Dergiler / İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 6 - Sayı: 5

Kınalızâde’nin Ahlâk-ı Alâî’de Yer Verdiği Rivayetlerin Kaynak Değeri

Worth and Values of Narrations in Kınalizade's "Ahlâk-ı Alâî" Source

Sayfa
2858–2891
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca felsefeci bir şahsiyetin rivayet kültürü açısından da tanınması önemli bir husustur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Büyük Osmanlı âlimi, ahlak felsefecisi ve düşünürü Kınalızâde Ali Efendi (ö. 1571)’nin kültür dünyamızda önemli bir yeri vardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu makale Kınalızâde’nin kitabında yer vermiş olduğu rivayetlerin hadis kaynaklarının tespiti, hadislerin konularla ilişkilendirilmesi ve bunların değerlendirilmesi açısından önemlidir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca felsefeci bir şahsiyetin rivayet kültürü açısından da tanınması önemli bir husustur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kınalızâde · Osmanlı Âlimi · Ahlâk-I Alâî

Özet

Büyük Osmanlı âlimi, ahlak felsefecisi ve düşünürü Kınalızâde Ali Efendi (ö. 1571)’nin kültür dünyamızda önemli bir yeri vardır. Onun “Ahlâk-ı Alâî” adıyla bilinen eseri, yeni neslin kolaylıkla okuyup faydalanması amacıyla günümüz Türkçesiyle değişik zamanlarda sadeleştirilmiştir. Kınalızâde’nin kitabı, önsöz ve mukaddime bölümünden sonra; “Ahlak İlmi”, “Ev İdaresi” ve “Devlet Yönetimi” gibi üç ana başlıktan oluşmaktadır. O, ahlak ilmi bölümünde huy ve erdemden, nefsin hastalıklarına ve bunların tedavisine kadar birçok konuyu ele almıştır. Ev idaresi bahsinde; evin unsurlarına duyulan ihtiyaçtan, hizmet adabına kadar çok sayıda konuyu açıklamıştır. Devlet yönetimi bölümünde ise; siyaset ve adaleti içeren temel konulara değinmiştir. Kınalızâde bunları açıklarken, sadece felsefe kaynaklarında yer alan bilgilerle yetinmeyip ayetlerin yanında, Hz. Peygamber’den nakledilen rivayetlere de yer vermiştir. Bu makale Kınalızâde’nin kitabında yer vermiş olduğu rivayetlerin hadis kaynaklarının tespiti, hadislerin konularla ilişkilendirilmesi ve bunların değerlendirilmesi açısından önemlidir. Ayrıca felsefeci bir şahsiyetin rivayet kültürü açısından da tanınması önemli bir husustur.

Abstract

Kınalızâde Ali (d.1571) is a great Ottoman scholar, moral philosopher and thinker. He has an important place in our cultural world. His work known as "Ahlâk-ı Alâî" is simplified at different times with contemporary Turkish in order to make the new generation read and benefit from it easily. After the presentation section, Kınalızâde's book consists of three main titles, "Moral Science", "Home Administration" and "State Administration". It dealt with many issues in the field of moral science, from good and evil to cognitive diseases and their treatment. In the case of home administration; it clarified a lot of things from the need for the elements of the house to the service properties. In the department of state administration; it mentioned the subjects of politics and justice. While explaining these subjects, Kınalızâde not only satisfied with the information contained in the sources of philosophy, but also included the narrations conveyed from Prophet Muhammad besides the verses. This article is important in terms of determining the sources of the hadiths, relating the hadiths to the topics and evaluating them, in the accounts of Kınalizâde's book. In addition, recognition of a philosopher's personality in terms of narrative culture is also an important issue.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

CANİKLİ, İ. (2017). Kınalızâde’nin Ahlâk-ı Alâî’de Yer Verdiği Rivayetlerin Kaynak Değeri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 5, 2858–2891. https://ajindex.com/articles/269864

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Abdurrazzak, el-Musannaf (I-XI), Hindistan: (thk.: Habîburrahmân el-A’zamî), el-Meclisu’l-İlmî, 1403. Aclûnî, Keşfu’l-hafâ (I-II), (thk.: Adulhumeyd b. Ahmed b. Yusuf b. Hendâvî), el-Mektebetu’l-Asriyye, 1420/2000. Ahmed b. Hanbel, el-Musned, (thk.: Şuayb el-Arnvûd), Muessesetu’r-Risâle, 1421/2001, trz. Ahmed b. Hanbel, el-Musned, Beyrut: (thk.: Şuayb el-Arnavûd-Adil Murşid), Muessesetu’r-Risale, 1421/2001. Ahmed b. Hanbel, ez-Zühd, Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1420/1999.
  2. Akyüz, Hüseyin “‘Âlimler peygamberlerin varisleridir.’ hadisinin isnad açısından tenkid ve tahlili”, Çorum: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2012/2, c. 11, sayı: 22, ss. 159-190. Bağavî, Ebû Muhammed el-Huseyn b. Mes’ûd, Tefsîru’l-Bağavî (I-VIII), (thk.: Muhammed b. Abdillah en-Nemr-Osman b. Cum’a Damîrîyye-Süleyman Muslim el-Hıraş), Dâru Tayyibe, 1417/1997. Bağdâdî, Bahauddin, Tezkiretu’l-hamdûniyye (I-X), Beyrut: Dâru Sadr, 1417. Beyhakî, Ahmed b. Huseyn, es-Sunenu’l-kubrâ, Beyrut: (thk.: Muhammed Abdulkadir Atâ), Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1424/2003. Beyhakî, el-Bi’su ve’n-nuşûr, Beyrut: (thk.: Ahmed Haydar), Merkezu’l-Hadamâti ve’l-Ebhâsi’s-Sekâfiyyeti, 1406/1986. Bezzâr, Ebû Bekr Ahmed b. Amr b. Abdilhâlik, el-Musned (I-XVIII), el-Medînetu’l-Munevvere: (thk.: Mahfuzurrahman Zeynullah-Adil b. Sa’d), Mektebetu’l-İlm ve’l-Hikem, 1988-2009. Buharî, Câmiu’s-sahih, (I-IX), Dımeşk: (thk.: Muhammed Zuheyr b. Nâsır en-Nâsır), Dâru Tûki’n-Necâd, trz. Buharî, el-Edebu’l-mufred, Riyâd: (thk.: Semîr b. Emîn ez-Zuheyrî), Mektebetu’l-Meârif, 1419/1998.
  3. Canikli, İlyas, Siyasetin Kurucusu Olarak Hadis, İstanbul: Medrese Yayınları, 2006. Cassâs, Ahkâmu’l-Kur’an, Beyrut: Dâru Turâsi’l-Arabî, 1405. Cemal Muhammed Ali eş-Şukeyrî, el-Ehâdîsu’l-kutsiyye, (I-II), Mektebetu Dârı’s-Sakâfe, trz. Curcânî, Muhammed b. Halim el-Burhanî, el-Minhâcu fî şa’bi’l-iman (I-III), Dâru’l-Fikr, 1399/1979. Dârimî, es-Sunen (I-IV), el-Memleketu’l-Arabiyyetu’s-Suudiyye: (thk.: Huseyn Selîm Esed ed-Dârânî), Dâru’l-Mugnî, 1412/2000.
  4. Demirkol, Murat “Ahlak-ı Alai’nin Ahlak Felsefesi Literatürü İçindeki Yeri ve Özgünlüğü”, Ankara: Eski Yeni Dergisi, 2016, sayı: 33. Demirkol, Murat, “Takdim”, Ankara: Ahlak-ı Alai’nin içinde, Fecr Yayınları, 2016. Deylemî, el-Firdevs bi me’sûri’l-hıtâb, Beyrut: 1986. Dîneverî, Ebû Bekr Ahmed b. Mervân el-Mâlikî, el-Mecâlisetu ve cevâhıru’l-ilm (I-X), Bahreyn/Beyrut: (thk.: Ebû Ubeyde Meşhûr b. Hasen Âl Selmân), Cemiyyetu’t-Terbiyyeti’l-İslamiyyeti, 1419. Ebû Avâne, Ya’kub b. İshak, M