KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Şarkiyat / 2017 / Cilt: 9 - Sayı: 2

İBN SÎNÂ’DA SUDÛRUN MANTIĞI: SEBEPLİK- SUDÛR İLİŞKİSİ HAKKINDA BİR İNCELEME

THE LOGIC OF EMANATION IN THE PHILOSOPHY OF AVICENNA: AN ANALYSIS ON THE RELATIONSHIP BETWEEN CAUSALITY AND EMANATION

Muhammet Fatih KILIÇ
Sayfa
1057–1073
Yayın Tarihi
2017-11-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çerçevede, makalede, İbn Sînâ’nın sudûr teorisinin sebeplikle olan üç irtibat noktası tespit edilmiştir: Bunlar, (i) aktarıma dayalı sebeplik anlayışı, (ii) “Birden bir çıkar” ilkesi ve (iii) zâtı gereği zorunlu ve başkasıyla zorunlu/zâtı gereği mümkün ayrımıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalenin amacı, İbn Sînâ’nın (ö. 428/1037) sudûr teorisinin mantığının mistik bir arka plana dayalı olarak değil, felsefi bir zemin üzerinde geliştiğini ortaya koymaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:MÖ 322), Yeni-Eflâtuncu filozofların ve İbn Sînâ’nın kendi sebeplik düşüncesiyle irtibat noktaları gösterilerek yapılacaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çerçevede, makalede, İbn Sînâ’nın sudûr teorisinin sebeplikle olan üç irtibat noktası tespit edilmiştir: Bunlar, (i) aktarıma dayalı sebeplik anlayışı, (ii) “Birden bir çıkar” ilkesi ve (iii) zâtı gereği zorunlu ve başkasıyla zorunlu/zâtı gereği mümkün ayrımıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İbn Sînâ · Sudûr · Sebeplik

Özet

Bu makalenin amacı, İbn Sînâ’nın (ö. 428/1037) sudûr teorisinin mantığının mistik bir arka plana dayalı olarak değil, felsefi bir zemin üzerinde geliştiğini ortaya koymaktır. Bu ise, İbn Sînâcı sudûrun teorisinin, Aristoteles’in (ö. MÖ 322), Yeni-Eflâtuncu filozofların ve İbn Sînâ’nın kendi sebeplik düşüncesiyle irtibat noktaları gösterilerek yapılacaktır. Bu çerçevede, makalede, İbn Sînâ’nın sudûr teorisinin sebeplikle olan üç irtibat noktası tespit edilmiştir: Bunlar, (i) aktarıma dayalı sebeplik anlayışı, (ii) “Birden bir çıkar” ilkesi ve (iii) zâtı gereği zorunlu ve başkasıyla zorunlu/zâtı gereği mümkün ayrımıdır. Bunlardan ilk ikisi, Aristotelesçi ve Yeni-Eflâtuncu bağlama işaret eder. Üçüncü ise İbn Sînâ’nın sudûr teorisine dâhil ettiği özgün felsefi katkısını gösterir. İbn Sînâ, her biri, aynı zamanda sebeplik teorisinin özelliklerinden olan bu ilkelere dayalı olarak sudûr teorisini ortaya koyar. Böylece İbn Sînâ, kendisinden önceki Yeni-Eflâtuncu filozofların ve Fârâbî’nin (ö. 339/950) sudûr şemalarına nispetle sebeplikle irtibatı daha belirgin bir sudûr açıklaması sunar.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KILIÇ, M. F. (2017). İBN SÎNÂ’DA SUDÛRUN MANTIĞI: SEBEPLİK- SUDÛR İLİŞKİSİ HAKKINDA BİR İNCELEME. Şarkiyat, Cilt: 9 - Sayı: 2, 1057–1073. https://ajindex.com/articles/25106

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. ARİSTOTELES, Fizik, Saffet Babür (Çev.), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2005.
  2. ARİSTOTELES, Metafizik, Ahmet Arslan (Çev.), Sosyal Yayınları, İstanbul 1996.
  3. ARISTOTLE, On Generation and Corruption, H. Joachim (Çev.), Forgotten Books, Charlesten 2007.
  4. ARMSTRONG, A. H., Plotinus, Collier Books, New York 1962.
  5. ARMSTRONG, A. H., “Emanation in Plotinus”, Mind, Cilt: 46, Sayı: 181 (1937), s. 61-66.
  6. ATAY, Hüseyin, Fârâbî ve İbn Sînâ’ya Göre Yaratma, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, Ankara 1974.
  7. DAVIDSON, Herbert A., Alfarabi, Avicenna, and Averroes on Intellect, Their Cosmologies, Theories of the Active Intellect, and Theories of Human Intellect, Oxford University Press,
  8. New York, Oxford 1992.
  9. EMILSSON, Eyjólfur K., “Remarks on the Relation Between the One and Intellect in Plotinus”, Traditions of Platonism, John J. Cleary (Ed.) Ashgate Publishing, Surrey 1999 içinde, s. 271-290. FÂRÂBÎ, Kitâbü Ârâi ehli’l-medîneti’l-fâdıla, A. Nasrî Nâdir (Thk.), Dârü’l-Meşrik, Beyrut 1985. FÂRÂBÎ, Kitâbü’s-Siyâseti’l-medeniyye el-mülakkab bi-mebâdi’i’l-mevcûdât, Fevzi Mitrî Neccar (Thk.), Dârü’l-Meşrik, Beyrut 1964.
  10. HÜSEYİN, M. Yusuf, “Varlıkların Prensipleri Fârâbî’nin Sudûr Doktrininde Temel Prensip”, Gürbüz Deniz (Çev.), Felsefe Dünyası, Sayı: 33 (2001/2), s. 91-99.
  11. İBN RÜŞD, Tehâfütü’t-Tehâfüt, I, Süleyman Dünya (Thk.), Dârü’l-Me‘ârif, Kahire 1980. İBN SÎNÂ, el-Hikmetü’l-‘Arûdiyye, Muhsin Salih (Thk.), Dârü’l-Hâdî, Beyrut 2007. İBN SÎNÂ, İşâretler ve Tembihler, Ali Durusoy, Muhittin Macit, Ekrem Demirli (Çev.), Litera Yayıncılık, İstanbul 2005. İBN SÎNÂ, Kitâbü’l-Hidâye, Muhammed Abduh (Thk.), Câmi‘atü Kâhire, Külliyyetü Dâri’l-‘Ulûm, Kahire 1974. İBN SÎNÂ, Kitâbü’ş-Şifâ’: İkinci Analitikler, Ömer Türker (Çev.), Litera Yayıncılık, İstanbul 2006. İBN SÎNÂ, Kitâbü’ş-Şifâ’: Metafizik, II, Ekrem Demirli, Ömer Türker (Çev.), Litera Yayıncılık, İstanbul 2005. İBN SÎNÂ, el-Mebde’ ve’l-me‘âd, Abdullah Nûrânî (Thk.), Müessese-i Mutâla‘ât-i İslâmî, Tahran 1363. İBN SÎNÂ, el-Mübâhasât, Muhsin Bîdârfer (Thk.), İntişârât-i Beydâr, Kum 1423. KORLAELÇİ, Murteza, “Plotinus’un Sudûr Anlayışı İle İbn Sînâ’nın Sudûr Anlayışının Mukayesesi”, Uluslararası İbn Sînâ Sempozyumu Bildiriler, İBB Kültür A.Ş. Yayınları, İstanbul 2008, s. 229-250.
  12. KUTLUER, İlhan, İbn Sînâ Ontolojisinde Zorunlu Varlık, İz Yayıncılık, İstanbul 2002.
  13. LLOYD, A. C., The Anatomy of Neoplatonism, s. Oxford University Press,
  14. Oxford, New York 1990.
  15. LLOYD, A. C., “The Principle That the Cause Is Greater than Its