 Evkaf Mektubi Kalemi (Ev.mkt) 120, 782, 1177, 1305, 2201, 3182 Evkaf Cihat Kalemi (Ev.mkt.cht) 402, 455, 598, 697 Evkaf Evamir (Ev.mkt.evm) 38, 123, 127, 132 Evkaf Müfettişliği 340 Evkaf Tahrirat (Ev.thr) 129 Evkaf Başkitabet (Ev.bkb) 106 Kamil Kepeci (KK) 6599 İbnül Emin Evkaf (İE) 5707 Hattı Hümayun (HAT) 293 Maliyeden Müdevver (MAD) 9731 Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi 46, 438, 577,744, 777, 887, 892, 2381 Basılmış Birincil Kaynaklar Ayvansarayi Hüseyin Efendi, Hadikatü'l-Cevami, 2 cilt. İstanbul: Matbaa-i Amire, 1281. Hünkar Hacı Bektaş Veli Velayetnamesi, der. Hamiye Duran ve Dursun Gümüşoğlu. An- kara: Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi, 2010.
  2. Çelebi, Evliya. Evliya Çelebi Seyahatnamesi: Topkapı Sarayı Bağdat 304 Yazmasının Trans- kripsiyonu-Dizini, derleyen Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, cilt İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1999.
  3. İkincil Kaynaklar Azamat, Nihat: "İdrîs-i Muhtefî", DİA, 21 (2000): 489-91. Bacqué-Grammont, Jean-Louis: "Contribution à l'étude des cimetières: Note sur la typologie des steles." Anatolia Moderna II (1991): 42-48. Bacqué-Grammont, Jean-Louis, H.P Laqueur ve Nicolas Vatin: "Corpus de Stalae Turcicae V", Anatolia Moderna II (1991): 92-136.
  4. Barkan, Ömer L.: "Osmanlı İmparatorluğunda bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler", Vakıflar Dergisi, 5 (1942): 279-386.
  5. Barkan, Ömer L. ve Ekrem Hakkı Ayverdi: İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri 953 (1546) Tarihli, İstanbul: Baha Matbaası, 1970.
  6. Birge, John Kingsley: The Bektashi Order of Dervishes. London: Luzac Oriental, 1994.
  7. Canatar, Mehmet: İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri: 1009 (1600) Tarihli, İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti, 2004.
  8. Clayer, Natalie ve Nicolas Vatin: "Un établissement de derviches Stambouliote: Le tekke d'İmrahor", Anatolia Moderna-Yeni Anadolu VI (1996): 31-81.
  9. Çamuroğlu, Reha: Yeniçerilerin Bektaşiliği ve Vaka-i Şeriyyesi, İstanbul: Ant Yayınları, 1991.
  10. Çetin, Atilla: "İstanbul'daki Tekke, Zaviye ve Hankahlar Hakkında 1199/1784 Tarihli Önemli Bir Vesika", Vakıflar Dergisi XIII (1981): 583-590.
  11. Dumont, Paul ve Béatrice Saint Laurent: "Le complexe du tekke Bektaşi de Merdivenköy", Anatolia Moderna, II (1991): 75-91.
  12. Durgun, Hatice: "XIX. yy.'da Elmalı Abdal Musa Dergah