Dergiler / Memleket Siyaset Yönetim / 2018 / Cilt: 13 - Sayı: 30

ORTAK TOPRAKLARIN ÖZEL MÜLKİYETE DÖNÜŞMESİ Mİ?: İNGİLİZ ÇİTLEME HAREKETLERİ İLE 1858 ARAZÎ KANUNNÂMESİ’NE DAİR BİR KARŞILAŞTIRMA

THE TRANSFORMATION OF COMMON LANDS INTO PRIVATE PROPERTY ?: A COMPARISON OF THE BRITISH ENCLOSURE MOVEMENTS AND THE LAND CODE OF 1858 IN THE OTTOMAN EMPIRE

Sayfa
103–140
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Oysa miri toprak re-jimini düzenleyen kanunname metni incelendiğinde, metruk ve mevat ara-ziler ile birlikte miri arazilerin özel mülk haline getirilmediği; aksine bu top-rakların özel mülkiyet konusu olmayan hukuki statülerinin sağlamlaştırıldığı gözlemlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede, ortak toprakların özel mülk konusu haline gelişi açısından ka-pitalist üretim biçimi ve onun tamamlayıcısı olan modern devletin ilk ortaya çıktığı İngiltere örneği ile bu geçişin farklı bir biçimde, farklı bir zamanda ger-çekleştiği Osmanlı arasında Arazî Kanunnâmesi çerçevesinde bir karşılaş-tırma yapılması hedeflenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Toprağın özel mülk konusu haline gelmesi, aynı zamanda özel mülk olmayan topraklara el konulmasına yol açmış; iki süreç birbirine paralel olarak ilerlemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Oysa miri toprak re-jimini düzenleyen kanunname metni incelendiğinde, metruk ve mevat ara-ziler ile birlikte miri arazilerin özel mülk haline getirilmediği; aksine bu top-rakların özel mülkiyet konusu olmayan hukuki statülerinin sağlamlaştırıldığı gözlemlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makalede, ortak toprakların özel mülk konusu haline gelişi açısından ka-pitalist üretim biçimi ve onun tamamlayıcısı olan modern devletin ilk ortaya çıktığı İngiltere örneği ile bu geçişin farklı bir biçimde, farklı bir zamanda ger-çekleştiği Osmanlı arasında Arazî Kanunnâmesi çerçevesinde bir karşılaş-tırma yapılması hedeflenmiştir. Toprağın özel mülk konusu haline gelmesi, aynı zamanda özel mülk olmayan topraklara el konulmasına yol açmış; iki süreç birbirine paralel olarak ilerlemiştir. İngiliz çitleme hareketleri bu süre-cin ilk ve özgün örneğini oluştururken Osmanlı açısından sürecin genel ola-rak Arazî Kanunnâmesi ile başladığı kabul edilmektedir. Oysa miri toprak re-jimini düzenleyen kanunname metni incelendiğinde, metruk ve mevat ara-ziler ile birlikte miri arazilerin özel mülk haline getirilmediği; aksine bu top-rakların özel mülkiyet konusu olmayan hukuki statülerinin sağlamlaştırıldığı gözlemlenmiştir. İngiliz Çitleme hareketleri ile başlayan ve modern devletin oluşumunda önemli bir adım olan toprakta mutlak özel mülkiyetin yaygın-laşması olgusu, Osmanlı açısından Arazi Kanunnâmesi ile başlatılabilir bir ni-telikte değildir.

Abstract

In this article, it is aimed to make a comparison between the example of the capitalist mode of production and the modern state first emerged in terms of the development of common land as a private property and the Ottoman where this transition took place in a different time and at a different time. The emergence of land as a property subject led to the the confiscation of non-private lands; both processes proceeded in parallel. While British enc-losure movement is recognized as a process the original instance of the first, the case of Ottoman in the process generally is begun with the Land Code of 1858. However, when the text of the law regulating the miri land regime is examined, it has been observed that the legal status of these lands has been strengthened instead of making the miri lands as private property, to-gether with the lands of metruk and the mevat. The phenomenon of the spread of absolute private property in the land, which is an important step in the formation of the modern state, starting with the British enclosure movements and for Ottoman this movement can not be started with Land Code of 1858.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KANTARCIOĞLU, M. Ç. (2018). ORTAK TOPRAKLARIN ÖZEL MÜLKİYETE DÖNÜŞMESİ Mİ?: İNGİLİZ ÇİTLEME HAREKETLERİ İLE 1858 ARAZÎ KANUNNÂMESİ’NE DAİR BİR KARŞILAŞTIRMA. Memleket Siyaset Yönetim, Cilt: 13 - Sayı: 30, 103–140. https://ajindex.com/articles/275466

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. A. Cevdet Paşa, Tezâkir: 21-39, yay. haz. C. Baysun, TTK Yayınları, Ankara, 1991.
  2. A. Cevdet Paşa, Tezâkîr: 40, yay. haz. C. Baysun, TTK Yayınları, Ankara, 1986.
  3. Akan, Zeynep, Anadolu Eyâleti’nde yaşanan Arazi Anlaşmazlıkları Işığında 1858 Osmanlı Arazi Kanunnâmesi’nin Uygulanması (1858-1864),
  4. Ya-yımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi,
  5. Sosyal Bilim-ler Enstitüsü, Bursa, 2015.
  6. Akbaş, Kasım, Hukukun Büyübozumu, Nota Bene Yayınları, Ankara, 2015.
  7. Akbulut, Hüseyin, 1858 Arazi Kanunnamesi’nin Rumeli’de Uygulanması Açı- sından 1862-1866 Tarihli 84 Nolu Rumeli Ahkam Defterinin Değerlen-dirilmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2007.
  8. Akbulut, Örsan Ö., Küreselleşme, Ulus- Devlet ve Kamu Yönetimi, TODAİE Yayını, Ankara, 2007.
  9. Akbulut, Örsan Ö., Siyaset ve Yönetim İlişkisi, Turhan Kitabevi, Ankara, 2009.
  10. Arıcanlı, Tosun, “19. Yüzyılda Anadolu’da Mülkiyet, Toprak ve Emek”, Os-manlı’da Toprak Mülkiyeti ve Ticari Tarım, (ed. Çağlar Keyder ve Faruk Tabak), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1998, s. 128-139.
  11. Aydın, H. Veli, “Timar Sisteminin Kaldırılması Süreci Ve Bazı Değerlendirmeler”, Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, Yıl: 2001, Sayı: 12, s.65-104.
  12. Aytekin, E. Attila, “Agrarian Relations, Property and Law: An Analysis of the Land Code of 1858 in the Ottoman Empire”, Middle Eastern Stu-dies, 45/6, 2009, s. 935-951.
  13. Aytekin, E. Attila, “Hukuk, Tarih ve Tarihyazımı: 1858 Osmanlı Arazî Ka-nunnâmesi’ne Yönelik Yaklaşımlar”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 3, Sayı 5, 2005, s. 723-744.
  14. Barkan, Ömer L., “Türk Toprak Hukuku Tarihinde Tanzimat ve 1274 (1858) Tarihli Arazi Kanunnamesi”, Tanzimat I, Milli Eğitim Basımevi, İstan-bul 1999.
  15. Barkan, Ömer L., Türkiye’de Toprak Meselesi, Gözlem Yayınları, İstanbul, 1980.
  16. Barkey, Karen, Eşkıyalar ve Devlet, (çev: Zeynep Altok), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2015.
  17. Bloch, Marc, Feodal Toplum, (çev: Melek Fırat), Islık Yayınları, İstanbul, 2014.
  18. Cin, Halil, Miri Arazî ve Bu Arazînin Mülk Haline Dönüşümü, Sevinç Matba-ası, Ankara, 1969.
  19. Duru, Bülent, Kıyı Politikası, Mülkiyeliler Birliği Vakfı Yayınları, Ankara,2003.
  20. Engels, Friedrich, Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni, (çev: Kenan Somer), Sol Yayınları, 1979,
  21. Ankara.
  22. Erdost, M. İlhan, Asya Üretim Tarzı ve Osmanlı’da Mülkiyet İlişkileri, Onur Yayınları, Ankara, 2005.
  23. Ergenç, Özer, Osmanlı Tarihi Yazıları, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul,