Dergiler / Osmanlı Araştırmaları / 2016 / Sayı: 48

Why Did Süleyman the Magnificent Execute His Son Şehzade Mustafa in 1553 ?

Kanuni Sultan Süleyman Oğlu Şehzade Mustafa'yı 1553'te Neden Boğdurttu?

Sayfa
67–103
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buna göre, otoritesini şehzade lehine kaybeden sultan, şehzadeyi öldürterek hem kendi gücünü yeniden tesis etmek istemiş hem de Osmanlı hanedanını daha önceki veraset mücadelelerinde var olan toplumsal gruplar arası rekabetin dışına çıkarmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede Kanuni Sultan Süleyman'ın 1553 yılında Nahçıvan Seferi sırasında oğlu Şehzade Mustafa'yı neden boğdurttuğu incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı kaynaklarında ve literatürde hakim olan görüşe göre, Süleyman'ın gözdesi ve sonra eşi Hürrem Sultan ve onunla işbirliği içinde olan damadı Sadrazam Rüstem Paşa'nın tahtı Hürrem'in oğullarından birisi için korumak amacıyla toplumun her kesimince çokça sevilen Şehzade Mustafa'yı babası nezdinde gözden düşürüp öldürtmüşlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Buna göre, otoritesini şehzade lehine kaybeden sultan, şehzadeyi öldürterek hem kendi gücünü yeniden tesis etmek istemiş hem de Osmanlı hanedanını daha önceki veraset mücadelelerinde var olan toplumsal gruplar arası rekabetin dışına çıkarmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makalede Kanuni Sultan Süleyman'ın 1553 yılında Nahçıvan Seferi sırasında oğlu Şehzade Mustafa'yı neden boğdurttuğu incelenmektedir. Osmanlı kaynaklarında ve literatürde hakim olan görüşe göre, Süleyman'ın gözdesi ve sonra eşi Hürrem Sultan ve onunla işbirliği içinde olan damadı Sadrazam Rüstem Paşa'nın tahtı Hürrem'in oğullarından birisi için korumak amacıyla toplumun her kesimince çokça sevilen Şehzade Mustafa'yı babası nezdinde gözden düşürüp öldürtmüşlerdir. Sonrasında pişman olan Kanuni Sultan Süleyman, Sadrazam Rüstem Paşa'yı azletmiştir. Makalede Osmanlı, Venedik, Habsburg, Fransız ve Fars kaynakları ışığında Sultan Süleyman, Şehzade Mustafa, Hürrem Sultan ve Rüstem Paşa'nın oynadıkları roller incelenmekte ve Osmanlı veraset tecrübesi çerçevesinde sultanın şehzadeyi neden boğdurduğu sorgulanmaktadır. Buna göre, otoritesini şehzade lehine kaybeden sultan, şehzadeyi öldürterek hem kendi gücünü yeniden tesis etmek istemiş hem de Osmanlı hanedanını daha önceki veraset mücadelelerinde var olan toplumsal gruplar arası rekabetin dışına çıkarmıştır.

Abstract

This article examines the reasons why Süleyman the Magnificent executed his son Şehzade Mustafa during the Nahçıvan military campaign of 1553. According to the dominant narrative in both Ottoman sources and academic literature, Süleyman's concubine and later wife Hürrem Sultan and her closest ally, Süleyman's son-in-law Rüstem Pasha, plotted against Mustafa in order to save the throne for one of Hürrem's own sons. Though the latter was widely beloved, this scheme cost him his father's favor. Afterward, however, the sultan regretted the decision and dismissed Rüstem Pasha from his position as grand vizier. This article examines the roles of Sultan Süleyman, Şehzade Mustafa, Hürrem Sultan, and Rüstem Pasha in the Ottoman, Venetian, Habsburg, French, and Persian sources, investigating why the sultan executed the prince in the context of the Ottoman succession experience. Adding complexity to the common narrative, this article concludes that the sultan, who was losing his authority to the prince, desired to consolidate his power and to remove his dynasty from the competition between social groups that had characterized earlier succession struggles.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ATÇIL, M. Z. (2016). Why Did Süleyman the Magnificent Execute His Son Şehzade Mustafa in 1553 ?. Osmanlı Araştırmaları, Sayı: 48, 67–103. https://ajindex.com/articles/287286

Kaynakça (10)

  1. Archival Sources: Archivio di Stati di Venezia, Consiglio di Dieci, Dispacci Costantinopoli, Busta 2. Archivio di Stato di Venezia, Senato, Deciferazioni dei Dispacci da Costantinopoli, Reg. 1. Archivio di Stato di Venezia, Senato, Deliberazioni Secreti, Reg. 68. Archivio di Stato di Venezia, Senato, Deliberazioni Secreti, Reg. 69. Archivio di Stato di Venezia, Senato, Dispacci Costantinopoli, Filza 1-A. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, AE.SÜLI, 2/131. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, A.RSK 1455 Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi, E. 5103. Published Sources and Works: Akgündüz, Ahmet: Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri, Istanbul: Fey Vakfı Yayınları, 1990.
  2. Akman, Mehmet: Osmanlı Devletinde Kardeş Katli, Istanbul: Eren, 1997.
  3. Aksoy, Nazan: Rönesans İngiltere'sinde Türkler, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2004.
  4. Alderson, A. D.: The Structure of the Ottoman Dynasty, Westport: Greenwood Press, 1956. Ali Cevat Bey: Tarihin kanlı sahifeleri: Şehzade Şehit Mustafa: tarihi bir varaka-i mühimme. İstanbul: İtimat Kütüphanesi, n.d. Altundağ, Şinasi - Turan, Şerafettin: "Rüstem Paşa" İslâm Ansiklopedisi, Istanbul: Milli Eğitim Bakanlığı, 1940-1987.
  5. And, Metin: Türkiye'de İtalyan sahnesi, İtalyan sahnesinde Türkiye, İstanbul: Metis Yayınları, 1989. Âşık Çelebi: Meşa'irü'ş-Şu'ara, Ed. G. M Meredith-Owens - E.J.W.Gibb, Memorial New Series, XXIV, London: Luzac, 1971.
  6. Atçıl, Zahit: "State and Government in the Sixteenth Century Ottoman Empire: The Grand Vizierates of Rustem Pasha (1544-1561)" (Unpublished Ph.D. Dissertation), The University of Chicago, 2015. Budaq Munshi Qazvini: Javahir al-akhbar: bakhsh-i tarikh-i Iran az Qaraquyunlu ta sal-i 984 H.Q., Tehran: Ayene-ye Miras, 2000.
  7. Busbecq, Ogier Ghislain de: Les Lettres Turques, trans. Dominique Arrighi, Paris: Cham- pion, 2010.
  8. Çavuşoğlu, Mehmed. "Şehzade Mustafa Mersiyeleri." Tarih Enstitüsü Dergisi, no. 12 (1982): 641-96. Celâlzâde Mustafa Çelebi: Geschichte Sultan Süleyman Kanunis von 1520 bis 1557, oder, Sabakatü'l-Memalik ve Derecatü'l-Mesalik, ed. Petra Kappert. Wiesbaden: Steiner, 1981. Charrière, Ernest: Négociations de la France dans le Levant, 4 vols, Paris: Imprimerie Na- tionale, 1848. Çıpa, H. Erdem: Yavuz'un Kavgası: I. Selim'in Saltanat Mücadelesi, Istanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2013.
  9. Danişmend, İsmail Hami: İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, Istanbul: Türkiye Yayınevi, 1947.
  10. Dernschwam, Hans: Hans Dernschwam's Tagebuch einer Reise nach Konstantinopel und Kleinasien (1553/55), ed. Franz Babinge