Dergiler / Şarkiyat / 2026 / Sayı: 11

Taberistân Emiri Mâzyâr b. Kârin’in Abbasi İdaresine İsyanı

-

Sayfa
73–93
Yayın Tarihi
2014-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mâzyâr, Samarra’da yargılandı ve idam edildi

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Taberistân’ın mahalli hanedanları içerisinde bulunan Kârinîlerin lideri Mâzyâr b.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kârin, halife Me’mun döneminde Müslüman oldu ve bölgeye vali olarak atandı.
💡
Sonuç & Katkı:Mâzyâr, Samarra’da yargılandı ve idam edildi
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mâzyâr · Mu’tasım · Taberistân

Özet

Taberistân’ın mahalli hanedanları içerisinde bulunan Kârinîlerin lideri Mâzyâr b. Kârin, halife Me’mun döneminde Müslüman oldu ve bölgeye vali olarak atandı. Mâzyâr, Taberistân’a vali olarak atandıktan sonra öteden beri iktidar mücadelesi verdiği Bâvendîler üzerinde hâkimiyet kurdu. Bir süre sonra bütün bölgeyi ele geçirdi ve başına buyruk hareket ederek Horasan valisi Abdullah b. Tâhir’e ödemesi gereken vergiyi ödememeye başladı. Yapmış olduğu uygulamalar nedeniyle halife tarafında merkeze çağrıldıysa da bu emre uymadı. Hakkında birçok iddia ortaya atıldı. Bâbek ve Afşin ile ortak hareket ettiği ve hatta irtidat ettiği ileri sürüldü. Bu gelişmeler üzerine halife Mu’tasım ve Horasan valisi Abdullah b. Tâhir tarafından gönderilen ordular Mâzyâr’ın kuvvetlerini mağlup ederek onu ele geçirdi. Mâzyâr, Samarra’da yargılandı ve idam edildi

Abstract

Mâzyâr b. Kârin, the leader of the Kârinis which is among the local dynasties of Tabaristân, became Muslim and he was appointed as the governor of the region in the period of caliph al-Ma’mun. Having been appointed as the governor of Tabaristân, Mâzyâr could manage to dominate over the Bâvendis which he used to have long-standing power struggle with. After a while, he captured the whole region and acted in a maverick manner and then he gave up paying the tax which had to be paid to the governor of Khorasan, Abdullah b. Tâhir. Although he was called to the center by the caliph due to the applications he made, he didn’t obey this order. Many claims were raised about him. It was claimed that he kept company with Bâbek and Afşin even his apostasy was put forward. After these developments, armies sent by the caliph Mu'tasim and Abdullah b. Tâhir, governor of Khorasan seized Mâzyâr by defeating his forces. He was tried and executed in Samarra

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bozan, O. (2014). Taberistân Emiri Mâzyâr b. Kârin’in Abbasi İdaresine İsyanı. Şarkiyat, Sayı: 11, 73–93. https://ajindex.com/articles/25200

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (50)

  1. Ahmet Ateş, “Deylem”, İA, MEB, İstanbul 1963, III, s. 636-637
  2. Ahmet Cevdet Paşa, Kısas-ı Enbiyâ ve Tevârih-i Hulefâ, Bedir Yayınevi, İstanbul 1977, II
  3. Ahmet Güner; Mâzyâr b. Kârin, İA, TDV, Ankara 2003, XVIII, S. 198-199
  4. Ali Aksu, Ermeni Devletinin Yıkılışı, Kitabevi, İstanbul 2007
  5. Belâzurî, Ebu’l Abbâs Ahmed b. Yahyâ b. Câbir (ö. 279/892), Fütûhu’l Büldân, çev: Mustafa Fayda, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 1987
  6. Cl. Huard, “Taberistan”, İA, MEB, İstanbul 1972, XI, s. 598-599
  7. Dineverî, Ebû Hanîfe Ahmed b. Dâvûd (ö. 282/895), el-Ahbâru’t-Tıvâl (İslâm Tarihi), trc: Nusrettin Bolelli&İbrahim Tüfekçi, Hivda İletişim, İstanbul 2007
  8. E.J. Brill& Luzac, Encyclopaedia of Islam (1913-1938), Edit. M. Th. Houtsma, Leiden, Volume, V
  9. Ebû Muzaffer el-İsferayinî, Et-Tabsîr fi’d-Din ve Temyîzü’l-Fıraki’n-Naciyeti ani’l- Fıraki’l-Halikîn (ö. 471/1078), Alemü’l-Kütüb, Beyrut 1983
  10. Ebülferez Elçi Bey, Tolunoğulları Devleti (868-905), Yay. Haz: Fazil Gezenferoğlu, terc: Selçuk Akın, Ötüken Yayınları, İstanbul 1997 el-Bağdadî, Ebû Mansûr Abdulkâhir (ö. 429/1037), el-Fark Beyne’l Fırak (Mezhebler Arasındaki Farklar), trc. Ethem Ruhi Fığlali, TDV, Ankara 1991
  11. Erdoğan Merçil, “Bavendiler”, DİA, TDV, İstanbul 1992, V, s. 214-216
  12. Farda Asadov, “ VII-IX Yüzyıllarda Güney Hazar Bölgesinde Hükümranlık Süren Türk Sulî Hanedanı”, Türkler, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002, IV, s. 545-556
  13. Fikret Işıltan, “Tahir b. Hüseyin”, İA, MEB, İstanbul 1970, XI, s. 631-635
  14. Güzide Ülger, Bağdadi’nin İslam Dışı Saydığı Mezheplerin Kaynaklar Açısından Değerlendirilmesi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Adana 2010
  15. Hakkı Dursun Yıldız “Bâbek”, DİA, TDV, İstanbul, 1991, İstanbul 1989, IV, s. 376-377
  16. Hakkı Dursun Yıldız, “Afşin, Haydar b. Kâvus”, DİA, TDV, İstanbul 1988, I, s. 441-442
  17. Hakkı Dursun Yıldız, “Sacoğulları”, Türkler, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002, IV, s. 755-803
  18. Hakkı Dursun Yıldız, “Yezid b. Mühelleb”, İA, MEB, İstanbul 1986, c. XIII, s. 413-415
  19. Hasan Onat, İbâhiyye”, İA, TDV, İstanbul 1999, XIX, s. 252-254
  20. İbn Haldûn, Abdurrahman b. Muhammed (ö. 808/1405), Kitabü’l-İber ve Dîvânü’l
  21. Mübtedei ve’l-Haber, Dârul-Fikr, Beyrut 2001, III
  22. İbn İsfendiyar, Muhammed b. el-Hasan (ö. 613/1216), History of Tabaristan, ing trans. E.G. Browne, London 1905
  23. İbn Kesîr, Ebü’l Fidâ İsmail b. Ömer (ö.774/1372) el-Bidâye ve'n-Nihaye, trc. Mehmet
  24. Keskin, Çağrı Yayınları, İstanbul 1995, X
  25. İbnü’l-Esîr, İzzüddîn Ebü’l Hasen Ali b. Ebü’l Kerem (ö. 630/1232), el-Kâmilfî't-Târih,, trc:
  26. Ahmet Ağırakça, Bahar Yayınları, İstanbul1991, III
  27. İbnü’l-Esîr, İzzüddîn Ebü’l Hasen Ali b. Ebü’l Kerem (v. 630/1232), el-Kâmilfî't-Târih, trc:
  28. Abdullah Köşe, Bahar Yayınları, İstanbul1991, VI, 115
  29. İbnü’l-Fakîh, Ebû Bekr Ahmed b. Muhammed el-Hemedani, Muhtasar Kitâbu’l-Büldân (ö. III-IV./IX-X.), Edit: M. J. De Geoje, Leiden 1885
  30. İsmail Pırlanta, Fethinden Samaniler Dönemi Sonuna Kadar Nişabur, (Basılmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2012
  31. Jonathan P. Berkey, The Formation of Islam Religion and Society in the Near East, 600- 1800, Cambridge University Press, New York 2003
  32. Komisyon, Doğuştan Günümüze Büyük İslâm Tarihi, Esra Yayınları, Konya 1994, III
  33. M. Rekaya, "Ḳārinids", The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume IV, Leiden1997, pp. 434-437
  34. Mehmet Azimli; Abbâsiler Dönemi Bâbek İsyanı, ilâhiyât, Ankara 2004
  35. Mes’ûdî, Ebu’l Hasan Ali b. Hüseyin b. Ali (ö. 345/956), Mürûcü’z-Zeheb, çev: D. Ahsen Batur, Selenge Yayınları, İstanbul 2009
  36. Muhittin Kaplanşahin, “Mu’tasım Dönemi İsyanları”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Say: 23 Y l: 2007/2, s. 341-367
  37. Neşet Çağatay& İbrahim Agâh Çubukçu, İslam Mezhepleri Tarihi, AÜ İlahiyat Fakültesi Yayınları, Ankara 1985
  38. Osman Gazi Özgüdenli, “Taberistân”, DİA, TDV, İstanbul 2010, IXXX, s. 322-323
  39. Osman Turan, “Bâbek”, İA, MEB, İstanbul 1970, II, s.170-174
  40. Sait Uylaş, “Ebû Temmâm’ın Şiirlerinde Bir Türk Komutan Afşin” AÜ Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Sayı: 28, Erzurum 2005, s. 91-101
  41. Taberî, Ebû Ca’fer Muhammed b. Cerîr, (ö. 310/922) Tarihu'l-Ümem ve'l-Mülûk, Daru’l Maarif, Beyrut 1997, IX
  42. Tahsin Yazıcı, “Deylem”, DİA, TDV, İstanbul 1998, IX, s. 263-265
  43. V. Minorsky, “Masmugân”, İA, MEB, İstanbul 1972, s. 356-358
  44. V. Minorsky, “Mazyar”, İA, MEB, İstanbul 1972, VII, s. 429
  45. W. Barthold, “Tâhirîler”, İA, MEB, İstanbul 1970, XI, s. 636-637
  46. Ya’kûbî, Ahmed b. Ebî Yâ’kûb el-Abbâsî (ö. 284/897),Târihü’l-Yakubî, Dâru’s Sadr, Beyrut 1960, II
  47. Zehebî, Şemsüddin Muhammed b. Ahmed b. Osman (ö. 748/1347), Tarihü’l İslâm, Daru’l Arabî, Beyrut, 1990, XVI
  48. Ebülferez Elçi Bey, Tolunoğulları Devleti (868-905), Yay. Haz: Fazil Gezenferoğlu, terc: Selçuk Akın, Ötüken Yayınları, İstanbul 1997 el-Bağdadî, Ebû Mansûr Abdulkâhir (ö. 429/1037), el-Fark Beyne’l Fırak (Mezhebler Arasındaki Farklar), trc. Ethem Ruhi Fığlali, TDV, Ankara 1991
  49. Farda Asadov, “ VII-IX Yüzyıllarda Güney Hazar Bölgesinde Hükümranlık Süren Türk Sulî Hanedanı”, Türkler, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002, IV, s. 545-556
  50. Muhittin Kaplanşahin, “Mu’tasım Dönemi İsyanları”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Say: 23 Y l: 2007/2, s. 341-367