Dergiler / Memleket Siyaset Yönetim / 2014 / Cilt: 9 - Sayı: 21

MISIR MODERNLEŞMESİNİN TARİHSEL KÖKENLERİ: MEHMET ALİ PAŞA DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

THE HISTORICAL ROOTS OF EGYPTIAN MODERNIZATION: AN ANALYSIS ON THE MEHMED ALİ PASHA ERA

Sayfa
219–250
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda, Mehmet Ali Paşa döneminde ortaya çıkan iktidar yapılanması, 20. yüzyıl Mısırı’na önemli bir yönetim “aklı” ve “stratejisi” miras bırakmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mısır’da Kavalalı hanedanının 1952 Hür Subaylar darbesiyle tasfiye edilmesinden günümüze kadar, siyasal alanın güçlü bir devlet başkanlığı etrafındaki küçük bir yönetici kliğin egemenliğinde şekillendiğini ve otoriter bir yapı sergilediğini söylemek mümkündür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Farklı siyasal ve ekonomik stratejilerle de olsa da, bu katı ayrımın Mısır siyasal hayatındaki yansımalarını 1952’den sonra da görmek mümkündür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda, Mehmet Ali Paşa döneminde ortaya çıkan iktidar yapılanması, 20. yüzyıl Mısırı’na önemli bir yönetim “aklı” ve “stratejisi” miras bırakmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Mısır’da Kavalalı hanedanının 1952 Hür Subaylar darbesiyle tasfiye edilmesinden günümüze kadar, siyasal alanın güçlü bir devlet başkanlığı etrafındaki küçük bir yönetici kliğin egemenliğinde şekillendiğini ve otoriter bir yapı sergilediğini söylemek mümkündür. Bu çalışma, siyasal alandaki otoriteryenizmin tarihsel kökenlerinin Mısır modernleşmesinde yattığı savından hareket etmektedir. Mehmet Ali Paşa döneminde ekonomi, askeriye, sivil bürokrasi ve eğitim alanında gerçekleştirilen reformlarla Mısır’da merkezi ve sürekli bir iktidarın oluşumuna yön verildiği görülmektedir. Bu reformlarla piramidin en tepesinde Mehmet Ali Paşa’nın bulunduğu ve Osmanlı-Mısır elitinin yönetim kademelerini tuttuğu merkezi bir iktidar yapısının oluşturulabilmesi amacıyla atılmıştır. Merkezi iktidarın en önemli özelliklerinden biri ise, yöneten Osmanlı-Mısır eliti ile yönetilen Mısırlılar arasındaki katı bir ayrıma dayanıyor olmasıdır. Dolayısıyla, Mısır’daki modern “devlet”in doğasının önemli belirleyenlerinden biri bu söz konusu ayrımdır. Farklı siyasal ve ekonomik stratejilerle de olsa da, bu katı ayrımın Mısır siyasal hayatındaki yansımalarını 1952’den sonra da görmek mümkündür. Bu bağlamda, Mehmet Ali Paşa döneminde ortaya çıkan iktidar yapılanması, 20. yüzyıl Mısırı’na önemli bir yönetim “aklı” ve “stratejisi” miras bırakmıştır.

Abstract

It can be said that, from the Kavalalı dynasty purged with Free Officers’ coup in 1952 till now, Egypt's political arena has been shaped by the hegemony of ruling elite gathered around powerful leadership and displays an authoritarian characteristic. This article claims that this authoritarianism's historical roots lies with the modernization process of Egypt. It can be seen that the reformation movement of the economy, military, bureaucracy and education system during the Mehmed Ali Pasha has led constitution of a central and perpetual political power. These reforms aimed to create the political power pyramid which the top owned by Mehmed Ali Pasha and the lower stairs of administration hold by the Ottoman-Egyptian elite. One of the most important aspects of this centralized political power is the rigid gap between the ruling Ottoman-Egyptian elite and the people who ruled by them. Therefore, the most important indicator of the modern 'state' of Egypt is above mentioned gap. It can be observed that this gap manifests itself, even in different political and economic strategies, in the political life of Egypt after 1952. In this context, the constitution of the political power in Mehmed Ali Pasha era has left an important legacy of mind set/wisdom and strategy of rule.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZKOÇ, Ö. (2014). MISIR MODERNLEŞMESİNİN TARİHSEL KÖKENLERİ: MEHMET ALİ PAŞA DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Memleket Siyaset Yönetim, Cilt: 9 - Sayı: 21, 219–250. https://ajindex.com/articles/275506

Kaynakça (20)

  1. Abul-Magd, Zeinab, “The Egyptian Military in Politics and the Economy: Recent History and Current Transition Status, CMI Insight, Sayı: 2, 2013, s. 1-5.
  2. Aharoni, Reuven, The Pasha’s Bedouin: Tribes and State in the Egypt of Mehemet Ali, 1805-1848, London: Routledge, 2007.
  3. Baer, Gabriel, A History of Landownership in Modern Egypt, 1800- 1950,
  4. London, Oxford University Press, 1962.
  5. Beinin, Joel, Workers and Peasants in the Modern Middle East, Cambridge, Cambridge University Press, 2001.
  6. Bellin, Eva, “Robutness of Authoritarianism in the Middle East: Exceptionalism in Comparative Perspective,” Comparative Politics, Cilt: 36, Sayı: 2, 2004, s. 139-157.
  7. Cole, Juan R. I., Colonialism and Revolution in the Middle East: Social and Cultural Origins of Egypt’s ‘Urabi Movement, Cairo, The American University in Cairo Press, 1999.
  8. Dodwell, Henry, The Founder of Modern Egypt, Cambridge, Cambridge University Press, 1931.
  9. Dunn, John, “Egypt’s Nineteenth-Century Armaments Industry,” The Journal of Military History, Cilt: 61, Sayı: 2, 1997, s. 231-254.
  10. Dunn, John, Khedive Ismail’s Army, New York, Routledge, 2005.
  11. Fahmy, Khaled, “The Era of Muhammad Ali Pasha,” (Ed. M. W. Dally), The Cambridge History of Egypt, Vol. 2: Modern Egypt, from 1517 to the End of the Twentieth Century, Cambridge, Cambridge University Press, 1998, s. 139-180.
  12. Fahmy, Khaled, “The Nation and its Deserters: Conscription in Mehmed Ali’s Egypt,” International Review of Social History, Cilt: 43, Sayı: 3, 1998, s. 421-436.
  13. Fahmy, Khaled, “Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın ‘Nizam-ı Cedid’ Ordusunda Çıkan İsyan,” (Ed. Jane Hathaway), Osmanlı İmparatorluğu’nda İsyan ve Ayaklanma, İstanbul, Alkım, 2007, s. 201-215.
  14. Fahmy, Khaled, Mehmed Ali: From Ottoman Governor to Ruler of Egypt, Oxford, Oneworld, 2009.
  15. Fahmy, Khaled, Paşanın Adamları: Kavalalı Mehmed Ali Paşa, Ordu ve Modern Mısır, (Çev. Deniz Zarakolu), İstanbul, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2010.
  16. Genç, Mehmet, “İltizam,” İslam Ansiklopedisi, C. 22, İstanbul, Türkiye Diyanet Vakfı, 2000, s. 154-158.
  17. Hathaway, Jane, “The Military Household in Ottoman Egypt,” International Journal of Middle East Studies, Cilt: 27, Sayı: 1, 1995, s. 39-52.
  18. Heyworth-Dunne, J., History of Education in Modern Egypt, London, Luzac&Co., 1938.
  19. Hinnebusch, Raymond A., “Authoritarian Persistence, Democratization Theory, and the Middle East: An Overview and Critique,” Democratization, Cilt: 13, Sayı: 3, 2006, s. 373-395.
  20. Hourani, Albert, “Osmanlı Reformu ve Eşraf Politikaları,”