KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 50 - Sayı: 50

Hicrî Üçüncü Asırda İmam Şâfiî’nin Eserlerinin Rivayeti ve er-Risâle’nin Okunurluğu

Nail OKUYUCU
Sayfa
23–56
Yayın Tarihi
2016-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makaleninilk kısmında söz konusu metinlerin bu dönemdeki rivayet ve dolaşımı üzerindedurulmuş, ikinci bölümde ise İslâm hukuk düşüncesinin en önemli metinlerinden birisiolan er-Risâle’nin okunurluğu ele alınmıştır. er-Risâle’nin bu dönemdeki okunurluğu,ondaki fikirlerden etkilenen, konumlarının gereği olarak ona fikren karşıt olan ve de bueserden haberdar oldukları anlaşılan metinler üzerinden üç başlıkta incelenmiş, Şâfiî’ninüçüncü yüzyılda İslâmî ilimlerin muhtelif sahalarına ne gibi tesirlerinin olduğunun izisürülmüş ve böylelikle er-Risâle’nin telif tarihi ve tanınırlığına dair tartışmalara birincilkaynaklardan hareketle katkıda bulunulmak istenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İmam Şâfiî, Hanefîlik ve Mâlikîliğin fıkhî çevrelerin önemli bir kısmında hâkimolduğu bir dönemde, usûl ve furûya dair eserleriyle yeni bir fıkıh anlayışı teklif etti.Bağdat yıllarında telifine başlayıp Mısır’da son halini verdiği eserleri başta Ehl-i hadismensupları olmak üzere pek çok çevrenin ilgisini çekti.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gerek Bağdat gerekse Mısır’dakiyakın öğrencileri (ashâb) Şâfiî’nin vefatından sonra bu eserleri uzun yıllar boyunca okuttularve rivayet ettiler.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makaleninilk kısmında söz konusu metinlerin bu dönemdeki rivayet ve dolaşımı üzerindedurulmuş, ikinci bölümde ise İslâm hukuk düşüncesinin en önemli metinlerinden birisiolan er-Risâle’nin okunurluğu ele alınmıştır. er-Risâle’nin bu dönemdeki okunurluğu,ondaki fikirlerden etkilenen, konumlarının gereği olarak ona fikren karşıt olan ve de bueserden haberdar oldukları anlaşılan metinler üzerinden üç başlıkta incelenmiş, Şâfiî’ninüçüncü yüzyılda İslâmî ilimlerin muhtelif sahalarına ne gibi tesirlerinin olduğunun izisürülmüş ve böylelikle er-Risâle’nin telif tarihi ve tanınırlığına dair tartışmalara birincilkaynaklardan hareketle katkıda bulunulmak istenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İmâm Şâfiî · er-Risâle · ehl-i re’y

Özet

İmam Şâfiî, Hanefîlik ve Mâlikîliğin fıkhî çevrelerin önemli bir kısmında hâkimolduğu bir dönemde, usûl ve furûya dair eserleriyle yeni bir fıkıh anlayışı teklif etti.Bağdat yıllarında telifine başlayıp Mısır’da son halini verdiği eserleri başta Ehl-i hadismensupları olmak üzere pek çok çevrenin ilgisini çekti. Gerek Bağdat gerekse Mısır’dakiyakın öğrencileri (ashâb) Şâfiî’nin vefatından sonra bu eserleri uzun yıllar boyunca okuttularve rivayet ettiler. Özellikle Mısır ashâbı, İslâm dünyasının muhtelif bölgelerindengelen öğrencilere Şâfiî’nin eserleriyle kendi yazdıkları eserleri aktardılar ve bu öğrencileredindikleri metinleri hicrî üçüncü yüzyılın önemli ilim merkezlerine taşıdılar. Bu makaleninilk kısmında söz konusu metinlerin bu dönemdeki rivayet ve dolaşımı üzerindedurulmuş, ikinci bölümde ise İslâm hukuk düşüncesinin en önemli metinlerinden birisiolan er-Risâle’nin okunurluğu ele alınmıştır. er-Risâle’nin bu dönemdeki okunurluğu,ondaki fikirlerden etkilenen, konumlarının gereği olarak ona fikren karşıt olan ve de bueserden haberdar oldukları anlaşılan metinler üzerinden üç başlıkta incelenmiş, Şâfiî’ninüçüncü yüzyılda İslâmî ilimlerin muhtelif sahalarına ne gibi tesirlerinin olduğunun izisürülmüş ve böylelikle er-Risâle’nin telif tarihi ve tanınırlığına dair tartışmalara birincilkaynaklardan hareketle katkıda bulunulmak istenmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

OKUYUCU, N. (2016). Hicrî Üçüncü Asırda İmam Şâfiî’nin Eserlerinin Rivayeti ve er-Risâle’nin Okunurluğu. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 50 - Sayı: 50, 23–56. https://ajindex.com/articles/259066

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. el-Abbâdî, Ebû Âsım Muhammed b. Ahmed (ö. 458), Kitâbu Tabakâti’l-fukahâi’ş-Şâfiiyye, thk. Gösta Vitestam, Leiden: Brill, 1964.
  2. Aybakan, Bilal, İmam Şâfiî ve Fıkıh Düşüncesinin Mezhepleşmesi, İstanbul: İz Yayıncılık, 2007. ____, “Rebî‘ b. Süleyman el-Murâdî”, DİA, İstanbul 2007, XXXIV, s. 496-497. ____, “Şâfiî”, DİA, İstanbul 2010, XXXVIII, 223-233.
  3. Aydın, Atik, Taberî’nin Kur’ân’ı Yorumlama Yöntemi, Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2005.
  4. Law and Society, XI/1 (2004), s. 1-41; Behnam Sadeghi, “The Authenticity of Two 2nd/8th Century Hanafī Legal Texts: the Kitāb al-āthār and al-Muwatta’ Muhammad b. al-Hasan al-Shaybānī”, Islamic Law and Society, XVII/3-4 (2010), s. 291-319; Rahile Yılmaz, “Norman Calder’in Studies in Early Muslim Jurisprudence Adlı Eseri Çerçevesinde Şarkiyat Literatüründe Muvatta’ın Tarihlendirilmesi”, İslâm Hukuku Araştırmaları Dergisi, sayı: 24 (Konya 2014), s. 393-407. Christopher Melchert, “IX. [III.] Yüzyıl Boyunca Nesih: Şâfiî, Ebû Ubeyd, Muhâsibî ve İbn Kuteybe”, çev. Nail Okuyucu, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı: 40 (İstanbul 2011), s. 220-221. er-Risâle üzerine yazılan şerhler için bk. Hallaq, “Şâfiî Hukuk İlminin Başmimarı Mıydı?”, s. 63. İbn Süreyc’in Şâfiî usûl düşüncesine katkıları hakkında bk. Okuyucu, Şâfiî Mezhebinin Teşekkül Süreci, s. 432-456. el-Bağdâdî, Ebû Bekir Ahmed b. Ali b. Sâbit el-Hatîb (ö. 463/1071), Târîhu Bağdâd ev Medineti’s-selâm, I-XVI, thk. Beşşâr Avvâd Ma‘rûf, Beyrut: Dâru’l-ğarbi’l-İslâmî, Bedir, Murteza, Fıkıh, Mezhep ve Sünnet: Hanefi Fıkıh Teorisinde Peygamber’in Otoritesi, İstanbul: Ensar Neşriyat, 2004. ____, “An Early Response to Shāfi‘ī: ‘Īsā b. Abān on the Prophetic Report (Khabar)”, Islamic Law and Society, IX/3 (2002), s. 285-311. ____, “er-Risâle”, DİA, İstanbul 2009, XXXV, 117-119. el-Beyhakî, Ebû Bekir Ahmed b. el-Hüseyin b. Ali (ö. 458/1066), Menâkıbu’ş-Şâfiî, I-II, thk. Ahmed Sakr, Kâhire: Mektebetü Dâri’t-turâs, 1391/1971.
  5. Boynukalın, Mehmet, “Neş’etu usûli’l-fıkhi’l-Hanefî ve Tatavvuruhû: Ârâu Îsâ b. Ebân el- Usûliyye ve Medâ Te’sîrihâ ale’l-fikri’l-usûliyyi’l-Hanefî”, Marmara Üniversitesi İlahi- yat Fakültesi Dergisi, s. 35 (İstanbul 2008), s. 25-56. Bûzigībe, Muhammed, “İbnü’l-Lebbâd el-Kayrevânî”, DİA, İstanbul 2000, XXI, 119. el-Büveytî, Ebû Ya’kub Yûsuf b. Yahyâ el-Mısrî (ö. 231), Muhtasar, Süleymaniye Kütüphanesi, Murad Molla 1189. el-Câbirî, Muhammed Âbid, Arap-İslâm Aklının Oluşumu, çev. İbrahim Akbaba, İstanbul: Kitabevi, üçüncü baskı, 2001. el-Câhız, E