Dergiler / Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 53 - Sayı: 1

Çağımızın Ahlak Eğitimi Anlayışıyla Ahmed Şem’î’nin Hülâsatü’l Ahlâk Adlı Eserin Değerlendirilmesi

The Evaluation of The Work of Ahmed Şem’i’s “Hülasatü’l Ahlak” with The Perception of The Moral Education of Our Age

Sayfa
55–86
Yayın Tarihi
2020-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Link: http://ataturkkitapligi.ibb.gov.tr/ataturkkitapligi/index.php?dil=tr

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ahmed Şem’î’nin 1907 yılında kaleme aldığı “Hülâsatü’l-Ahlâk” isimli çalışması, II.
📊
Temel Bulgular & Veri:Abdülhamid Dönemi ortaokullarında (rüştiyelerinde) ahlak eğitimi için okutulan, “Hülâsatü’l-Ahlâk” adlı eserde yer alan değerlerin incelenmesidir.
💡
Sonuç & Katkı:Link: http://ataturkkitapligi.ibb.gov.tr/ataturkkitapligi/index.php?dil=tr
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ahmed Şem’i · Hülâsatü’l-Ahlâk · moral education

Özet

Ahmed Şem’î’nin 1907 yılında kaleme aldığı “Hülâsatü’l-Ahlâk” isimli çalışması, II. Abdülhamid Dönemi eğitim anlayışının aydınlatılmasını sağlayacak önemli eserlerden biridir. II. Abdülhamid Dönemi’nde eğitim sisteminin her aşamasında önemli adımların atıldığı bilinmektedir. Yeni açılan okullar, ders kitaplarının ve yeni yöntemlerin eğitimde kullanılmaya çalışılması, bu adımlardan sadece birkaçını oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı, II. Abdülhamid Dönemi ortaokullarında (rüştiyelerinde) ahlak eğitimi için okutulan, “Hülâsatü’l-Ahlâk” adlı eserde yer alan değerlerin incelenmesidir. Söz konusu eser, dönemin ahlak eğitimi anlayışına ilişkin ipuçları vermesi dolayısıyla da ayrı bir değere sahiptir. Ahmed Şem’î, o dönem ahlak kitaplarının çoğunun lise (idâdî) ve yüksekokul (âlî) derecede okuyan öğrenciler için hazırlanmış olmasından dolayı eserini ortaokul derecesindeki öğrenciler için yazdığını özellikle belirtmektedir. Bu anlamda, “Hülâsatü’l-Ahlâk” adlı çalışma, II. Abdülhamid Dönemi ortaokullarındaki eğitim anlayışına ilişkin bilgi vermesi ve çocuklara ahlak eğitiminin nasıl verildiğinin aydınlatılması bağlamında da önem kazanmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yaklaşımı kullanılmıştır. “İyi Değerler” ve “Kötü Değerler” kategorileri ve alt temalarından hareketle incelenen eserde sıklık ve yüzde değerlerinin hesaplanması sonucunda iyi değerlere daha fazla yer verildiği bulgusuna ulaşılmıştır. [1] Eserin dijitalleştirilmiş hâli “İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığından” elde edilmiştir. Link: http://ataturkkitapligi.ibb.gov.tr/ataturkkitapligi/index.php?dil=tr

Abstract

The work entitled “Hülâsatü’l-Ahlâk” penned by Ahmed Şem’i in 1907 is among the prominent works shedding light on the conception of education in the period of Abdulhamid II. It is well-known that significant steps were taken in every grade of education in that period. Some of those steps were newly founded schools, textbooks, and the attempt to introduce new methods into the education community. In this paper, the work entitled “Hülâsatü’l-Ahlâk” taught for moral education in rushdiyyas (state secondary school) in the era of Abdulhamid II is analyzed. The work in question is precious as it explains a lot about that period’s approach towards moral education. Ahmed Şem’i pointed out that he authored that work for the rushdiyya students since other moral books had prepared for idâdi (high school) and âli (college) students. In this regard, the work called “Hülâsatü’l-Ahlâk” has a substantial value in giving information about the education conception in the rushdiyyas in the era of Abdulhamid II and elucidating how the moral education of children should be. Document analysis was used in the study of the work of “Hülasatü’l-Ahlak”. No sample was used, and the entire work was examined by content analysis method. Based on the categories of “Good Values” and “Bad Values” and their sub-themes, it was found that the work included good values more than bad ones as a result of the calculation of frequency and percentage values.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKAGÜNDÜZ, S. Y., DOĞAN, A. (2020). Çağımızın Ahlak Eğitimi Anlayışıyla Ahmed Şem’î’nin Hülâsatü’l Ahlâk Adlı Eserin Değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt: 53 - Sayı: 1, 55–86. https://ajindex.com/articles/264862

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Ağırakça, G. P. (2012). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e mekteplerde ahlak eğitimi ve öğretimi (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  2. Akyüz, Y. (2010). Türk eğitim tarihi. Ankara:
  3. Pegem Akademi. Akyüz, Y. (2011). Türk eğitim tarihi. Ankara:
  4. Pegem Akademi. Alabaş, R. (2018). Cumhuriyet'in ilk yıllarında ilk mekteplerde insani ve toplumsal değerler eğitimi: Resimli, yeni musâhabât-ı ahlâkıye ve medeniye ders kitabı örneği. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, XVIII(36), 55-87.
  5. Alabaş, R. (2019). Moral values in school textbooks during the second constitution and early republican periods: The case of the lectures on morality. International Online Journal of Educational Sciences, 11(3), 73-86. doi: 10.15345/iojes.2019.03.006 Altın, H. (2008). 1869 maarif-i umumiye nizamnamesi ve öğretmen yetiştirme tarihimizdeki yeri. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13(1), 271-283. http://isamveri.org/pdfdrg/D02364/2008_1/2008_1_ALTINH.pdf adresinden edinilmiştir. Antel, S. C. (1940). Tanzimat maarifi. S. C. Antel (Ed.), Tanzimat-I içinde (ss. 444- 465) İstanbul:
  6. Maarif Yayınları Arıkan, R. (2013). Araştırma yöntem ve teknikleri. Ankara:
  7. Nobel Yayınları.
  8. Aydın, M. Z. (2003). Ahlak öğretiminde örnek olay incelemesi. Ankara:
  9. Nobel Yayın Dağıtım. Bakioğlu, A. ve Sılay, N. (2011). Karakter eğitimi (yüksek öğretim ve öğretmen yetiştirmede). Ankara:
  10. Nobel Yayın Dağıtım. Berg, B. L. ve Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods fort the social sciences]. (H. Aydın, Çev.). Konya: Eğitim Yayınevi. (2014)
  11. Bilim, C. Y. (1984). Tanzimat devrinde Türk eğitiminde çağdaşlaşma (1839-1876). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  12. Büyüköztürk, Ş. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara:
  13. Pegem. Doğan, N. (1994). Ders kitapları ve sosyalleşme (1876-1918). İstanbul:
  14. Bağlam Yayıncılık. Erdem, H. (1996). Son devir osmanlı düşüncesinde ahlak. İstanbul:
  15. Dem Yayınları.
  16. Ergin, O. N. (1977). Türkiye’de maarif tarihi. Ankara:
  17. Eser Kültür Yayınları.
  18. Esen, Y. (2003). Okul bilgisi ve ders kitapları. M. T. Bağlı ve Y. Esen (Ed.), Ders kitaplarında insan hakları: İnsan haklarına duyarlı ders kitapları içinde (ss. 5- 19). İstanbul:
  19. Tarih Vakfı Yayınları.
  20. Findley, C. V. (1994). Osmanlı Devleti’nde bürokratik reform Babıali (1789-1922) [Bureaucratic reform in the Ottoman Empire: The sublime porte, 1789–1922]. (İ. Akyol, Çev.). İst